Thông tin từ Bộ Giáo dục và Đào tạo ngày 20/10 cho biết Ý định thư hợp tác giáo dục giữa Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam và EU đã hoàn tất đàm phán, dự kiến ký ngày 22/10/2026. Trước đó, ngày 31/12/2025, hai bên đã ký Hiệp định Tài chính Dự án “Chương trình hợp tác về giáo dục nghề nghiệp Việt Nam - EU” (VETVET), với vốn tài trợ 50.940 triệu euro và thời gian thực hiện 5 năm kể từ ngày ký hiệp định tài chính.
Hợp tác giáo dục và đào tạo Việt Nam - EU được triển khai theo cả hình thức song phương và đa phương. Với hình thức song phương, trong khoảng 5 năm gần đây, Việt Nam đã ký khoảng 30 điều ước quốc tế và thỏa thuận quốc tế về hợp tác giáo dục, đào tạo với các thành viên EU. Ở cấp độ đa phương, hai bên thúc đẩy hợp tác thông qua các cơ chế như Hội nghị Bộ trưởng Giáo dục Á - Âu (ASEMME), Việt Nam và Liên minh EU.
Điều 28 của Hiệp định khung Đối tác và Hợp tác toàn diện giữa Việt Nam và EU cũng đề cập đến lĩnh vực giáo dục, đào tạo, tạo cơ sở cho việc triển khai các chương trình hợp tác.
Trao đổi học thuật, phát triển giáo dục đại học
Trong thời gian qua, nội dung hợp tác giáo dục giữa Việt Nam - EU tập trung vào giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp và nghiên cứu khoa học, trong đó chú trọng mở rộng trao đổi học thuật, nâng cao năng lực đào tạo và tăng cường kết nối giữa các cơ sở giáo dục hai bên.
Một trong những chương trình hợp tác nổi bật là học bổng Erasmus+. Trong giai đoạn 2015-2025, chương trình đã ghi nhận nhiều kết quả trong trao đổi sinh viên, giảng viên, nghiên cứu viên và phát triển năng lực giáo dục đại học.
Cụ thể, chương trình trao đổi sinh viên (ICM) đã tạo điều kiện cho 3.700 sinh viên, nghiên cứu viên, giảng viên và cán bộ quản lý giáo dục Việt Nam đến châu Âu. Trong khuôn khổ chương trình học bổng thạc sỹ Erasmus Mundus, Việt Nam tham gia 36 dự án hợp tác với các trường đại học châu Âu, với 427 suất học bổng được trao cho sinh viên Việt Nam.
Đối với chương trình nâng cao năng lực giáo dục đại học (CBHE), Ủy ban châu Âu đã tài trợ 99 dự án cho các cơ sở giáo dục, nghiên cứu và bộ, ngành Việt Nam. Từ năm 2023 đến nay, Việt Nam cũng tham gia 2 dự án thuộc chương trình Jean Monnet, hỗ trợ các sáng kiến giảng dạy và nghiên cứu về Liên minh châu Âu.
Bên cạnh đó, chương trình Marie Skłodowska-Curie Actions cung cấp các khoản tài trợ đào tạo dành cho các nhà nghiên cứu xuất sắc, khuyến khích sự trao đổi giữa các giai đoạn của sự nghiệp, xuyên lĩnh vực và giữa các chuyên ngành. EU hiện phối hợp với nhiều trường đại học Việt Nam triển khai các dự án nghiên cứu trong khuôn khổ chương trình này.
Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết Việt Nam được đánh giá là quốc gia đứng đầu châu Á về số lượng dự án CBHE và thuộc nhóm 3 nước có nhiều chương trình trao đổi ICM nhất do Cơ quan thường trực về văn hoá và giáo dục EU bình chọn. Các chương trình Erasmus+ góp phần nâng cao năng lực và chất lượng giáo dục đại học, tăng cường trao đổi quốc tế, chia sẻ kinh nghiệm tự chủ đại học, nghiên cứu khoa học và hiểu biết văn hóa giữa Việt Nam với các nước châu Âu.
Việt Nam cũng có các dự án xây dựng trường đại học theo định hướng đẳng cấp quốc tế với Đức thông qua Đại học Việt Đức và với Pháp thông qua Đại học Công nghệ Hà Nội.
Hai bên đồng thời tổ chức nhiều hội nghị, hội thảo nhằm giới thiệu chương trình, kết nối các cơ sở giáo dục và mở rộng cơ hội hợp tác, cụ thể như Hội nghị Erasmus+ và Tuần lễ giáo dục đại học châu Âu được tổ chức tại Hà Nội ngày 3/11/2025. Trước đó, Hội nghị thượng đỉnh khu vực châu Á - Thái Bình Dương về Erasmus+ diễn ra tại Hà Nội trong hai ngày 29-30/11/2023; hội thảo giới thiệu chương trình Erasmus Mundus được tổ chức tại Quy Nhơn, Bình Định, vào tháng 5/2022; các hội nghị, hội thảo trong khuôn khổ Diễn đàn Bộ trưởng giáo dục Á – Âu (ASEMME)
Mở rộng hợp tác giáo dục nghề nghiệp
Trong lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp, Việt Nam đã triển khai nhiều dự án hợp tác với sự hỗ trợ của các đối tác châu Âu, trong đó có Đức và Đan Mạch. Các chương trình tập trung vào đổi mới giáo dục nghề nghiệp, chuyển đổi số cho lực lượng lao động, phát triển kỹ năng và thúc đẩy cơ chế hợp tác gắn với di cư lao động an toàn, có trật tự và hợp pháp.
Đáng chú ý, Dự án “Chương trình hợp tác về giáo dục nghề nghiệp Việt Nam - EU” có tổng vốn tài trợ 50,940 triệu euro được ký ngày 31/12/2025, thời gian thực hiện 5 năm, được kỳ vọng góp phần thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực này.
Trước đó, Việt Nam và EU cũng đã ký kết và triển khai nhiều dự án về giáo dục nghề nghiệp như Dự án hỗ trợ cơ chế đối tác thúc đẩy giáo dục nghề nghiệp và di cư lao động định hướng phát triển do Tổ chức hợp tác quốc tế Đức (GIZ) triển khai từ tháng 2/2022 đến tháng 7/2023; Dự án chương trình hợp tác khu vực về giáo dục nghề nghiệp trong ASEAN do Chính phủ Đức tài trợ, thực hiện từ 1/7/2020-30/6/2023; Dự án phát triển giáo dục nghề nghiệp ở Việt Nam do Chính phủ Đan Mạch tài trợ, thực hiện 2019-2023, được tiếp tục giai đoạn 3 từ năm 2026-2031...
Ưu tiên các lĩnh vực đào tạo và nghiên cứu mới
Để nâng cao hiệu quả hợp tác giữa hai bên trong thời gian tới, Bộ Giáo dục và Đào tạo đề xuất tăng cường kết nối đối tác chiến lược giữa các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp Việt Nam và châu Âu; chia sẻ và xây dựng mạng lưới hợp tác giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp Việt Nam – EU.
Đối với Erasmus+ và hợp tác giáo dục đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo kiến nghị phối hợp tổ chức hội thảo hướng dẫn quy trình, thủ tục để các cơ sở giáo dục tham gia hiệu quả các đợt kêu gọi đề xuất năm 2027. Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng đề nghị ưu tiên hợp tác đào tạo và nghiên cứu trong các lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, năng lượng xanh; hỗ trợ nhà nghiên cứu và cơ sở giáo dục Việt Nam tham gia sâu hơn vào chương trình Horizon Europe; tăng cường tài trợ cho các dự án giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp.
Ở cấp độ đa phương, Bộ Giáo dục và Đào tạo nhấn mạnh cần tăng cường mạng lưới hợp tác trực tiếp giữa các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp hai bên; thúc đẩy hợp tác trong khuôn khổ ASEMME./.
(Vietnam+)