Xe điện cập nhật phần mềm từ xa như thế nào?

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Từ sửa lỗi phần mềm đến cải thiện tính năng, công nghệ cập nhật OTA đang giúp xe điện thích ứng nhanh hơn sau khi bán.

Khi các nhà sản xuất smartphone phát hiện lỗi trong hệ điều hành, họ sẽ phát hành bản cập nhật để người dùng tải xuống và cài đặt. Tương tự, chủ sở hữu xe điện cũng nhận được thông báo về các bản cập nhật phần mềm nhằm cải thiện hiệu suất của xe. Phần mềm lỗi là một trong những vấn đề phổ biến nhất với xe điện và các bản cập nhật này giúp khắc phục những sự cố đó.

Một trong những phương thức phổ biến để cung cấp bản cập nhật phần mềm cho xe điện là giao thức cập nhật qua mạng không dây (OTA). Một số nhà sản xuất yêu cầu người dùng đến đại lý để cập nhật, trong khi nhiều hãng khác cho phép thực hiện cập nhật OTA một cách tiện lợi và nhanh chóng.

Cập nhật OTA diễn ra không cần dây, giúp chủ sở hữu xe điện nhận bản nâng cấp mà không cần cắm thêm cáp Ethernet hay ổ USB. Thông thường, quá trình này diễn ra thông qua trạm phát sóng di động hoặc khi xe nằm trong phạm vi phủ sóng Wi-Fi. Hầu hết các bản cập nhật đều miễn phí, đặc biệt là những bản liên quan đến tính năng bị triệu hồi. Tuy nhiên, một số bản cập nhật có thể yêu cầu người dùng đăng ký chương trình nâng cấp.

Quá trình tải xuống và cài đặt bản cập nhật OTA thường diễn ra ngầm và không ảnh hưởng đến khả năng lái xe. Ví dụ, Tesla sẽ cố gắng gửi các bản cập nhật qua Wi-Fi khi có thể, nhưng cũng có thể sử dụng kết nối di động khi cần thiết. Sau khi tải xuống hoàn tất, người dùng sẽ nhận được thông báo trên màn hình xe hoặc trong ứng dụng liên kết. Việc cài đặt thường chỉ có thể thực hiện khi xe đang đỗ, mặc dù một số nhà sản xuất như Ford cho phép cài đặt một số bản cập nhật khi đang lái xe.

Xe điện cập nhật phần mềm từ xa như thế nào mà không cần đến xưởng? - Ảnh 2. — Nhưng giao thức cập nhật OTA giúp việc cập nhật từ xa diễn ra thuận tiện hơn

Vai trò của bản cập nhật phần mềm cho xe điện

Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), chỉ có chưa đến 5 mẫu xe điện cho phép cập nhật OTA hoàn chỉnh vào năm 2022, nhưng con số này dự kiến sẽ tăng lên gần 25 mẫu vào năm 2027. Tuy nhiên, một số nhà sản xuất vẫn còn lo ngại về vấn đề an toàn khi triển khai các bản cập nhật OTA.

Mặc dù vậy, việc bỏ qua các bản cập nhật phần mềm không phải là một lựa chọn khôn ngoan, vì người dùng có thể bỏ lỡ các bản vá lỗi an toàn quan trọng. Một số nhà sản xuất như Ford, General Motors và Tesla đã sử dụng các bản cập nhật OTA để nhanh chóng khắc phục sự cố trong các đợt triệu hồi sản phẩm. Tuy nhiên, đối với các mẫu xe điện cũ đã ngừng sản xuất, việc hỗ trợ phần mềm qua cập nhật OTA có thể không còn được đảm bảo, dẫn đến việc người dùng mất quyền truy cập vào một số tính năng quan trọng.

Các chuyên gia khuyến cáo chủ sở hữu xe điện nên cài đặt các bản cập nhật ngay khi nhận được thông báo và nhiều người chọn thực hiện việc này vào ban đêm để không làm gián đoạn thói quen lái xe hằng ngày.

Công nghệ cập nhật qua mạng không dây (OTA) đang định hình lại phương thức quản lý và bảo trì phương tiện trong kỷ nguyên xe điện. Thay vì yêu cầu cắm cáp kết nối vật lý hoặc đưa phương tiện đến đại lý, hệ thống OTA tận dụng mạng di động hoặc Wi-Fi để truyền tải dữ liệu trực tiếp đến xe. Giải pháp này giúp các nhà sản xuất kịp thời vá lỗi hệ điều hành và cải thiện hiệu suất vận hành tương tự mô hình quản lý phần mềm trên điện thoại thông minh. Quá trình tải về phần mềm thường diễn ra ngầm nhằm tránh làm gián đoạn việc di chuyển của người sử dụng phương tiện. Một số thương hiệu như Tesla ưu tiên truyền tải dữ liệu qua Wi-Fi và chỉ yêu cầu đỗ xe khi cài đặt, trong khi Ford cho phép triển khai một số bản nâng cấp ngay trong hành trình. Các đợt phát hành phần mềm thường miễn phí, đặc biệt là những bản sửa lỗi kỹ thuật phục vụ việc xử lý triệu hồi sản phẩm của các hãng như General Motors, Ford hay Tesla. Theo thống kê từ Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), số lượng xe điện hỗ trợ OTA toàn diện sẽ tăng từ dưới 5 mẫu năm 2022 lên gần 25 mẫu vào năm 2027. Dù vẫn tồn tại rủi ro về an toàn bảo mật và nguy cơ mất hỗ trợ trên các dòng xe đời cũ, việc cập nhật kịp thời vẫn là biện pháp tối ưu để duy trì tính năng an toàn. Giới chuyên gia khuyến nghị chủ sở hữu nên chủ động kích hoạt cài đặt phần mềm vào ban đêm để bảo đảm hiệu quả vận hành liên tục cho phương tiện.