Yêu cầu công khai trách nhiệm tổ chức, cá nhân để thiếu sách giáo khoa

Nguồn ảnh: Dân Trí

(Dân trí) - Ủy ban Thường vụ Quốc hội kiến nghị xác định, công khai trách nhiệm tổ chức, cá nhân liên quan đến tình trạng thiếu sách giáo khoa sau khai giảng năm học 2026-2027.

Sáng 17/10, tại phiên khai mạc kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI, Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Lê Thị Nga trình bày báo cáo của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về kết quả giám sát việc giải quyết, trả lời kiến nghị cử tri gửi đến kỳ họp thứ Nhất.

Báo cáo đề cập kiến nghị của cử tri TPHCM, đề nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo có giải pháp bảo đảm cung ứng kịp thời, tránh thiếu sách giáo khoa trong năm học 2026-2027.

Yêu cầu công khai trách nhiệm tổ chức, cá nhân để thiếu sách giáo khoa - 1 — Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Lê Thị Nga (Ảnh: Minh Nam).

Qua giám sát, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho biết Bộ đã có văn bản đề nghị UBND các tỉnh, thành phố chỉ đạo đơn vị liên quan phối hợp với đơn vị xuất bản, phát hành để cung ứng sách kịp thời, đầ y đủ, không để học sinh thiếu sách khi bước vào năm học mới.

Tuy nhiên, sau khai giảng, tình trạng thiếu sách giáo khoa vẫn xảy ra tại nhiều địa phương. Theo báo cáo, đây là năm học đầu tiên triển khai một bộ sách giáo khoa thống nhất theo tinh thần Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội kiến nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo nghiêm túc rút kinh nghiệm; xác định rõ trách nhiệm tổ chức, cá nhân liên quan trong việc để xảy ra thiếu sách và công khai kết quả để cử tri theo dõi, giám sát. Đồng thời, Bộ cần khẩn trương cung ứng đủ số sách còn thiếu, không để tái diễn trong những năm học tiếp theo.

Nội dung này được báo cáo dẫn chứng trong nhóm hạn chế về một số kiến nghị chưa được giải quyết kịp thời do phối hợp giữa các bộ, ngành hoặc giữa bộ, ngành với địa phương chưa thật sự chặt chẽ.

Trước đó, ngày 15/9, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết đến 18h ngày 14/9, các địa phương còn thiếu hơn 3,9 triệu cuốn sách giáo khoa. Bộ nhận trách nhiệm về công tác dự báo, tổng hợp và phân tích nhu cầu chưa theo kịp thực tế; việc xử lý hạn chế trong cung ứng, điều phối nguồn sách chưa đủ nhanh, linh hoạt.

Theo Bộ, việc sử dụng một bộ sách thống nhất, triển khai chính sách hỗ trợ, cấp sách tại một số địa phương và tổ chức lại mạng lưới trường, lớp làm thay đổi nhu cầu. Một số nơi đăng ký, cập nhật nhu cầu phát sinh chưa kịp thời.

Theo thông tin Bộ công bố cuối tháng 9, số sách còn thiếu giảm xuống 776.259 bản vào ngày 20/9. Đến hết ngày 24/9, toàn bộ số này đã được phát hành bổ sung. Bộ tiếp tục yêu cầu rà soát nhu cầu phát sinh, kiểm tra việc phối hợp cung ứng và làm rõ trách nhiệm tại những nơi còn thiếu sách.

Nguyên nhân cốt lõi được chỉ ra là sự thiếu đồng bộ trong khâu dự báo, tổng hợp nhu cầu và điều phối giữa cơ quan quản lý ngành với các địa phương. Tính đến ngày 14/9, toàn quốc ghi nhận mức thiếu hụt hơn 3,9 triệu cuốn sách trước khi giảm xuống 776.259 bản vào ngày 20/9 do công tác phát hành bù đắp gấp rút. Việc tái cơ cấu mạng lưới trường lớp cùng chính sách cấp phát sách mới phát sinh đã tác động mạnh đến cung cầu, trong khi việc cập nhật số liệu ở cơ sở còn chậm trễ. Trước thực trạng trên, Ủy ban Thường vụ Quốc hội yêu cầu Bộ Giáo dục và Đào tạo nghiêm túc rút kinh nghiệm, đồng thời xác định rõ trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân liên quan. Kết quả xử lý phải được công bố công khai để cử tri và nhân dân cả nước giám sát trực tiếp. Yêu cầu cấp bách hiện nay là hoàn thiện cơ chế điều phối chuỗi cung ứng xuất bản, tuyệt đối không để lặp lại lỗ hổng chuẩn bị nguồn sách trong các năm học tiếp theo.