Hôm 19.10, một thẩm phán tại Colombia đã ra lệnh yêu cầu chính phủ bảo vệ hơn 30 hiện vật lịch sử vừa bị tháo gỡ khỏi Bảo tàng Quốc gia ở Bogota. Theo hãng tin AP, động thái gỡ bỏ trước đó nằm trong nỗ lực của chính quyền bảo thủ nhằm thay đổi cách kể chuyện lịch sử trong các bảo tàng và trường học.
Số hiện vật này vốn liên quan đến các phong trào xã hội và lực lượng du kích. Việc tháo gỡ khiến giới chỉ trích phản ứng gay gắt, coi đây là hành động nhắm vào các phong trào cánh tả và cộng đồng thiểu số về giới.
Hình ảnh bản sao các tác phẩm bị tháo gỡ được trưng bày trong cuộc biểu tình tại thủ đô Bogota (Colombia)
Ảnh: AP
Trong phán quyết, Thẩm phán Cesar Enrique Osorio khẳng định các hiện vật, bao gồm bản sao tạp chí đầu tiên của cộng đồng LGBTQ+ tại Colombia và tờ phích in hình một cựu lãnh đạo du kích, cần được lưu giữ an toàn trong thời gian chờ phán quyết chính thức xem có được trưng bày lại hay không.
Dẫn nguồn từ AP, thẩm phán Osorio cũng nghiêm cấm chính quyền di dời thêm bất kỳ hiện vật nào, với lý do việc này có thể xâm phạm quyền tự do ngôn luận và quyền lưu giữ ký ức lịch sử của người dân.
Sự việc bắt nguồn từ hôm 15.10, khi hàng chục hiện vật bất ngờ bị đưa ra khỏi phòng trưng bày. Động thái này lập tức bùng nổ thành các cuộc biểu tình kéo dài nhiều giờ bên ngoài tòa nhà bảo tàng vào cuối tuần, buộc cảnh sát chống bạo động phải can thiệp giải tán.
Nhiều tổ chức xã hội và hoạt động cộng đồng cáo buộc chính quyền của Tổng thống Abelardo de la Espriella đang tìm cách xóa bỏ hình ảnh của họ khỏi lịch sử quốc gia.
Trước đó, Tổng thống de la Espriella phát biểu tại Bộ Văn hóa, kêu gọi các quan chức bảo vệ di sản và mở "cuộc chiến văn hóa" chống lại lối sống lệch chuẩn đạo đức. Theo AP, ông de la Espriella cho rằng các thể chế văn hóa nhà nước là của toàn dân, không thể bị tận dụng để quảng bá cho một học thuyết chính trị hay ý thức hệ riêng lẻ.
Trong số các hiện vật bị gỡ có cây bút từng được dùng để ký hiệp định hòa bình năm 2016 giữa chính phủ Colombia và phiến quân FARC. Hiện vật khác là áp phích tranh cử của Carlos Pizarro, cựu lãnh đạo phong trào du kích M-19, người từng ký thỏa thuận hòa bình năm 1989 rồi bị ám sát khi đang ra ứng cử tổng thống.
Chính quyền Tổng thống de la Espriella cho rằng các tổ chức văn hóa không nên đối xử với thành viên các nhóm du kích như thể họ là "anh hùng dân tộc".
Phản bác lại, bà María José Pizarro, con gái ông Pizarro và là cựu thượng nghị sĩ, bức xúc chia sẻ trên mạng xã hội rằng các hiện vật bị tháo gỡ đột ngột mà không dựa trên bất kỳ tiêu chuẩn kỹ thuật nào. Bà khẳng định gia đình và các nhóm cộng đồng sẽ không chấp nhận việc ký ức lịch sử hay các nhà lãnh đạo cánh tả bị xóa bỏ.