Xuất siêu trở lại sau 9 tháng liên tiếp nhập siêu 'khủng'

Đó là thông tin vừa được bà Nguyễn Thị Hương, Cục trưởng Cục Thống kê (Bộ Tài chính), công bố tại họp báo sáng nay 3.10.

Cụ thể, trong tháng 9, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa đạt 117,69 tỉ USD, tăng 7,3% so với tháng trước và tăng 42,4% so với cùng kỳ năm trước. Cán cân thương mại hàng hóa xuất siêu trở lại sau 9 tháng liên tiếp nhập siêu, với mức xuất siêu 1,27 tỉ USD.

ẢNH: NHẬT THỊNH

Tính chung 9 tháng năm nay, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa đạt 888,02 tỉ USD, tăng 30,4% so với cùng kỳ năm trước.

Tính riêng xuất khẩu, kim ngạch tháng 9 đạt 59,48 tỉ USD, tăng 8,5% so với tháng trước, nâng kim ngạch 9 tháng lên 434,30 tỉ USD, tăng 24,5% so với cùng kỳ năm trước.

Trong đó, khu vực kinh tế trong nước đạt 83,89 tỉ USD, tăng 7,5%, chiếm 19,3% tổng kim ngạch xuất khẩu; khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (kể cả dầu thô) đạt 350,41 tỉ USD, tăng 29,4%, chiếm 80,7%.

Về cơ cấu xuất khẩu 9 tháng qua, nhóm hàng công nghiệp chế biến vẫn chiếm áp đảo với 392,79 tỉ USD, chiếm 90,4%; nhóm hàng nông sản, lâm sản đạt 30 tỉ USD, chiếm 6,9%; nhóm hàng thủy sản đạt 9,1 tỉ USD, chiếm 2,1%; nhóm hàng nhiên liệu và khoáng sản đạt 2,41 tỉ USD, chiếm 0,6%.

Ở chiều ngược lại, Việt Nam nhập khẩu 58,21 tỉ USD hàng hóa trong tháng 9, tăng 6% so với tháng trước, nâng tổng kim ngạch nhập khẩu 9 tháng năm 2026 lên 453,72 tỉ USD, tăng 36,7% so với cùng kỳ năm trước.

Trong đó, khu vực kinh tế trong nước đạt 118,17 tỉ USD, tăng 23,5%; khu vực có vốn đầu tư nước ngoài đạt 335,55 tỉ USD, tăng 42%.

Nước ta chủ yếu nhập khẩu tư liệu sản xuất (chiếm trên 94%), đạt 426,92 tỉ USD. Nhập khẩu hàng vật phẩm tiêu dùng chỉ chiếm 5,9% với 26,8 tỉ USD, chiếm 5,9%.

9 tháng qua, Việt Nam xuất khẩu nhiều nhất sang Mỹ với kim ngạch đạt 140 tỉ USD, xuất siêu tăng 23,8% so với cùng kỳ năm trước với 122,62 tỉ USD.

Như thường lệ, Trung Quốc vẫn là thị trường nhập khẩu lớn nhất của nước ta với kim ngạch đạt 187,34 tỉ USD trong 9 tháng qua, nhập siêu đạt 121,48 tỉ USD, tăng 43%.

Dù xuất siêu đã trở lại trong tháng 9, song tính chung 9 tháng năm 2026, Việt Nam vẫn nhập siêu tới 19,42 tỉ USD (cùng kỳ năm trước xuất siêu 16,87 tỉ USD).

Trong đó, khu vực kinh tế trong nước nhập siêu 34,28 tỉ USD; khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (kể cả dầu thô) xuất siêu 14,86 tỉ USD.

Chưa thể khẳng định nhập siêu đã kết thúc

Trả lời câu hỏi tại họp báo, bà Nguyễn Thu Oanh, Trưởng ban Thống kê dịch vụ và giá (Cục Thống kê), phân tích, 9 tháng năm nay, hoạt động xuất, nhập khẩu hàng hóa đều tăng mạnh. Điều này phản ánh quy mô hoạt động sản xuất, gia công và thương mại tiếp tục được mở rộng.

Nhập khẩu tăng chủ yếu gắn với nhu cầu đầu vào của sản xuất, chứ không phải do gia tăng nhập khẩu hàng tiêu dùng. Cạnh đó, xu hướng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, hạ tầng dữ liệu và công nghệ thông tin cũng góp phần làm tăng nhu cầu nhập khẩu một số thiết bị, linh kiện công nghệ cao.

ẢNH: ĐAN THANH

Ở khía cạnh xuất siêu quay trở lại trong tháng 9, theo bà Hương là khá tích cực, song chưa đủ để khẳng định xu hướng nhập siêu đã chấm dứt.

Mức nhập siêu 19,42 tỉ USD vẫn là vấn đề cần theo dõi, bởi tốc độ tăng nhập khẩu hiện cao hơn đáng kể so với tốc độ tăng xuất khẩu. Một số ngành xuất khẩu chủ lực, nhất là điện tử, vẫn phụ thuộc phần lớn vào nguyên liệu, linh kiện nhập khẩu.

Cán cân thương mại giữa hai khu vực là kinh tế trong nước và khu vực có vốn đầu tư nước ngoài có sự chênh lệch rõ rệt khi một bên nhập siêu, một bên xuất siêu. Điều này cho thấy những hạn chế về năng lực cung ứng đầu vào, công nghiệp hỗ trợ, đồng thời tỷ lệ giá trị gia tăng trong nước còn thấp.

"Thời gian tới, cần tiếp tục theo dõi diễn biến xuất, nhập khẩu, nhất là khả năng chuyển hóa nguyên liệu, linh kiện nhập khẩu thành sản phẩm xuất khẩu. Đồng thời, cần phát triển công nghiệp hỗ trợ, nâng cao tỷ lệ nội địa hóa và năng lực sản xuất trong nước để cải thiện tính bền vững của cán cân thương mại", bà Oanh nhấn mạnh.