Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky (bên trái) và Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung - Ảnh: REUTERS
Quan hệ giữa Ukraine và Hàn Quốc trở nên căng thẳng sau khi Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tiết lộ trước Đại hội đồng Liên hợp quốc hồi tháng 9 rằng Ukraine "gần đây đã chuyển hai tù binh Triều Tiên cho Hàn Quốc".
Văn phòng Tổng thống Hàn Quốc yêu cầu Ukraine chính thức giải thích và xin lỗi về vụ làm lộ thông tin này. Hôm 28-9, Seoul còn triệu tập Đại sứ Ukraine tại Hàn Quốc đến để bày tỏ "quan ngại nghiêm trọng" về vụ việc.
Như báo The Kyiv Independent của Ukraine bình luận: "Ukraine vừa chọc giận một đối tác khác - một nước đang sở hữu kho vũ khí mà Kiev muốn có".
Ukraine đang rất muốn được Hàn Quốc cung cấp nhiều loại vũ khí để phục vụ cuộc chiến chống lại Nga. Tuy nhiên, vụ việc trên được xem là "tín hiệu xấu đối với viện trợ quân sự".
Hàn Quốc có gì mà Ukraine muốn?
Viện Nghiên cứu hòa bình quốc tế Stockholm (SIPRI) xếp Hàn Quốc là nước xuất khẩu vũ khí lớn thứ 9 thế giới, chiếm 3% tổng doanh số bán vũ khí toàn cầu trong giai đoạn 2021 - 2025.
Đối với Ukraine, điều này khiến Seoul trở thành một nguồn cung vũ khí hấp dẫn để Kiev đối phó với chiến dịch quân sự của Matxcơva.
Sau khi cảnh báo hồi tháng 8 rằng Nga có thể đề nghị Triều Tiên điều thêm hàng chục ngàn binh sĩ, Tổng thống Zelensky đã kêu gọi Hàn Quốc cung cấp các hệ thống phòng không cho Ukraine.
Lập luận của Ukraine đơn giản: Việc Triều Tiên tăng cường quan hệ với Nga sẽ giúp binh sĩ Triều Tiên tích lũy kinh nghiệm chiến đấu quý giá, đồng thời tiếp cận công nghệ tên lửa đạn đạo, qua đó đe dọa an ninh trên bán đảo Triều Tiên.
Theo ông Zelensky, cách đáp trả tốt nhất của Seoul là tăng cường hợp tác với Kiev.
Quân đội Hàn Quốc đang vận hành các hệ thống phòng không Patriot. Tên lửa đánh chặn Patriot đang được nhiều nước trên thế giới săn đón trong bối cảnh cuộc chiến Mỹ - Iran đã khiến phần lớn kho dự trữ tên lửa của Mỹ suy giảm.
Hàn Quốc cũng đang sở hữu hệ thống phòng không do nước này tự phát triển mang tên Cheongung-II, có khả năng bắn hạ tên lửa đạn đạo tầm ngắn và tầm trung.
Bên cạnh đó, Hàn Quốc sở hữu kho pháo tự hành K9 cỡ nòng 155mm cùng đạn pháo, các hệ thống phóng rocket, xe tăng và nhiều loại vũ khí khác có thể hữu ích trên chiến trường Ukraine.
Seoul chưa cung cấp vũ khí sát thương cho Kiev
Cho đến nay, Hàn Quốc chưa cung cấp vũ khí sát thương cho Ukraine. Hàn Quốc lập luận việc bán vũ khí cho một quốc gia đang có xung đột là trái với pháp luật nước này, đồng thời chỉ giới hạn việc hỗ trợ Ukraine bằng viện trợ nhân đạo và các hình thức hỗ trợ không gây sát thương khác.
Dù vậy, những thông tin được công bố trước đây cho thấy vẫn có cách để vượt qua các hạn chế này. Tháng 12-2023, báo Washington Post (Mỹ) đưa tin Hàn Quốc đã gián tiếp cung cấp lượng lớn đạn pháo cho Ukraine thông qua một thỏa thuận kín với Mỹ.
Vụ ông Zelensky tiết lộ thông tin về tù binh Triều Tiên có nguy cơ làm phức tạp thêm đề nghị Seoul cung cấp vũ khí cho Kiev. Căng thẳng ngoại giao mới nhất và dấu hiệu rạn nứt lòng tin khó có thể mở đường cho một thỏa thuận bí mật tương tự.
Tổng thống Hàn Quốc ra tối hậu thư cảnh báo UkraineTổng thống Lee Jae Myung cảnh báo Seoul sẽ có 'các biện pháp tiếp theo' nếu Ukraine tiếp tục từ chối công khai xin lỗi về việc tiết lộ thông tin liên quan đến hai tù binh Triều Tiên được đưa tới Hàn Quốc.