Ngày 10/10, Hà Nội bắt đầu lấy ý kiến về dự thảo nghị quyết xử lý tồn tại vi phạm đất đai, trật tự xây dựng tại 12 dự án liên quan đến các doanh nghiệp do ông Lê Thanh Thản đại diện, quản lý, sở hữu, góp vốn hoặc hợp tác đầu tư.
12 dự án gồm CT6 Kiến Hưng, Đại Thanh, CT5 Tân Triều, Khu nhà ở Xa La, CT11 và CT12 tại khu đô thị Kim Văn - Kim Lũ; các tòa VP3, VP5, VP6 và tổ hợp HH1, HH2, HH3, HH4 tại khu vực Linh Đàm.
Theo UBND thành phố, các vi phạm tại nhiều dự án kéo dài, trong khi nhà đã bàn giao và cư dân sinh sống ổn định. Thành phố cho rằng nếu buộc tháo dỡ diện tích vi phạm và di dời số lượng lớn người dân, việc xử lý có thể ảnh hưởng đến trật tự, an sinh xã hội.
Tổng số căn hộ theo quy hoạch hoặc giấy phép tại các dự án là 6.759, trong khi thực tế có 24.943 căn, tăng 18.184 căn. Việc tăng căn hộ và dân số gây áp lực lên hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội; một số người mua nhà chưa được cấp giấy chứng nhận.
Dự thảo khẳng định cơ chế đặc thù không làm thay đổi bản chất vi phạm, không xóa hiệu lực của các kết luận thanh tra, kiểm tra, bản án và quyết định xử lý đã có. Việc cho phép công trình hoặc phần công trình tiếp tục tồn tại được xem là biện pháp khắc phục hậu quả, không phải hợp thức hóa vi phạm.
Tổ hợp chung cư HH Linh Đàm, phường Hoàng Liệt. Ảnh: Ngọc Thành
Công trình được chia thành ba nhóm
Nhóm 1 được tồn tại theo hiện trạng nếu công trình đã hoàn thành, đưa vào sử dụng, không có tranh chấp; bảo đảm an toàn chịu lực, phòng cháy chữa cháy; không ảnh hưởng công trình lân cận; đáp ứng yêu cầu hạ tầng hoặc có phương án bổ sung. Công trình cũng phải hài hòa với cảnh quan, không vi phạm chỉ giới đường đỏ, hành lang bảo vệ công trình, hành lang an toàn giao thông và quy định về tĩnh không.
Nhóm 2 được tồn tại có điều kiện nếu chưa đáp ứng một số tiêu chí nhưng có thể khắc phục bằng giải pháp kỹ thuật, bổ sung hạ tầng hoặc di dời cư dân, chuyển đổi công năng.
Nhóm 3 phải tháo dỡ nếu không bảo đảm an toàn, không đáp ứng yêu cầu về cảnh quan hoặc vi phạm chỉ giới, hành lang bảo vệ mà không thể khắc phục. Nhóm này còn gồm nhà ở thấp tầng xây trên đất quy hoạch hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, đất quốc phòng, an ninh hoặc hành lang bảo vệ công trình mà không thể điều chỉnh quy hoạch.
UBND thành phố sẽ quyết định danh mục cụ thể sau khi cơ quan chuyên môn rà soát, đánh giá. Nếu không thể tháo dỡ công trình thuộc nhóm 3, dự thảo cho phép xem xét đổi công năng, với điều kiện không làm tăng áp lực lên hạ tầng.
Cư dân nào có thể phải di dời?
Với công trình thuộc nhóm 1, cư dân phải rời các căn hộ hoặc diện tích vi phạm ở khối đế, tầng kỹ thuật, nhà sinh hoạt cộng đồng để hoàn trả công năng theo quy hoạch hoặc chuyển sang phục vụ cộng đồng.
Với nhóm 2, nếu bổ sung hạ tầng mà vẫn không đáp ứng quy mô dân số, việc di dời được thực hiện theo thứ tự: trước hết là các căn hộ, diện tích vi phạm tại khối đế, tầng kỹ thuật, nhà sinh hoạt cộng đồng; tiếp đến là căn hộ thuộc phần công trình xây vượt tầng.
Công trình thuộc nhóm 3 phải di dời toàn bộ cư dân và tài sản.
Trước khi di dời, chủ đầu tư phải lập danh sách căn hộ, xác định quyền và lợi ích hợp pháp của từng trường hợp, công khai phương án và lấy ý kiến cư dân về bồi thường, hỗ trợ, tạm cư. Chủ đầu tư phải bảo đảm kinh phí di dời và nơi ở tạm thời. Dự thảo quy định các chi phí khắc phục vi phạm do chủ đầu tư chi trả, không dùng ngân sách nhà nước.
Người mua căn hộ thuộc diện phải di dời có thể thỏa thuận chọn nhận tiền bồi thường, chuyển sang nhà ở tương đương tại dự án thương mại đủ điều kiện của chủ đầu tư, hoặc mua, thuê mua nhà ở xã hội không qua bốc thăm nếu đủ điều kiện theo luật.
Chủ đầu tư phải nộp tiền và hoàn tất thủ tục cấp giấy chứng nhận
Với công trình được phép tồn tại, chủ đầu tư vẫn phải nộp lại khoản lợi bất hợp pháp từ phần xây dựng vi phạm. Dự thảo tính khoản này bằng diện tích sàn xây dựng vượt quy hoạch hoặc giấy phép, nhân với đơn giá xây dựng tại thời điểm công trình được đưa vào sử dụng, rồi nhân 50%.
Nghĩa vụ tài chính về đất được xác định theo bảng giá đất nhân với hệ số do UBND thành phố quy định tại thời điểm chấp thuận cho công trình tồn tại. Chủ đầu tư nộp các khoản tiền vào ngân sách thành phố theo thời hạn ghi trong quyết định xử lý.
Sau khi hoàn thành nghĩa vụ tài chính, chủ đầu tư phải hoàn tất hồ sơ cấp giấy chứng nhận cho người mua nhà. Nếu chủ đầu tư đã hoàn thành nghĩa vụ nhưng không nộp hồ sơ, người mua có thể trực tiếp đề nghị cơ quan chức năng cấp giấy chứng nhận.
Theo cơ quan chức năng, các vi phạm tại 12 dự án liên quan ông Lê Thanh Thản gồm xây dựng sai quy hoạch, giấy phép; tăng diện tích sàn, số tầng và số căn hộ; chia nhỏ căn hộ, thay đổi công năng. Một số công trình đã bàn giao cho người dân khi chưa hoàn tất thủ tục pháp lý; người mua tại một số dự án chưa được cấp sổ hồng.
Danh sách 12 dự án thuộc diện điều chỉnh trong dự thảo Nghị quyết:
STT Tên dự án Địa chỉ 1 Dự án đầu tư xây dựng tổ hợp chung cư cao cấp và thương mại Bemes (CT6 Kiến Hưng), phường Kiến Hưng, thành phố Hà Nội Phường Kiến Hưng 2 Dự án công trình có chức năng hỗn hợp Đại Thanh Xã Đại Thanh 3 Dự án đầu tư xây dựng công trình hỗn hợp nhà ở và trung tâm thương mại CT5 Tân Triều Phường Hà Đông 4 Dự án Khu nhà ở Xa La Phường Hà Đông 5 Dự án nhà ở tại CT11, CT12 tại ô đất CT2, khu đô thị Kim Văn - Kim Lũ Phường Định Công 6 Dự án tòa nhà hỗn hợp VP3 tại khu dịch vụ tổng hợp và nhà ở hồ Linh Đàm Phường Hoàng Liệt 7 Dự án tòa nhà hỗn hợp VP5 tại khu dịch vụ tổng hợp và nhà ở hồ Linh Đàm Phường Hoàng Liệt 8 Dự án tòa nhà hỗn hợp dịch vụ văn phòng, dịch vụ thương mại và nhà ở cao cấp VP6 Phường Hoàng Liệt 9 Tổ hợp chung cư và dịch vụ thương mại tại ô đất HH1 thuộc ô CC6, Khu dịch vụ tổng hợp và nhà ở hồ Linh Đàm Phường Hoàng Liệt 10 Tổ hợp chung cư và dịch vụ thương mại tại ô đất HH2 thuộc ô CC6, Khu dịch vụ tổng hợp và nhà ở hồ Linh Đàm Phường Hoàng Liệt 11 Tổ hợp chung cư và dịch vụ thương mại tại ô đất HH3 thuộc ô CC6, Khu dịch vụ tổng hợp và nhà ở hồ Linh Đàm Phường Hoàng Liệt 12 Tổ hợp chung cư và dịch vụ thương mại tại ô đất HH4 thuộc ô CC6, Khu dịch vụ tổng hợp và nhà ở hồ Linh Đàm Phường Hoàng LiệtVõ Hải