Vĩnh biệt Từ Vũ, nhạc sĩ của 'Gái xuân'

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Nhạc sĩ Từ Vũ - tác giả của nhạc phẩm nổi tiếng Gái xuân (phổ thơ Nguyễn Bính) đã qua đời tối 20.10, thọ 94 tuổi.

Theo thông tin từ cáo phó, nhạc sĩ Từ Vũ qua đời lúc 19 giờ 48 phút tối 20.10. Linh cữu nhạc sĩ Từ Vũ được quàn tại nhà riêng ở đường Nguyễn Cửu Đàm, phường Tân Sơn Nhì, TP.HCM. Lễ nhập quan của nam nhạc sĩ được tổ chức vào ngày 21.10. Lễ động quan vào sáng 23.10, sau đó linh cữu của ông được đưa đi hỏa táng tại Trung tâm hỏa táng Bình Hưng Hòa (TP.HCM).

Nhạc sĩ Từ Vũ tên thật là Trần Đỗ Lộc, sinh năm 1932 tại Hà Nội. Ông theo gia đình vào Nam năm 1950, lúc vừa 18 tuổi. Phải mất thời gian khá dài để ổn định lại cuộc sống mới. Năm sau ông theo học năm cuối bậc trung học.

Năm 1953, ông bắt đầu sáng tác ca khúc Gái xuân và được ca sĩ Tâm Vấn hát, trở nên nổi tiếng đến ngày nay. Một số ca khúc được ông đặt lời Việt như Cánh buồm xa xưa (La Paloma), Cánh bướm vườn xuân (Le Carisier et lepomier)... cùng các sáng tác Áo trắng chiều mưa bay, Cô đơn chiều Đà Lạt, Cõi người ta, Đà Lạt tình yêu và nỗi nhớ, Hai sắc Tigon, Mưa cao nguyên, Mong mùa xuân mới, Ta tìm thấy nhau, Tiếng hát cho người tình...

Năm 2002, ông cho ra mắt CD Gái Xuân giũ lụa trên sông Vân qua sự hỗ trợ của con gái, bao gồm tiếng hát của ông với 10 ca khúc, trong đó có bài Gái xuân.

Hoàn cảnh nhạc sĩ Từ Vũ sáng tác ca khúc Gái xuân

Ca khúc Gái xuân được nhạc sĩ Từ Vũ phổ từ thơ Nguyễn Bính đến nay đã hơn 70 năm, và đã được rất nhiều ca sĩ trong nước, hải ngoại thể hiện.

Về bối cảnh sáng tác của ca khúc, nhạc sĩ từng kể: "Xuân Quý Tỵ (1953) tôi đang học lớp điện tử trong khuôn viên trường Pétrus Ký (Lê Hồng Phong bây giờ). Lúc đó tôi 21 tuổi, sống xa gia đình, không bạn bè giữa Sài Gòn phồn hoa đô hội. Buồn, chỉ biết lấy sách báo ra đọc.

Tình cờ tôi đọc thấy Gái xuân - bài thơ ngắn chỉ có 2 khổ nhưng lại có một ma lực dẫn dắt tâm trí tôi quay về cố hương ở Thường Tín, Hà Đông. Tôi đọc bài thơ chỉ dăm lần là đã ngấm, cầm bút giấy viết luôn một mạch và xướng âm cho đến lúc bản nhạc hoàn tất, sau đó mới dùng guitar để thẩm âm lại. Vì bài thơ quá ngắn nên khi viết Gái xuân, tôi đã thêm 2 câu: Xuân đi, xuân đến hãy còn xuân/Cô gái trông xuân biết bao lần để bài hát đủ độ dài thích hợp".

Nhạc phẩm Gái xuân được ca sĩ Linh Sơn trình bày lần đầu tiên, tuy vậy phải đợi đến ca sĩ Tâm Vấn trình bày trên đài phát thanh thì ca khúc mới thật sự đến cùng giới thưởng ngoạn.

Nhạc sĩ Từ Vũ, tác giả của nhạc phẩm bất hủ "Gái xuân", đã từ trần vào tối 20.10 tại TP.HCM, hưởng thọ 94 tuổi. Sinh năm 1932 tại Hà Nội với tên thật là Trần Đỗ Lộc, ông cùng gia đình di cư vào Nam năm 18 tuổi trước khi gắn bó trọn đời với con đường âm nhạc. Lễ tang của ông được tổ chức tại tư gia ở phường Tân Sơn Nhì và linh cữu sẽ được hỏa táng tại Trung tâm hỏa táng Bình Hưng Hòa vào sáng 23.10. Dấu ấn lớn nhất trong sự nghiệp của Từ Vũ xuất hiện vào mùa xuân năm 1953 khi ông mới 21 tuổi và đang theo học lớp điện tử tại trường Pétrus Ký. Nỗi nhớ cố hương da diết nơi đất khách đã thúc đẩy ông phổ nhạc trọn vẹn bài thơ ngắn của thi sĩ Nguyễn Bính chỉ trong 15 phút, đồng thời sáng tác thêm hai câu kết để hoàn chỉnh cấu trúc ca khúc. Nhờ phần thể hiện truyền cảm của danh ca Tâm Vấn trên sóng phát thanh, "Gái xuân" đã nhanh chóng lan tỏa và trở thành giai điệu mùa xuân kinh điển suốt hơn bảy thập niên qua. Bên cạnh tuyệt phẩm đầu tay, di sản nghệ thuật của Từ Vũ còn ghi dấu qua các sáng tác như "Cô đơn chiều Đà Lạt", "Hai sắc Tigon", "Cõi người ta" cùng nhiều ca khúc nước ngoài đặt lời Việt nổi tiếng như "Cánh buồm xa xưa" hay "Cánh bướm vườn xuân". Đến năm 2002, ông tiếp tục giới thiệu đĩa nhạc "Gái Xuân giũ lụa trên sông Vân" do chính mình thể hiện 10 nhạc phẩm tiêu biểu. Sự ra đi của người nhạc sĩ tài hoa khép lại một chặng đường sáng tạo bền bỉ, để lại những thanh âm mùa xuân sống mãi trong lòng công chúng yêu nhạc.