Ngay sau khi nhận thông tin cá nuôi lồng chết thuộc địa bàn các xã: Yên Hòa, Thiên Cầm, Cẩm Trung, ngày 29/9/2026, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Tĩnh đã chỉ đạo Chi cục Thủy sản, Trung tâm Quan trắc Tài nguyên và Môi trường phối hợp Ủy ban nhân dân các xã, phường kiểm tra thực tế và thu các mẫu cá và mẫu nước tại khu vực biển Thiên Cầm và điểm nuôi cá lồng ở biển Vũng Áng.
Kết quả cho thấy, các thông số phân tích mẫu nước biển đều nằm trong giới hạn cho phép theo QCVN 10:2023/BTNMT – Quy chuẩn Quốc gia về chất lượng nước biển. Như vậy môi trường nước biển tại các khu vực được quan trắc nêu trên chưa có dấu hiệu bị ô nhiễm.
Cùng đó, Chi cục Thủy sản Hà Tĩnh đã lấy 2 mẫu cá bớp (cá giò) tại điểm nuôi cá lồng thuộc phường Vũng Áng, 6 mẫu cá bơn và 5 mẫu cá mỏ neo tại bãi biển Thiên Cầm gửi Trung tâm Nghiên cứu Môi trường và Bệnh thủy sản miền bắc phân tích.
Theo kết quả xét nghiệm của Trung tâm Nghiên cứu Môi trường và Bệnh thủy sản miền bắc cho thấy, đối với mẫu cá nuôi tại phường Vũng Áng: 2/2 mẫu cá giò dương tính với virus RSIV, 1/2 mẫu phát hiện trùng bánh xe (Trichodina sp.) trên mang; không phát hiện virus VNN, nấm và vi khuẩn.
Kết quả phát hiện RSIV ở cả 2/2 mẫu cá giò cho thấy đàn cá tại điểm thu mẫu có sự hiện diện của RSIV. RSIV là tác nhân có khả năng gây bệnh trên cá biển nuôi, trong đó có cá giò. Tuy nhiên, do số lượng mẫu phân tích còn hạn chế và chưa có đầy đủ thông tin về diễn biến môi trường, bệnh tích và các yếu tố liên quan tại thời điểm cá chết, kết quả hiện tại chưa đủ cơ sở để khẳng định RSIV là nguyên nhân trực tiếp gây hiện tượng cá chết tại khu vực.
Trùng bánh xe (Trichodina sp.) được phát hiện trên mang của 1/2 mẫu cá giò với cường độ 9–35 trùng/thị trường quan sát. Trùng bánh xe có thể gây kích ứng, tổn thương mang và ảnh hưởng đến chức năng hô hấp khi nhiễm ở mức độ đáng kể. Kết quả này cho thấy cần lưu ý vai trò của ký sinh trùng như một yếu tố có thể ảnh hưởng đến sức khỏe cá; tuy nhiên chưa đủ cơ sở xác định mức độ đóng góp của tác nhân này đối với hiện tượng cá chết.
Đối với mẫu cá tự nhiên tại vùng biển xã Thiên Cầm, kết quả phân tích phát hiện nhóm vi khuẩn Vibrio spp. ở 3/6 mẫu cá bơn và 3/5 mẫu cá mỏ neo. Các loài vi khuẩn được phát hiện gồm: V. parahaemolyticus, V. fluvialis và V. alginolyticus; không phát hiện nấm và ký sinh trùng trên các mẫu cá bơn, cá mỏ neo được phân tích.
Trung tâm Nghiên cứu Môi trường và Bệnh thủy sản miền bắc khuyến cáo: Tại điểm nuôi phát hiện cá nhiễm virus thuộc phường Vũng Áng: Người dân cần tăng cường theo dõi tình trạng sức khỏe và tỷ lệ chết của cá hằng ngày; kịp thời thu gom cá chết, cá có biểu hiện bệnh và xử lý theo quy định, không vứt xác cá ra môi trường. Hạn chế các thao tác gây stress cho cá như san thưa, phân cỡ, vận chuyển trong thời gian cá đang yếu; vệ sinh lồng, lưới và dụng cụ nuôi, hạn chế sử dụng chung dụng cụ giữa các lồng nhằm giảm nguy cơ lây lan mầm bệnh. Điều chỉnh lượng thức ăn phù hợp với khả năng bắt mồi của cá, tránh dư thừa; có thể bổ sung vitamin C, khoáng chất và các chất hỗ trợ tăng sức đề kháng.
Đối với các điểm nuôi khác trong khu vực: Tăng cường giám sát sức khỏe đàn cá và diễn biến môi trường nước. Khi phát hiện cá giảm ăn, bơi bất thường, xuất hiện dấu hiệu bệnh hoặc chết bất thường cần thông báo và thu mẫu kiểm tra tác nhân để có biện pháp xử lý kịp thời. Hạn chế các yếu tố gây stress, quản lý tốt thức ăn và chất lượng nước; thực hiện vệ sinh, khử trùng dụng cụ và hạn chế di chuyển cá, dụng cụ từ khu vực có cá bệnh sang khu vực khác. Có thể bổ sung vitamin, khoáng chất vào khẩu phần ăn để hỗ trợ nâng cao sức đề kháng cho cá.
Đối với khu vực phát hiện cá tự nhiên chết tại xã Thiên Cầm: Tiếp tục theo dõi, kiểm tra khu vực ven biển và ghi nhận diễn biến cá chết. Khi phát hiện cá chết bất thường cần thu gom, xử lý phù hợp, không sử dụng cá chết làm thực phẩm hoặc thức ăn cho động vật, đồng thời thu mẫu cá mới chết và mẫu nước để phân tích xác định nguyên nhân…
NGÔ TUẤN