Tại tọa đàm "Phát triển dược liệu sạch khởi nguồn giá trị y học cổ truyền từ nông nghiệp bền vững" do Viện Đông y Việt Nam tổ chức hôm 4/9, PGS.TS Nguyễn Tuấn Hưng, Viện trưởng Viện Đông y Việt Nam, nhận định dù sở hữu nguồn cây thuốc phong phú, ngành dược liệu trong nước vẫn đối mặt nhiều bất cập về nuôi trồng, sản xuất và tiêu thụ.
"Có hợp tác xã thu hoạch hàng trăm tấn dược liệu nhưng không bán được vì thiếu đầu ra, phải bỏ mặc thành cỏ, rất lãng phí", ông Hưng dẫn chứng.
PGS.TS Nguyễn Tuấn Hưng, Viện trưởng Viện Đông y Việt Nam (Ảnh: T.A).
Dược sĩ Ngô Mạnh Trí, cố vấn Viện Đông y Việt Nam, cho biết, Việt Nam cần 60.000-80.000 tấn dược liệu mỗi năm, song nguồn cung nội địa mới đáp ứng 25-30%. Hầu hết sản phẩm trong nước chỉ qua sơ chế thô nên giá trị gia tăng thấp. Bên cạnh đó, tình trạng khai thác quá mức, thu hái tận diệt khiến nhiều gen dược liệu quý suy kiệt.
Đại diện hợp tác xã cũng phản ánh quy mô vùng trồng còn manh mún, chi phí sản xuất cao, thiếu liên kết vùng và khó áp dụng công nghệ cao. Số vùng trồng đạt chuẩn GACP-WHO còn hạn chế, mối liên kết "bốn nhà" (Nhà nước - Nhà khoa học - Doanh nghiệp - Nhà nông) chưa chặt chẽ.
Trong bối cảnh nhu cầu thảo dược và sản phẩm thiên nhiên toàn cầu tăng mạnh, các chuyên gia kiến nghị cơ quan quản lý cần hoàn thiện thể chế, ban hành tiêu chuẩn quốc gia cho dược liệu và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ sinh học, chuyển đổi số. Đồng thời, cần siết chặt kiểm soát dược liệu nhập khẩu tiểu ngạch không rõ nguồn gốc, bảo tồn nguồn gen quý và nâng cao năng lực cạnh tranh cho dược liệu Việt.