Bỏ qua điều hướng

Xây nhà trên đất nông nghiệp gần 30 năm, xin chuyển sang đất ở có bị xử phạt?

Xây nhà trên đất nông nghiệp gần 30 năm, xin chuyển sang đất ở có bị xử phạt?
Nguồn ảnh: VietnamNet

Gia đình ông H. xây nhà trên đất có nguồn gốc đất nông nghiệp từ năm 1998. Nay gia đình muốn chuyển sang đất ở nhưng băn khoăn có bị xử phạt không và nếu có thì mức phạt thế nào?

Năm 1998, ông H. xây nhà trên mảnh đất có nguồn gốc đất nông nghiệp trồng cây lâu năm. Hiện nay, gia đình ông muốn chuyển đổi sang đất ở.

Ông H. băn khoăn, khi làm thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất, gia đình ông có bị xử phạt không và nếu có thì mức phạt thế nào? Trường hợp được phép chuyển mục đích, gia đình ông phải nộp bao nhiêu tiền sử dụng đất?

Liên quan tới vấn đề này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, ông H chưa nêu rõ phần đất gia đình đang sử dụng đã được Nhà nước giao đất, cho thuê đất, công nhận quyền sử dụng đất hay chưa.

Do đó, Bộ không có đủ cơ sở để trả lời. Tuy nhiên, Bộ cũng viện dẫn một số quy định của pháp luật để ông H. nghiên cứu, tham khảo.

Về nguyên tắc xử lý vi phạm hành chính, điểm a khoản 1 Điều 3 Luật Xử lý vi phạm hành chính quy định mọi vi phạm hành chính phải được phát hiện, ngăn chặn kịp thời và phải bị xử lý nghiêm minh, mọi hậu quả phải được khắc phục theo đúng quy định.

Tại khoản 1 Điều 6 và Điều 65 Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012 (đã được sửa đổi, bổ sung một số điều theo Luật số 67/2020/QH14 ngày 13/11/2020) quy định thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai là 2 năm.

Trường hợp đã hết thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính hoặc hết thời hạn ra quyết định xử phạt thì người có thẩm quyền không ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính nhưng vẫn áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định đối với hành vi vi phạm hành chính đó.

W-Anh minh hoa 1.jpg
Xây nhà trên đất nông nghiệp 28 năm, nay xin chuyển sang đất ở có bị xử phạt? 

Theo Điều 1 Nghị định số 123/2024/NĐ-CP (Nghị định), hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai bao gồm hành vi vi phạm hành chính đã kết thúc và hành vi vi phạm hành chính đang thực hiện.

Tại điểm b khoản 2 Điều 3 Nghị định quy định: Đối với các hành vi vi phạm hành chính không thuộc trường hợp quy định tại khoản 3 Điều này là hành vi đang thực hiện thì thời điểm để tính thời hiệu xử phạt là thời điểm người có thẩm quyền thi hành công vụ phát hiện hành vi vi phạm.

Trong khi đó, hành vi sử dụng đất nông nghiệp không phải là đất trồng lúa, không phải là đất lâm nghiệp sang đất phi nông nghiệp mà không được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền cho phép được quy định tại Điều 10 Nghị định (trừ các trường hợp quy định tại khoản 3 Điều 3 Nghị định).

Việc tính tiền sử dụng đất khi chuyển mục đích sử dụng đất đối với trường hợp chuyển từ đất nông nghiệp sang đất vườn, ao, đất nông nghiệp trong cùng thửa đất có đất ở thực hiện theo quy định tại Nghị định số 50/2026/NĐ-CP ngày 31/01/2026. 

Do đó, đối với trường hợp cụ thể nêu trên, Bộ NN&MT đề nghị công dân liên hệ với cơ quan có thẩm quyền tại địa phương để được hướng dẫn và giải quyết.

Việc tự ý chuyển mục đích từ đất nông nghiệp trồng cây lâu năm sang đất ở để xây dựng nhà từ năm 1998 của gia đình ông H. thuộc nhóm hành vi vi phạm pháp luật đất đai đang thực hiện theo quy định tại Nghị định số 123/2024/NĐ-CP. Do đó, thời điểm tính thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính đối với trường hợp này sẽ căn cứ từ lúc người có thẩm quyền phát hiện vi phạm. Ngay cả trong trường hợp hết thời hiệu phạt tiền theo Luật Xử lý vi phạm hành chính, người sử dụng đất vẫn buộc phải thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả đúng quy định trước khi xem xét hồ sơ. Theo giải đáp từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường, do thông tin từ phía công dân chưa thể hiện rõ về nguồn gốc pháp lý của thửa đất như đã được Nhà nước giao, cho thuê hay công nhận quyền sử dụng đất nên cơ quan chức năng chưa đủ căn cứ đưa ra kết luận chi tiết. Người dân cần chủ động liên hệ trực tiếp với chính quyền địa phương để xác minh tình trạng pháp lý cụ thể của diện tích đất đang sử dụng. Việc xác định rõ thẩm quyền và hồ sơ địa chính là bước bắt buộc để quy chủ trách nhiệm và hướng dẫn thủ tục phù hợp. Trường hợp được cơ quan nhà nước có thẩm quyền chấp thuận cho phép chuyển đổi mục đích sử dụng đất, nghĩa vụ tài chính liên quan sẽ được áp dụng theo các quy định pháp luật hiện hành. Cụ thể, việc tính tiền sử dụng đất khi chuyển từ đất nông nghiệp sang đất ở trong cùng thửa đất sẽ tuân thủ quy trình và định mức quy định tại Nghị định số 50/2026/NĐ-CP ngày 31/01/2026. Chủ sử dụng đất có trách nhiệm hoàn tất các khoản thuế, phí và nghĩa vụ nộp ngân sách trước khi được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mới.