

Hai vợ chồng bị ngộ độc sau ăn củ ấu tàu, được đưa vào bệnh viện cấp cứu - Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Vùng Tây Nguyên
Ngày 8-11, thông tin từ Bệnh viện Đa khoa Vùng Tây Nguyên (Đắk Lắk) cho biết các bác sĩ vừa cứu sống 2 bệnh nhân bị ngộ độc do ăn củ ấu tàu.
Trước đó chiều 5-11, bệnh viện này tiếp nhận vợ chồng bà H.T.P. (50 tuổi) và ông H.V.K. (51 tuổi, cùng trú Đắk Lắk) bị ngộ độc sau khi ăn củ ấu tàu. Trước đó cả hai được sơ cứu tại Trung tâm Y tế Ea H'leo.
Theo người nhà, chỉ khoảng 10 phút sau khi ăn, cả hai lần lượt bị đau bụng, buồn nôn, tức ngực, khó thở, tê quanh miệng.
Tại khoa cấp cứu của bệnh viện, qua thăm khám, xét nghiệm, các bác sĩ nhận định bệnh nhân có biểu hiện ngộ độc aconitin, độc chất tác động mạnh lên hệ thần kinh và hệ tim mạch.
Cả hai nhanh chóng được chuyển đến khoa hồi sức tích cực - chống độc để theo dõi, điều trị.
Trong quá trình điều trị, bà P. bất ngờ xuất hiện nhịp tim chậm, tụt huyết áp, khó thở và rối loạn nhịp tim, diễn tiến đến sốc tim, suy tim cấp do độc chất, đe dọa trực tiếp tính mạng.
Trước tình trạng nguy kịch, ê kíp khoa hồi sức tích cực - chống độc khẩn trương triển khai hồi sức tích cực, hỗ trợ tuần hoàn, lọc máu liên tục (CRRT) kết hợp lọc máu bằng quả lọc hấp phụ độc chất, nhằm hỗ trợ loại bỏ độc chất, kiểm soát các rối loạn chuyển hóa, hỗ trợ chức năng các cơ quan.
Sau can thiệp, tình trạng bệnh nhân cải thiện rõ rệt: huyết áp ổn định, khó thở giảm, rối loạn nhịp được kiểm soát. Đến sáng 6-11, bà P. tỉnh táo, sinh hiệu ổn định và tiếp tục được theo dõi sát. Người chồng cũng giảm dần các triệu chứng, huyết động ổn định.

Củ ấu tàu - Ảnh tư liệu
Theo các bác sĩ, củ ấu tàu chứa aconitin, một độc chất tác động nhanh lên hệ thần kinh và tim mạch, có thể gây tê quanh miệng, buồn nôn, đau bụng, rối loạn nhịp tim, tụt huyết áp, sốc tim và thậm chí tử vong.
Bác sĩ khuyến cáo người dân không tự ý sử dụng củ ấu tàu làm thực phẩm, ngâm rượu hoặc chế biến khi không có hướng dẫn chuyên môn.
Khi xuất hiện các triệu chứng bất thường như tê môi, tê lưỡi, buồn nôn, đau bụng, tức ngực, hồi hộp, khó thở hoặc rối loạn nhịp tim sau khi ăn, cần nhanh chóng đến cơ sở y tế gần nhất để được cấp cứu, điều trị.
Củ ấu tàu còn có tên khác là ấu tẩu, ô đầu, phụ tử, thường mọc ở vùng núi cao phía Bắc và các tỉnh miền núi Trung Quốc. Trong Đông y, vị thuốc này chỉ được dùng sau khi đã qua chế biến kỹ (phụ tử chế) với liều rất nhỏ để xoa bóp hoặc điều trị ngoại trú có kiểm soát.
Ngược lại củ tươi, củ sống chứa hàm lượng độc chất rất cao, chỉ khoảng 2mg aconitin đã có thể gây rối loạn nhịp tim và 5mg có thể gây tử vong, tương đương với chỉ vài củ nhỏ.
Người phụ nữ 56 tuổi, nhập viện trong tình trạng tê bì môi và chân tay, tụt huyết áp, đau bụng... sau khi ăn một lượng lớn củ ấu tàu thay cơm.