Vòm cầu thép 3.400 tấn tới điểm cuối Bến Bạch Đằng

Khoảng 15h, đoàn tàu lai dắt neo tại gần công trường cầu đi bộ sông Sài Gòn, kết thúc hành trình dài 124 km qua địa hình sông nước từ Vũng Tàu lên trung tâm thành phố để tiến hành hợp long công trình dự kiến ngày 21/10.

Bến Bạch Đằng dài khoảng 1,3 km, nằm trên đường Tôn Đức Thắng, dọc sông Sài Gòn. Theo nhà nghiên cứu văn hóa Nam Bộ Vương Hồng Sển, bến được đặt tên Bạch Đằng để tưởng nhớ ba lần quân dân Đại Việt đánh thắng quân Nguyên - Mông trên sông Bạch Đằng.

Đầu bến là cột cờ Thủ Ngữ, được người Pháp xây năm 1865, điểm cuối là nhà máy Ba Son, vốn là cơ xưởng thủy quân của Pháp. Ở giữa bến, tượng đài Trần Hưng Đạo nằm tại Công trường Mê Linh hình bán nguyệt, nơi giao nhau của sáu tuyến đường: Tôn Đức Thắng, Thi Sách, Hai Bà Trưng, Phan Văn Đạt, Hồ Huấn Nghiệp và Ngô Đức Kế.

Đối diện bến là phố đi bộ Nguyễn Huệ, gồm khu vực bến cảng và công viên dài 1,3 km, rộng 23.400 m2. Đây là điểm vui chơi, ngắm pháo hoa quen thuộc của người dân và du khách mỗi dịp lễ, Tết.

Ông Đỗ Anh Duy, 68 tuổi, tranh thủ chụp ảnh khi lần đầu nhìn thấy cây cầu. "Tôi hay đi bộ thể dục qua đây. Lần đầu thấy cây cầu, tôi thấy rất đẹp và có nhiều ý nghĩa. Chắc khi xây xong sẽ có nhiều người đến", ông nói.

Đến 14h, đoàn lai dắt nhịp cầu đi bộ tiến sát cảng Bến Nghé, trên hành trình vào trung tâm TP HCM. Điểm tiếp theo là khu vực Bến Nhà Rồng, cách Bến Bạch Đằng khoảng 650-700 m. Trời lúc này mưa nhẹ, tàu lai dắt kéo hồi còi dài báo hiệu đoàn sắp đến điểm cuối hành trình.

Bến Nhà Rồng được Pháp xây năm 1863, gắn với sự kiện người thanh niên Nguyễn Tất Thành (sau này là Chủ tịch Hồ Chí Minh) ra đi tìm đường cứu nước năm 1911. Khu vực này từng là Cảng Sài Gòn giữ vai trò cửa ngõ giao thương quan trọng của miền Nam. Hiện nơi đây là Bảo tàng Hồ Chí Minh, phía trước đặt tượng đài thanh niên Nguyễn Tất Thành. Cụm công trình được xem là biểu tượng của TP HCM.

    Sà lan chở cầu qua cầu Phú Mỹ. Video: Ngọc Việt - Hoàng Khang

Anh Võ Trọng Nghĩa, 37 tuổi, đứng trên cầu Trần Quý Kiên ngắm nhìn tàu đi qua tranh thủ chụp ảnh làm kỷ niệm. "Tôi làm kỹ sư xây dựng nên để ý đến cầu đi bộ bắc qua sông Sài Gòn này. Mấy ngày tới khi cầu hợp long tôi sẽ đến xem trực tiếp", anh Nghĩa, nói.

Lúc 11h24, sà lan lai dắt bắt đầu vào khu vực đảo Kim Cương, cách bến Bạch Đằng khoảng 4 km. Đây là hòn đảo tự nhiên duy nhất ở khu vực quận 2 cũ, được bao bọc bởi ba dòng sông là Sài Gòn, Giồng Ông Tố và một nhánh sông nhân tạo. Khu vực này tập trung nhiều dự án nhà đất.

Hơn 10h, đoàn tàu lai dắt đưa nhịp cầu đến khu vực cầu Phú Mỹ với tốc độ 15-20 km/h. Tàu thuyền trên sông được phân luồng để nhường đường cho sà lan. Nhiều người dừng trên làn xe hai bánh của cầu, dùng điện thoại ghi lại khoảnh khắc đặc biệt.

"Nghe tin nhịp cầu được lai dắt qua đây nên tôi lên cầu chờ từ sáng. Lần đầu tiên thấy nhịp cầu hình lá dừa, quá đẹp, quá hoành tráng", anh Phúc Sinh, ở Thủ Đức, nói khi chụp ảnh sà lan.

Trước đó sà lan đi qua Mũi Đèn Đỏ nằm ven sông Sài Gòn, cách cầu khoảng 2 km.

Cầu Phú Mỹ nằm ở phía đông nam khu trung tâm TP HCM, bắc qua sông Sài Gòn, nối phường Tân Thuận (quận 7 cũ) với phường Cát Lái (TP Thủ Đức cũ).

Cầu dài hơn 2 km, rộng 27,5 m, có 6 làn xe, khánh thành tháng 9/2009. Công trình thuộc tuyến Vành đai 2, kết nối các trục Nguyễn Văn Linh – Võ Chí Công, phục vụ vận chuyển hàng hóa giữa khu Nam với cảng Cát Lái, Phú Hữu. Công trình cách chợ Bến Thành 8-10 km theo đường bộ, khoảng 6 km theo đường chim bay.

Cách cầu Phú Mỹ khoảng 10 km, khu vực sông Sài Gòn ở bến Bạch Đằng cấm tàu, thuyền qua lại để bảo đảm an toàn đón sà lan lai dắt nhịp cầu. Khu vực sông này dự kiến cấm phương tiện qua lại trong 3 ngày tùy theo khu giờ để vận chuyển, hợp long cầu đi bộ.

Trước đó, lúc gần 7h ngày 19/10, sau khi rời khỏi điểm xuất khoảng 2 tiếng, nhịp cầu đi bộ được lai dắt qua cầu Bình Khánh nằm ở phía nam TP HCM, bắc qua sông Soài Rạp, nối xã Hiệp Phước (huyện Nhà Bè cũ) với xã Bình Khánh (huyện Cần Giờ cũ). Công trình thuộc cao tốc Bến Lức – Long Thành, trên trục kết nối miền Tây với Đông Nam Bộ, giúp phương tiện tránh đi xuyên nội đô.

Khoảng 5h, sà lan chở nhịp cầu dắt rời phao SR-05 sau gần 12 tiếng neo đậu. Đây là chặng thứ hai trên hành trình lai dắt kết cấu nhịp chính vòm thép cầu đi bộ hình lá dừa cùng hệ thống khung đỡ từ cảng Đông Xuyên, Bà Rịa - Vũng Tàu cũ, về trung tâm TP HCM để chuẩn bị hợp long. Hôm nay, đoàn lai dắt sẽ di chuyển khoảng 21 hải lý, tương đương 39 km, chủ yếu theo luồng sông Sài Gòn để đến công trường tại bến Bạch Đằng, quận 1 cũ.

Tổ hợp kết cấu được vận chuyển dài khoảng 187 m, gồm nhịp chính vòm thép nặng 1.400 tấn và hệ khung đỡ chuyên dụng 2.000 tấn. Toàn bộ kết cấu được đặt trên sà lan Trung Nam S05 dài 109 m, rộng 37 m, có khả năng chở hơn 14.000 tấn. Để giữ ổn định trong quá trình vận chuyển, trên sà lan được bố trí 50 trụ kê bằng thép và bêtông giúp phân bổ tải trọng, hạn chế ảnh hưởng khi phương tiện dao động trên mặt nước.

Một tàu kéo công suất 5.000 mã lực tiếp tục chạy phía trước đảm nhận lực kéo chính, hai tàu lai áp mạn hỗ trợ điều chỉnh hướng đi cùng một tàu kéo dự phòng túc trực suốt hành trình. Các lực lượng chức năng sẽ phối hợp cảnh giới, điều tiết giao thông đường thủy.

Đoàn di chuyển với tốc độ chậm, từ khu vực Cần Giờ vào sông Sài Gòn qua một số địa điểm như cầu Bình Khánh, Mũi Đèn Đỏ, cầu Phú Mỹ, Bến Nghé trước khi đến công trường. Khung thời gian di chuyển được Cảng vụ Hàng hải TP HCM phê duyệt kéo dài đến 18h, nhưng sà lan dự kiến đến bến Bạch Đằng sớm hơn, khoảng 14h-15h. Phương tiện sau đó được neo lại phía bờ Thủ Thiêm để chờ hợp long, dự kiến vào đêm 21/10.

Khi hợp long, sà lan sẽ được xoay ngang, đưa vào khoảng trống giữa hai phần cầu đã thi công từ hai bờ, định vị vòm thép để kết nối theo phương án kỹ thuật. Đơn vị thi công chọn thời điểm dòng chảy yếu, mực nước tương đối ổn định trong khoảng ba giờ để lắp dựng, kết nối kết cấu và rút sà lan cùng hệ khung đỡ.

Sở Xây dựng TP HCM trước đó cũng đã thông báo tạm cấm luồng đường thủy qua công trường từ 13h đến 19h ngày 19/10 để sà lan đưa kết cấu vào vị trí và neo giữ. Trong hai ngày 21 và 22/10, luồng tiếp tục bị cấm từ 2h đến 18h mỗi ngày, phục vụ xoay sà lan, nâng hạ, định vị và hợp long nhịp chính vòm thép.

Khởi công tháng 3/2025, cầu đi bộ qua sông Sài Gòn có tổng vốn đầu tư gần 1.000 tỷ đồng do Nutifood tài trợ. Công trình dài khoảng 720 m, mặt cầu rộng 6-11 m. Đây là cầu đi bộ đầu tiên bắc qua sông Sài Gòn, bổ sung kết nối giữa Khu đô thị mới Thủ Thiêm với khu vực nội thành hiện hữu, bên cạnh cầu Thủ Thiêm, Ba Son và hầm sông Sài Gòn.

Sau khi nối liền hai bờ, đơn vị thi công sẽ hoàn thiện mặt cầu, lan can, cảnh quan và các tiện ích, dự kiến đưa công trình vào sử dụng trong năm nay. Cầu sẽ tạo thêm lối đi bộ qua sông, không gian tham quan và sinh hoạt công cộng ở trung tâm thành phố.

Nhóm phóng viên