Vì sao có thể tin võ sĩ Việt Nam sẽ thắng đối thủ Trung Quốc ở môn 'tinh túy kung fu'?

Đối đầu võ sĩ Trung Quốc ở môn võ do chính người Trung Quốc tạo nên, đó có lẽ là một trong những nhiệm vụ "săn vàng" gian nan nhất tại Asiad.

Môn võ chẳng ai vượt nổi người Trung Quốc

Đinh Văn Tâm (21 tuổi) bước vào chung kết tán thủ nam 56kg Asiad 20 với hành trình gần như hoàn hảo. 

Võ sĩ Việt Nam lần lượt thắng Carlos Jr. Baylon (Philippines) 2-0 ở vòng đầu, Amin Ullah (Pakistan) 2-0 tại tứ kết và Fereddy Sinaga (Indonesia) 2-0 ở bán kết. Như vậy, anh chưa để mất một hiệp nào sau ba trận.

Bên kia võ đài, Ou Jiaming (Âu Gia Minh, 19 tuổi) còn gây ấn tượng mạnh về sức sát thương. Ở tứ kết, võ sĩ Trung Quốc hạ Shojib Hossain (Bangladesh) bằng knock-out; Reuters ghi lại cảnh Hossain phải được đưa khỏi sàn bằng cáng. Đến bán kết ngày 23-9, Âu tiếp tục thắng Saydullo Abdurashitov (Uzbekistan) 2-0.

Chung kết ngày 24-9 vì thế là cuộc gặp giữa hai võ sĩ đang có phong độ rất cao.

Khó khăn của Đinh Văn Tâm không chỉ nằm ở kỹ năng và kinh nghiệm của Âu Gia Minh. Anh sẽ phải đối mặt với một trạng thái sợ hãi tâm lý đặc biệt, sự thống trị, áp đảo của người Trung Quốc trên võ đài tán thủ. 

Hạng 56kg nam xuất hiện từ Asiad 1998. Trong bảy kỳ từ Bangkok 1998 đến Hàng Châu 2022, võ sĩ Trung Quốc đoạt 6 HCV: Trịnh Khôn Hữu năm 1998, Lý Đằng năm 2006, Lý Tân Kiệt năm 2010, Triệu Phúc Tường năm 2014, Thẩm Quốc Thuận năm 2018 và Giang Hải Đông năm 2022. 

Người duy nhất phá được chuỗi thống trị đó là Sanchai Chomphuphuang của Thái Lan tại Busan 2002.

Một ví dụ khác. Trung Quốc đã vô địch 5/7 hạng cân tán thủ ở Asiad Hàng Châu 2022. 2 hạng cân họ không vô địch, cũng là 2 hạng cân họ không cử người tham dự. Sự thống trị đó hiển nhiên dễ hiểu, ở môn võ do người Trung Quốc sáng tạo nên.

Theo Liên đoàn Wushu thế giới (IWUF), nguồn gốc của wushu có thể lần về những kỹ thuật chiến đấu và tự vệ từ thời kỳ đồ đồng hoặc xa hơn. 

Qua hàng nghìn năm, Trung Quốc hình thành vô số hệ phái, từ quyền thuật, vật đến binh khí, trước khi dần tìm cách hệ thống hóa lại thành một võ đài cụ thể, với tên gọi wushu.

Nói cách khác, wushu chính là đại biểu cho những gì tinh túy nhất của "kung fu" - khái niệm làm mê mẩn người yêu thích võ hiệp. Thậm chí còn có giả thuyết cho rằng "tán thủ" trong wushu ít nhiều liên quan đến "Nhạc gia tán thủ" - bộ quyền pháp chiến trường do danh tướng Nhạc Phi thời Nam Tống sáng tạo nên.

Đến thế kỷ 20, wushu dần được chuẩn hóa thành thể thao. Trung Quốc tổ chức Đại hội Wushu toàn quốc từ năm 1923; sau đó hệ thống luật thi đấu, giáo trình và phương pháp huấn luyện được chuẩn hóa. IWUF ra đời năm 1990.

Wushu thể thao hiện đại có hai nhánh lớn. Taolu thiên về biểu diễn bài quyền, còn sanda - tán thủ - đưa kỹ thuật vào đối kháng thật.

Theo định nghĩa của IWUF, sanda phát triển từ kỹ thuật wushu truyền thống, kết hợp đấm, đá, quật, vật và phòng thủ. Võ sĩ đấu toàn lực trên đài leitai vuông 8m, cao 80cm; mỗi trận tối đa ba hiệp, mỗi hiệp hai phút. Ai thắng hai hiệp trước sẽ thắng trận, ngoài khả năng kết thúc bằng knock-out.

Đinh Văn Tâm thắng nổi không?

Câu trả lời nằm ngay trong lịch sử đối đầu: có cơ sở để thắng.

Hai võ sĩ đã theo nhau từ cấp trẻ. Tại Giải vô địch wushu trẻ thế giới 2022, Âu Gia Minh thắng Văn Tâm 2-0 ở bán kết 48kg. Ba năm sau, họ gặp lại trong chung kết Giải vô địch thế giới 2025 ở hạng cân 52kg và Âu tiếp tục thắng, lần này sít sao 2-1.

• 

  Cậu học sinh Thái Lan đánh bại ngôi sao mạnh thứ 2 bóng bàn Trung QuốcĐỌC NGAY

Nhưng tháng 5-2026 tại Sanda World Cup ở Macau, cán cân đảo chiều. Hai người đánh đủ ba hiệp ở chung kết hạng cân 52kg. 

IWUF nhận xét họ có kỹ thuật toàn diện và năng lực “rất tương đồng”. Ở hiệp quyết định, Đinh Văn Tâm thực hiện một cú quật quan trọng để thắng 2-1, giành HCV.

Nếu tính cả cấp trẻ, Âu Gia Minh đang dẫn đối đầu 2-1. Nhưng nếu chỉ tính cấp độ senior trong hai năm gần nhất, họ đang hòa 1-1, và cả hai trận đều phải đánh đến hiệp thứ ba.

Đinh Văn Tâm cũng không xa lạ với đẳng cấp tán thủ Trung Quốc. Tại Giải vô địch thế giới 2023, anh chỉ chịu thua Đường Sĩ Thạc (Tang Sishuo) 1-2 ở bán kết 52kg; Đường sau đó vô địch thế giới.

Điểm đáng chú ý nhất ở võ sĩ Việt Nam là tốc độ, phản đòn và khả năng chuyển rất nhanh từ đánh đứng sang quật. Chính đòn quật đã định đoạt lần gặp Âu gần nhất. 

Nhưng Âu Gia Minh cũng đã thích nghi rất nhanh khi tăng từ 52kg lên 56kg và vừa có một chiến thắng knock-out tại Asiad. Văn Tâm vì thế không bước vào chung kết với một lợi thế rõ rệt.

Điều khác biệt so với nhiều cuộc đối đầu Việt Nam - Trung Quốc trước đây là lần này võ sĩ Việt Nam đã biết mình có thể hạ đối thủ, trên chính võ đài được xem là "tinh túy của kung fu".

Giành huy chương đồng kiếm thuật - thương thuật nữ môn wushu tại Asiad 20 ngày 23-9, Dương Thúy Vi tiếp tục ghi dấu ở tuổi 33.