Tại hội nghị, đại diện Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Vĩnh Long công bố Quyết định số 2414/QĐ-BVHTTDL ngày 16/9/2026 của Bộ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch về phê duyệt quy hoạch.
Theo đó, phạm vi nghiên cứu lập quy hoạch có tổng diện tích 35,2ha, bao gồm khu vực di tích, địa điểm nhà ở cũ nơi Nguyễn Đình Chiểu từng sinh sống, dạy học, làm thuốc, sáng tác thơ văn và viết sách thuốc, cùng các di tích, di sản văn hóa, danh lam thắng cảnh tại địa phương. Trong đó, khu Mộ và Khu lưu niệm Nguyễn Đình Chiểu có diện tích hơn 4,15ha; nền nhà cũ của gia đình ông tại trung tâm xã Ba Tri rộng 68,6m².
Quy hoạch hướng đến bảo tồn lâu dài các giá trị lịch sử, văn hóa của di tích; hoàn thiện hồ sơ, dữ liệu phục vụ công tác quản lý, bảo vệ và phát huy hiệu quả di sản. Đồng thời, định hướng tổ chức không gian kiến trúc, cảnh quan và hạ tầng kỹ thuật đồng bộ, hài hòa với môi trường chung quanh.
Theo định hướng, khu di tích sẽ được bố trí các hạng mục như sân đỗ xe, nghi môn, nhà đón tiếp, nhà chẩn trị Đông y, hồ sen, vườn thuốc nam, khu mộ, đền thờ chính, nhà trưng bày và không gian biểu diễn nghệ thuật truyền thống Nam Bộ. Các công trình được thiết kế theo kiến trúc truyền thống, ưu tiên sử dụng vật liệu địa phương, bảo đảm giữ gìn yếu tố gốc và sự tôn nghiêm của di tích.
Phát biểu tại hội nghị, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Vĩnh Long Nguyễn Thị Bé Mười nhấn mạnh, Di tích quốc gia đặc biệt Mộ và Khu lưu niệm Nguyễn Đình Chiểu là công trình văn hóa, lịch sử có ý nghĩa đặc biệt, nhằm tôn vinh nhà thơ yêu nước, danh nhân văn hóa thế giới được UNESCO vinh danh. Những giá trị tư tưởng, văn học và tinh thần yêu nước mà cụ Nguyễn Đình Chiểu để lại là biểu tượng sáng ngời của truyền thống đấu tranh bất khuất của nhân dân Nam Bộ.
Tuy nhiên, cơ sở vật chất, khuôn viên và cảnh quan di tích còn hạn chế, chưa tương xứng với vị thế, giá trị của danh nhân. Việc quy hoạch, tu bổ, phục hồi di tích sẽ tạo điều kiện bảo tồn, phục dựng không gian gắn với cuộc đời, sự nghiệp Nguyễn Đình Chiểu; phát triển các sản phẩm du lịch văn hóa, tưởng niệm, tham quan về nguồn và kết nối với các điểm du lịch trong khu vực.
Để quy hoạch sớm đi vào thực tiễn, lãnh đạo tỉnh Vĩnh Long đề nghị các sở, ngành, đơn vị liên quan phối hợp hoàn thiện hồ sơ, xác định ranh giới bảo vệ di tích, xây dựng lộ trình triển khai các dự án thành phần phù hợp quy định pháp luật và điều kiện thực tế. Ủy ban nhân dân xã Ba Tri tăng cường tuyên truyền, vận động nhân dân chấp hành quy hoạch, nâng cao ý thức bảo tồn và phát huy giá trị di sản.
Qua đó, từng bước xây dựng Di tích quốc gia đặc biệt Mộ và Khu lưu niệm Nguyễn Đình Chiểu trở thành địa chỉ văn hóa, giáo dục truyền thống yêu nước, điểm đến du lịch đặc sắc, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội địa phương.
HOÀNG TRUNG