VN-Index mất 1.800 điểm, tỷ phú Vượng vẫn thăng hạng
Thị trường chứng khoán Việt Nam khép lại phiên cuối tuần 11/9 với một phiên giảm mạnh. VN-Index mất 34,02 điểm, tương đương 1,86%, xuống 1.795,21 điểm, chính thức mất mốc 1.800 điểm.
Đà giảm diễn ra trên diện rộng khi có tới 525 mã giảm giá, gần gấp đôi số mã tăng. Toàn thị trường ghi nhận 38 mã tăng trần và 46 mã giảm sàn. Thanh khoản trên HoSE cũng khá thấp, tổng giá trị giao dịch chưa tới 17.000 tỷ đồng.
Trong nhóm VN30, 28/30 cổ phiếu giảm giá. Hai mã tăng là BSR của Lọc hóa dầu Bình Sơn và SSB của SeABank.
Nhóm cổ phiếu “họ Vin” đồng loạt đi xuống. VIC giảm 4.400 đồng xuống 243.300 đồng/cổ phiếu, thấp hơn đáng kể so với mức đỉnh 265.000 đồng được thiết lập trong tuần trước. VHM giảm 1.100 đồng xuống 72.000 đồng, VPL giảm 1.500 đồng xuống 82.500 đồng, còn VRE giảm 850 đồng xuống 25.600 đồng.
Nhiều cổ phiếu vốn hóa lớn khác cũng chịu áp lực bán mạnh. GVR giảm 1.700 đồng xuống 30.000 đồng, MSN giảm 2.200 đồng xuống 66.500 đồng, TCX giảm 1.500 đồng xuống 38.100 đồng và SSI giảm 700 đồng xuống 20.300 đồng.
Khối ngoại cũng trở lại bán ròng mạnh. Nhà đầu tư nước ngoài mua khoảng 1.966 tỷ đồng nhưng bán ra gần 2.812 tỷ đồng, tương ứng bán ròng khoảng 845 tỷ đồng. Dòng tiền tập trung bán tại STB, MBB, VPB, VHM, VNM,... trong khi một số mã như BSR, VIC, PNJ, TCB và VCB được mua ròng.
Điều đáng chú ý là cú giảm của thị trường không ngăn được ông Phạm Nhật Vượng cải thiện thứ hạng trong danh sách tỷ phú của Forbes.
Theo Forbes, tính tới ngày 11/9, tài sản của Chủ tịch Vingroup giảm gần 600 triệu USD, xuống khoảng 37,7 tỷ USD. Tuy nhiên, thứ hạng của ông lại tăng một bậc lên vị trí 58 trong danh sách những người giàu nhất thế giới.
Trong khi đó, bà Phạm Thu Hương, vợ ông Phạm Nhật Vượng, có tài sản giảm 1,75% xuống khoảng 4,3 tỷ USD. Bà Phạm Thu Hương vẫn là người giàu thứ hai Đông Nam Á nhưng đã rời khỏi top 1.000 tỷ phú giàu nhất thế giới, xuống vị trí 1.016.
Dòng tiền trước ngày nâng hạng: Kỳ vọng lớn nhưng rủi ro cũng tăng
Phiên giảm mạnh ngày 11/9 diễn ra chỉ 10 ngày trước thời điểm FTSE Russell chính thức nâng hạng Việt Nam từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi hạng hai, có hiệu lực từ ngày 21/9.
Đây vốn được xem là chất xúc tác quan trọng nhất đối với chứng khoán Việt Nam trong tháng 9. Theo VnDirect, việc FTSE Russell công bố danh mục ngày 21/8 với 27 cổ phiếu Việt Nam được bổ sung vào các chỉ số FTSE Emerging đã củng cố kỳ vọng về dòng vốn thụ động của khối ngoại.
Tuy nhiên, sự kiện nâng hạng cũng không đồng nghĩa dòng tiền sẽ lập tức và đồng loạt chảy mạnh vào thị trường. Một phần kỳ vọng đã được phản ánh vào giá sau nhịp tăng mạnh của VN-Index, có thời điểm hướng tới vùng 1.900 điểm.
Áp lực điều chỉnh hiện đến từ nhiều phía. Trước hết là diễn biến quốc tế, đặc biệt căng thẳng tại Trung Đông khiến giá dầu tăng vọt. Dù giá dầu tối 11/9 đã giảm khoảng 3,5%, WTI quanh 99 USD/thùng và Brent khoảng 104 USD/thùng.
Giá dầu cao làm tăng chi phí vận tải, sản xuất và nguy cơ lạm phát, từ đó ảnh hưởng trực tiếp tới kỳ vọng về chính sách tiền tệ. Tại Mỹ, thị trường hiện định giá khoảng 70% khả năng Fed tăng lãi suất trong tuần tới. Lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm tiến sát 5%, tạo sức ép lên các tài sản rủi ro, đặc biệt những nhóm cổ phiếu đang có định giá cao.
Trong nước, lãi suất ngân hàng vẫn là một biến số đáng chú ý. Một số ngân hàng đang chào lãi suất huy động lên tới khoảng 8,2%/năm cho khoản tiền nhỏ ở kỳ hạn 6 tháng. Nếu mặt bằng lãi suất tiếp tục duy trì cao, dòng tiền nhàn rỗi có thể ít có động lực chuyển sang cổ phiếu, trong khi chi phí vốn của doanh nghiệp cũng chịu sức ép.
SGI Capital trong báo cáo tháng 8/2026 từng lưu ý VN-Index đang tiến sát vùng đỉnh trong khi đòn bẩy, lãi suất và thanh khoản tiềm ẩn rủi ro. Theo tổ chức này, thị trường thường diễn biến tích cực trong 6-12 tháng trước khi được nâng hạng, nhưng có thể xuất hiện áp lực chốt lời và điều chỉnh trong 3-6 tháng sau đó.
Ở chiều ngược lại, vẫn có những yếu tố hỗ trợ. Theo VnDirect, áp lực bán ròng của khối ngoại đã giảm đáng kể. Dù tháng 8 đánh dấu tháng bán ròng thứ 8 liên tiếp, giá trị bán ròng chỉ khoảng 1.644 tỷ đồng, giảm 85,8% so với tháng 7.
Điều này cho thấy cung ngoại đã phần nào hạ nhiệt. Nếu dòng vốn thụ động bắt đầu được giải ngân theo lộ trình nâng hạng, đây có thể trở thành lực đỡ đáng kể cho thị trường.
Vì vậy, giai đoạn từ nay đến 21/9 có thể tiếp tục chứng kiến những phiên rung lắc mạnh. Sau một nhịp tăng dài, thị trường cần thời gian hấp thụ lượng cổ phiếu chốt lời, trong khi nhà đầu tư phải đồng thời theo dõi giá dầu, diễn biến Trung Đông, quyết định của Fed, lợi suất trái phiếu Mỹ, tỷ giá và mặt bằng lãi suất trong nước.
Nói cách khác, câu chuyện nâng hạng vẫn là động lực lớn, nhưng trong ngắn hạn, dòng tiền sẽ khó chỉ nhìn vào FTSE. Một thị trường đã tăng mạnh cần thêm thanh khoản và dòng tiền thực để duy trì xu hướng, thay vì chỉ dựa vào kỳ vọng.