
Mỗi loại pin có ưu, nhược điểm riêng - Ảnh: Honda
Pin là một trong những bộ phận quan trọng nhất trên xe máy điện, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng vận hành và trải nghiệm sử dụng. Hiện nay, các nhà sản xuất áp dụng nhiều cách bố trí pin, trong đó phổ biến là hai loại: pin cố định và pin tháo rời.
Sự khác biệt không chỉ nằm ở việc có thể mang pin ra ngoài để sạc hay không, mà còn liên quan đến khả năng chống nước, độ ổn định của xe, việc bảo dưỡng và những rủi ro trong quá trình sử dụng.
Trao đổi với Kompas, ông Hernest, chủ xưởng sửa chữa xe máy điện Battery Electric Motion (BEMo) tại Bogor, Indonesia, đã phân tích những ưu, nhược điểm của từng loại.
Pin cố định
Pin cố định thường được bố trí dưới sàn để chân hoặc bên dưới yên xe. Do được lắp bên trong thân xe, loại pin này không được thiết kế để người dùng tháo lắp thường xuyên.
Theo ông Hernest, một trong những ưu điểm đáng chú ý của pin cố định là các đầu nối điện được giữ ở vị trí ổn định. Việc không phải tháo ra, lắp vào nhiều lần giúp hạn chế nguy cơ đầu nối bị lỏng trong quá trình sử dụng.
"Đầu nối của pin cố định được lắp chắc chắn. Do không phải tháo lắp thường xuyên nên tránh được tình trạng lỏng đầu nối", ông giải thích.
Khả năng chống nước cũng là một lợi thế. Khi pin và các đầu nối được đặt bên trong thân xe, những bộ phận này có thêm lớp bảo vệ trước tác động từ môi trường bên ngoài.

Sự bất tiện thực chất cũng là điều làm nên ưu điểm của pin cố định - Ảnh: Kompas
Theo ông Hernest, bộ pin cố định thường được bọc và che chắn cẩn thận, trong khi các đầu nối cũng nằm ở khu vực kín, qua đó hạn chế nguy cơ nước xâm nhập.
Một điểm cộng khác đến từ vị trí lắp đặt. Trên những mẫu xe có pin đặt dưới sàn để chân, trọng lượng bộ pin được tập trung ở vị trí thấp, góp phần hạ trọng tâm và cải thiện độ ổn định khi vận hành.
Loạt chính sách mới về xe có hiệu lực từ tháng 10, xe máy điện là tâm điểm
Xe buýt điện sạc pin qua bánh xe, không cần cắm dây
Tuy nhiên, nhược điểm lớn nhất của pin cố định lại nằm ở việc sạc điện.
Do không thể tháo pin, người dùng phải đưa cả chiếc xe đến gần nguồn điện. Điều này có thể gây bất tiện nếu vị trí đỗ xe cách xa ổ cắm hoặc không có sẵn khu vực sạc phù hợp.
Trong trường hợp vị trí đỗ xe cách xa nguồn điện, người dùng có thể sử dụng dây nối dài. Tuy nhiên, dây điện phải có khả năng chịu dòng điện phù hợp với yêu cầu sạc.
"Có thể khắc phục bằng cách sử dụng dây nối dài mua ngoài, nhưng cần đặc biệt chú ý đến khả năng chịu dòng điện của dây", ông Hernest nói.
Pin tháo rời
Trái ngược với pin cố định, lợi thế lớn nhất của pin tháo rời là người dùng có thể mang bộ pin đến nơi có nguồn điện mà không cần di chuyển cả chiếc xe.

Pin tháo rời tiện nhưng cần chú ý hơn đến chuyện bảo quản - Ảnh: United E-Motor
Theo ông Hernest, thiết kế này giúp việc sạc trở nên thuận tiện hơn, đặc biệt trong những trường hợp vị trí đỗ xe không nằm gần ổ cắm.
Một số mẫu xe còn được trang bị thêm vị trí lắp pin thứ hai, cho phép người dùng bổ sung dung lượng pin khi cần.
Bên cạnh việc sạc điện, pin tháo rời còn tạo thuận lợi cho quá trình sửa chữa và bảo dưỡng. Thợ kỹ thuật có thể đưa riêng bộ pin ra ngoài để kiểm tra mà không cần thao tác trực tiếp trên xe.
Dù vậy, việc tháo lắp pin thường xuyên cũng kéo theo một số bất tiện.
Theo ông Hernest, pin xe máy điện thường có trọng lượng khoảng 7 - 8kg. Người dùng cần chú ý tư thế nâng, mang và đặt pin để tránh những rủi ro trong quá trình thao tác.
Ngoài ra, thiết kế có thể tháo rời cũng khiến bộ pin đối mặt với nguy cơ mất trộm. Ngay cả khi pin được đặt trong cốp dưới yên, rủi ro này vẫn có thể xảy ra.
Một vấn đề khác nằm ở các đầu nối điện. Quá trình tháo lắp lặp đi lặp lại có thể khiến đầu nối bị lỏng hoặc bám bẩn. Nếu không được bảo dưỡng phù hợp, các tiếp điểm còn có nguy cơ bị ăn mòn.
"Đầu nối có thể bị lỏng và xuất hiện gỉ sét. Vì vậy, cần sử dụng dung dịch vệ sinh tiếp điểm điện để hạn chế tình trạng ăn mòn và bụi bẩn", ông Hernest khuyến cáo.

Chọn pin nào tùy thuộc vào thói quen sử dụng - Ảnh: Honda
Từ những phân tích trên, có thể thấy pin cố định và pin tháo rời đều có những ưu điểm riêng, nhưng không có thiết kế nào hoàn toàn vượt trội trong mọi tình huống sử dụng.
Bên cạnh dung lượng pin hay quãng đường di chuyển, điều kiện sạc điện tại nơi ở và thói quen sử dụng hằng ngày cũng là những yếu tố cần cân nhắc trước khi lựa chọn xe máy điện.
Mẫu xe máy điện Lightfoot gây chú ý với hai tấm pin mặt trời tích hợp ở thân xe, có thể bổ sung năng lượng đủ đi 29km mỗi ngày.