Tình huống trên cho thấy mục tiêu xử trí tiêu chảy không đơn thuần là làm giảm số lần đi ngoài càng nhanh càng tốt. Việc sử dụng thuốc không phù hợp có thể ảnh hưởng đến quá trình đào thải tác nhân gây bệnh hoặc dẫn đến táo bón sau điều trị. Vì vậy, mỗi trường hợp cần được xem xét dựa trên nguyên nhân, độ tuổi và tình trạng cụ thể của người bệnh.
Nhằm nâng cao nhận thức về sức khỏe tiêu hóa cho cộng đồng, Bệnh viện Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh thực hiện chuỗi chương trình “Chủ động khỏe để yêu thương” với sự phối hợp của Abbott Việt Nam. Trong chương trình, PGS TS BS. Võ Duy Thông - Trưởng khoa Tiêu hóa, BV ĐHYD và PGS TS BS. Nguyễn Anh Tuấn - Trưởng khoa Nội Tổng Quát 2, Bệnh viện Nhi Đồng 1 chia sẻ những vấn đề thường gặp trong nhận biết và xử trí tiêu chảy ở người lớn và trẻ em.
Theo PGS TS BS. Võ Duy Thông, tiêu chảy có thể là một phản ứng của cơ thể nhằm đào thải các tác nhân gây bệnh ra khỏi đường ruột. Trong một số trường hợp, việc sử dụng thuốc làm giảm nhu động ruột không phù hợp có thể ảnh hưởng đến quá trình đào thải vi khuẩn, độc tố và các chất trung gian gây viêm, từ đó khiến tình trạng bệnh kéo dài hoặc trở nên nghiêm trọng hơn. Điều này đặc biệt cần lưu ý khi tiêu chảy đi kèm sốt, đau bụng nhiều hoặc có máu trong phân.
Một số thuốc kiểm soát tiêu chảy hoạt động bằng cách làm chậm nhu động ruột, nhờ đó phân di chuyển chậm hơn và số lần đi ngoài có thể giảm. Tuy nhiên, ở những người có cơ địa dễ táo bón, đặc biệt là người lớn tuổi, việc làm chậm nhu động ruột có thể dẫn đến táo bón sau điều trị, gây đầy bụng, khó chịu và khó đi tiêu.
Theo PGS TS BS. Võ Duy Thông, điều trị tiêu chảy cần được cá thể hóa. Mục tiêu không chỉ là kiểm soát triệu chứng mà còn giúp người bệnh cảm thấy dễ chịu và sớm trở lại sinh hoạt bình thường. Bên cạnh các thuốc tác động lên nhu động ruột, có những phương pháp giúp giảm tình trạng mất nước và điện giải qua đường ruột mà ít ảnh hưởng đến nhu động. Việc lựa chọn phương pháp cần căn cứ vào nguyên nhân gây tiêu chảy, độ tuổi và tình trạng của từng người bệnh.
Trong quá trình bị tiêu chảy, bù nước và điện giải là vấn đề cần được quan tâm. Các biểu hiện như khát nhiều, khô môi, chóng mặt hoặc tiểu ít có thể gợi ý tình trạng mất nước. Do đó, người bệnh không nên chỉ tập trung vào việc kiểm soát triệu chứng mà cần theo dõi những thay đổi của cơ thể để có hướng xử trí kịp thời.
Không phải trường hợp tiêu chảy nào cũng có thể tự xử trí tại nhà. PGS TS BS. Võ Duy Thông lưu ý, người bệnh cần đi khám khi xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo như phân có máu hoặc mủ, sốt cao, đau bụng nhiều, nôn liên tục, biểu hiện mất nước hoặc tiêu chảy kéo dài. Người cao tuổi, trẻ nhỏ và người có bệnh nền cũng là những nhóm cần được theo dõi thận trọng hơn.
Tiêu chảy tuy thường gặp nhưng việc xử trí cần phù hợp với từng trường hợp. Thay vì chỉ tìm cách kiểm soát triệu chứng thật nhanh, người bệnh cần chú trọng bù nước, điện giải, theo dõi các dấu hiệu bất thường và tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ khi cần thiết. Khi xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo, việc thăm khám kịp thời giúp xác định nguyên nhân, lựa chọn hướng điều trị phù hợp và hạn chế những hệ lụy không mong muốn. Quý bạn đọc có thể theo dõi chuỗi chương trình “Chủ động khỏe để yêu thương” tại: https://bit.ly/BenhlyTieuchay