Tại hội nghị về bảo đảm an toàn bay dân dụng ở Tân Sơn Nhất mới đây, Cảng vụ Hàng không miền Nam cho biết khoảng 10 khu vực tại TP HCM thường phát sinh các hoạt động có nguy cơ ảnh hưởng đến máy bay.
Các điểm được cơ quan chức năng lưu ý gồm: Vạn Phúc City, Thảo Điền, khu đô thị Thủ Thiêm; Tham Lương; khu vực gần Aeon Mall Tân Phú; đường Nguyễn Văn Công; khu đất gần Khu công nghiệp Tân Bình; The Global City; Hồ Đá - Đại học Quốc gia TP HCM và một số khu vực công cộng, tuyến đường rộng gần đường bay như Phạm Văn Đồng.
Các địa điểm được Cảng vụ Hàng không miền Nam xác định thường xuất hiện diều, UAV, laser, có thể ảnh hưởng máy bay Tân Sơn Nhất. Đồ họa: Khánh Hoàng
Đây là những nơi từng ghi nhận hoặc có nguy cơ xuất hiện UAV, thả diều, bóng bay, chiếu laser và các vật thể bay khác. Việc khoanh vùng nhằm giúp chính quyền, công an, quân đội cùng các cơ quan liên quan tập trung tuyên truyền, kiểm tra và xử lý các hành vi có thể đe dọa an toàn hàng không.
Theo Cảng vụ Hàng không miền Nam, từ năm 2024 đến đầu tháng 9 năm nay, 119 vụ liên quan UAV, tia laser, diều và các vật thể khác được ghi nhận quanh Tân Sơn Nhất.
Đáng chú ý, trong các ngày 11 và 13/8, các sự cố liên quan UAV xâm nhập khu vực hoạt động bay và diều gắn đèn chớp khiến hoạt động khai thác tại sân bay bị gián đoạn, hơn 100 chuyến bay bị ảnh hưởng.
Ông Đoàn Văn Minh, Phó trưởng phòng Giám sát an toàn hàng không, Cảng vụ Hàng không miền Nam, cho biết các nguồn nguy cơ ngày càng đa dạng, khiến việc bảo đảm an toàn bay phức tạp hơn. Năm 2024 nổi lên các vụ chiếu laser, UAV; sang năm nay xuất hiện nhiều trường hợp thả diều, bóng bay và pháo hoa.
Máy bay tại sân bay Tân Sơn Nhất. Ảnh: Quỳnh Trần
Từ đầu năm đến ngày 4/9, các đơn vị ghi nhận 32 trường hợp, gồm 13 vụ liên quan laser, 8 vụ diều, 4 vụ bóng bay, 3 vụ UAV, 3 vụ vật thể bay khác và một vụ pháo hoa.
Trong các nhóm nguy cơ, theo ông Minh, UAV đặc biệt nguy hiểm do có thể chủ động thay đổi độ cao, hướng di chuyển và xuất hiện đột ngột. Nếu va chạm, thiết bị có thể làm hư hỏng kính buồng lái, cánh hoặc các bộ phận khác của máy bay. Trường hợp bị hút vào động cơ có thể ảnh hưởng khả năng vận hành tàu bay, đặc biệt trong giai đoạn cất và hạ cánh.
Ngay cả khi không xảy ra va chạm, UAV xuất hiện trong vùng cấm bay cũng có thể buộc máy bay phải bay chờ, thay đổi thứ tự cất hạ cánh, thậm chí chuyển hướng sang sân bay khác, gây xáo trộn dây chuyền khai thác.
Diều và bóng bay cũng tiềm ẩn nguy cơ khi xuất hiện trong vùng cấm, hạn chế bay bởi quỹ đạo khó kiểm soát. Diều phụ thuộc hướng gió, trong khi bóng bay gần như không thể điều khiển sau khi được thả.
Laser hoặc các nguồn sáng cường độ lớn chiếu vào buồng lái có thể gây chói, suy giảm thị lực tạm thời, ảnh hưởng khả năng quan sát và tập trung của phi công, nhất là khi máy bay ở độ cao thấp để cất hoặc hạ cánh.
Theo Cảng vụ Hàng không miền Nam, pháo hoa gần đây cũng trở thành yếu tố cần được lưu ý tại các chương trình, sự kiện lớn. Khi bắn, pháo hoa tạo ánh sáng mạnh, chớp sáng, khói, bụi cùng các mảnh vật liệu, có thể làm phân tán sự chú ý của tổ lái và cản trở việc quan sát bên ngoài.
Sân bay Tân Sơn Nhất với vị trí ba nhà ga. Đồ họa: Đăng Hiếu
Thượng tá Võ Nhân Tiệp, Phó sư đoàn trưởng Sư đoàn Phòng không 367, cho rằng sự phát triển nhanh của thiết bị bay không người lái đặt ra yêu cầu mới trong quản lý vùng trời. UAV hiện dễ mua, dễ sử dụng và có thể được điều khiển từ nhiều khu dân cư, vì vậy cần chủ động nắm địa bàn, quy luật hoạt động để kịp thời phát hiện, xử lý.
Ông đề xuất hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa các lực lượng, xác định rõ trách nhiệm và phương thức xử lý khi xảy ra tình huống. Thông tin về hoạt động bay và những khu vực nguy cơ cao cũng cần được chia sẻ thường xuyên để chủ động nhận diện nguy cơ.
Đại diện các đơn vị cho rằng việc phòng ngừa trước hết cần giúp người dân nhận biết rõ khu vực được phép và không được phép hoạt động UAV, thả diều, bóng bay. Bản đồ vùng cấm, hạn chế bay nên được trực quan hóa đến từng phường, xã; các công viên, bãi đất trống và điểm công cộng gần đường bay cần lắp biển cảnh báo.
Cảng vụ Hàng không miền Nam cũng kiến nghị TP HCM đẩy mạnh tuyên truyền tại khu vực có đường bay, hạn chế tình trạng người dân tự ý thả diều, UAV, bóng bay.
Với các chương trình, sự kiện sử dụng laser, đèn công suất lớn hoặc thiết bị tạo hiệu ứng ánh sáng, cơ quan quản lý cần phối hợp ngành hàng không trước khi cấp phép, đánh giá vị trí, hướng chiếu, công suất, thời gian hoạt động và khoảng cách tới sân bay để hạn chế nguy cơ ảnh hưởng hoạt động bay.
Giang Anh