Đó là một cam kết mạnh mẽ được đưa ra, ngay sau khi ông Khalilur Rahman chính thức tiếp quản cương vị mới từ người tiền nhiệm Annalena Baerbock. Cam kết ấy đi kèm với khẩu hiệu hành động: “Khôi phục niềm tin, quản trị chuyển dịch: Vì một Liên hợp quốc hành động hiệu quả cho tất cả mọi người (Restoring Trust, Managing Transformation: A United Nations that Delivers for All)”.
Ông khẳng định: “Trong hơn tám thập kỷ qua, tổ chức của chúng ta (Liên hợp quốc) đã giúp thế giới tránh được việc bị cuốn vào một cuộc chiến tranh thế giới thứ ba, có thể nói đó chính là lý do tồn tại của nó”, và chia sẻ: “Mỗi ngày, thường là khuất khỏi tầm mắt công chúng, Liên hợp quốc cùng đội ngũ chuyên gia tận tâm của tổ chức này vẫn nỗ lực cung cấp lương thực cho hàng triệu người, bao gồm người tị nạn và những người di cư khác trên khắp thế giới, hỗ trợ hòa bình và an ninh, chống lại các bệnh mãn tính và giúp các quốc gia giải quyết những thách thức xuyên biên giới phức tạp”.
Tuy vậy, ông cũng thừa nhận rằng Liên hợp quốc nhiều lần không đáp ứng được kỳ vọng, nhất là khi “các cuộc xung đột tiếp tục gây ra đau khổ to lớn cho con người, những thành tựu phát triển vẫn còn yếu ớt và mong manh, tác động của biến đổi khí hậu ngày càng trầm trọng”.
Nhưng trên hết, điều khiến ông trăn trở nhất vẫn là chuyện: “Việc sự thiếu hụt lòng tin ngày càng gia tăng đang thử thách niềm tin vào các thể chế quốc tế cũng như các hành động tập thể”.
Cùng suy nghĩ với ông Khalilur Rahman, đương kim Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres nhấn mạnh: “Khôi phục niềm tin vào hệ thống đa phương là thách thức mang tính quyết định của thời đại chúng ta. Trong những thời khắc đầy biến động này, hệ thống giải quyết các vấn đề toàn cầu trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết”.
Tổng Thư ký Guterres cho rằng luật pháp quốc tế và quyền con người, vốn là những nền tảng quan trọng của Liên hợp quốc, vẫn đang phải đối mặt với nhiều thách thức; trong khi những bất đồng và sự thiếu hụt lòng tin giữa các bên tiếp tục gây khó khăn cho việc tìm kiếm các giải pháp chung cũng như các chương trình hợp tác quốc tế.
Tuy nhiên, theo ông, ngay từ những ngày đầu thành lập, Liên hợp quốc đã luôn là nơi trực diện đối mặt những vấn đề cam go và hệ trọng nhất của nhân loại. Ông tin tưởng: “Thông qua ngoại giao, đối thoại và hợp tác, Đại hội đồng này có thể xây dựng lại niềm tin và thiện chí đang thiếu vắng trong địa chính trị hiện nay của chúng ta, nhằm bảo đảm cho người dân thế giới được thừa hưởng một tương lai tốt đẹp hơn, lành mạnh hơn và hòa bình hơn”.
Song, ông cũng thẳng thắn chỉ rõ: Từ Hội đồng Bảo an cho tới hệ thống tài chính thế giới, các thể chế của hệ thống đa phương lớn nhất hành tinh hiện đang phải nỗ lực hết sức, nhằm đáp ứng yêu cầu ngày một khó khăn từ thực tiễn. Câu hỏi về nguồn cung tài chính ngày càng eo hẹp (nhất là khi các nhà tài trợ hàng đầu, nghĩa là những nước phát triển phương Tây, không còn sẵn sàng “mở két”, hoặc thậm chí sẵn sàng “quay lưng” với các cơ quan Liên hợp quốc, như nước Mỹ dưới thời đương kim Tổng thống Donald Trump) vẫn đang đeo đuổi ông, cho đến tận chặng cuối của nhiệm kỳ (trước khi bàn giao cho một người kế nhiệm vào tháng 1/2027).
Sẽ có không ít quốc gia đồng ý với ông Khalilur Rahman, rằng: “Ngày nay, trách nhiệm của chúng ta không chỉ là bảo vệ thể chế đa phương này, vì những lý do chính đáng để làm điều đó, mà còn là củng cố nó. Không chỉ đơn thuần là khơi gợi niềm tin mà chủ nghĩa đa phương dựa vào, mà chúng ta còn phải giành được niềm tin đó mỗi ngày”.
Tuy nhiên, trong bối cảnh địa chính trị phức tạp hiện tại, cuộc chiến này hứa hẹn sẽ rất cam go.
Đông Phong