18,44% diện tích ĐBSCL ngập vào năm 2100

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Trong số các địa phương ĐBSCL ngập thì Cà Mau và An Giang là 2 địa phương có nguy cơ ngập nặng nhất. Đây là kết quả mô phỏng ngập do nước biển dâng theo 'Kịch bản biến đổi khí hậu phiên bản 2025'.

Kịch bản biến đổi khí hậu phiên bản năm 2025 (Kịch bản) mới được Bộ Nông nghiệp và Môi trường công bố, nước biển dâng là một trong những nội dung nổi bật. Theo đó, đến năm 2100, mức nước biển dâng trung bình tại vùng biển Việt Nam khoảng 61,9 cm, cao nhất khoảng 82 cm. Điều này khiến một phần lớn diện tích ĐBSCL ngập do nước biển dâng.

Tại các khu vực ven biển phía nam, mức độ gia tăng này có ý nghĩa đặc biệt trong đánh giá nguy cơ ngập và các tác động liên quan đến điều kiện tự nhiên, sản xuất và cơ sở hạ tầng. Đến cuối thế kỷ này, tỷ lệ diện tích ngập của khu vực ĐBSCL khoảng 18,44% (kịch bản cao). Trong đó, Cà Mau là địa phương có nguy cơ ngập lớn nhất với 32,44% diện tích, tiếp đến là An Giang khoảng 29,13% (tập trung ở khu vực tỉnh Kiên Giang cũ).

Báo cáo cũng lưu ý, bản đồ ngập trong Kịch bản là kết quả ngập tĩnh do nước biển dâng. Kết quả chưa tính đến các yếu tố như sụt lún, thay đổi đường bờ, thủy triều, nước dâng do bão và các công trình bảo vệ bờ. Các chuyên gia khuyến nghị các địa phương sử dụng kết quả này trước hết để nhận diện khu vực có nguy cơ, không sử dụng độc lập cho thiết kế công trình cụ thể.

Kịch bản BĐKH năm 2025 cho thấy nhiệt độ trung bình năm tăng trong tất cả các kịch bản. Các chỉ số nhiệt cực đoan cũng gia tăng, trong đó khu vực phía nam có thể chứng kiến sự gia tăng đáng kể số ngày nắng nóng. Tại nhiều khu vực miền Trung và miền Nam, số ngày nắng nóng có thể tăng trên 50 ngày/năm ở các mức nóng lên cao. Sự gia tăng nhiệt độ cũng có thể làm tăng các rủi ro liên quan đến sức khỏe, nhu cầu làm mát và điều kiện làm việc ngoài trời.

Ở chiều ngược lại, mưa cực đoan cũng gia tăng. Cụ thể lượng mưa lớn nhất trong một ngày và năm ngày liên tiếp có xu hướng tăng, trong khi số ngày có mưa lớn cũng gia tăng. Đáng chú ý, số ngày có lượng mưa trên 100 mm/ngày tại một số khu vực có thể tăng khoảng 80 - 100% theo kịch bản cao. Đối với các đô thị và vùng sản xuất tập trung, sự gia tăng của mưa cực đoan đặt ra yêu cầu tăng cường xem xét năng lực tiêu thoát nước, cơ sở hạ tầng và khả năng chống chịu trước các hiện tượng mưa lớn.

Theo Kịch bản biến đổi khí hậu phiên bản năm 2025 do Bộ Nông nghiệp và Môi trường công bố, mực nước biển trung bình tại vùng biển Việt Nam có thể dâng khoảng 61,9 cm và đạt mức cao nhất 82 cm vào năm 2100. Diễn biến này trực tiếp đe dọa đồng bằng sông Cửu Long khi mô phỏng kịch bản cao chỉ ra nguy cơ ngập tới 18,44% tổng diện tích toàn vùng. Cà Mau và An Giang là hai địa phương chịu rủi ro nặng nề nhất với tỷ lệ ngập dự báo lần lượt là 32,44% và 29,13% diện tích. Tuy nhiên, các chuyên gia lưu ý đây là kết quả ngập tĩnh do nước biển dâng, chưa bao gồm các yếu tố sụt lún, thủy triều, bão dâng hay công trình ngăn mặn. Do đó, dữ liệu này chỉ đóng vai trò nhận diện khu vực rủi ro ban đầu chứ không dùng độc lập để thiết kế công trình cụ thể. Song hành với triều dâng, khu vực phía nam còn đối mặt nguy cơ nắng nóng tăng hơn 50 ngày mỗi năm cùng tình trạng mưa cực đoan dồn dập. Đáng chú ý, số ngày mưa trên 100 mm mỗi ngày có thể tăng tới 80% đến 100% tại một số khu vực theo kịch bản cao. Thực tế này đòi hỏi các đô thị và vùng sản xuất trọng điểm phải nhanh chóng nâng cao năng lực tiêu thoát nước cũng như củng cố hạ tầng ứng phó thiên tai.