21,2 triệu m³ đất đắp cao tốc Quy Nhơn - Pleiku lấy từ đâu?

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Cao tốc Quy Nhơn - Pleiku cần khoảng 21,2 triệu m³ đất đắp, cùng hàng triệu mét khối cát, đá. Gia Lai đang triển khai các thủ tục cấp phép mỏ vật liệu để đáp ứng nhu cầu của dự án.

Ngày 6.11, UBND tỉnh Gia Lai cho biết đã rà soát nhu cầu và khả năng cung ứng vật liệu xây dựng cho các công trình, dự án trọng điểm trên địa bàn. Trong đó, cao tốc Quy Nhơn - Pleiku có nhu cầu lớn nhất, với khoảng 21,2 triệu m³ đất đắp, 2,4 triệu m³ cát và 2,8 triệu m³ đá.

Để phục vụ cao tốc Quy Nhơn - Pleiku, tỉnh Gia Lai đã cấp phép 4 mỏ đất san lấp với tổng trữ lượng gần 5 triệu m³ và 2 mỏ cát trên sông Kôn với trữ lượng khoảng 736.000 m³ cho dự án thành phần 1. Đồng thời, cơ quan chức năng đang hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ một mỏ đá có trữ lượng 1,8 triệu m³.

Ở dự án thành phần 2, cơ quan chức năng đang hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ một mỏ đất tại xã Đak Pơ, trữ lượng hơn 1 triệu m³. Trong khi đó, tại dự án thành phần 3, tỉnh đã cấp phép các mỏ đất, đá và cát với khối lượng khai thác lần lượt khoảng 210.000 m³, 955.000 m³ và 155.000 m³.

Đối với dự án đường cất hạ cánh số 2 và các công trình đồng bộ tại sân bay Phù Cát, tỉnh đã cấp phép 2 mỏ đất với tổng trữ lượng hơn 5,2 triệu m³ và một mỏ cát khoảng 174.000 m³.

Còn tại cao tốc Bắc - Nam, tỉnh đã xác nhận 17 điểm mỏ đất với trữ lượng hơn 14 triệu m³ và 7 mỏ cát lòng sông, trữ lượng khoảng 1,6 triệu m³. Hiện các mỏ vật liệu phục vụ dự án đã dừng khai thác để thực hiện cải tạo, phục hồi môi trường.

Theo UBND tỉnh Gia Lai, nhiều dự án trọng điểm triển khai đồng thời khiến nhu cầu đất san lấp và cát xây dựng tăng cao. Trong khi đó, các sông trên địa bàn phần lớn có quy mô nhỏ, lượng cát bồi lắng hạn chế, gây khó khăn cho việc bổ sung nguồn cung. Hoạt động khai thác, vận chuyển vật liệu cũng tạo áp lực lên môi trường, hạ tầng giao thông và đời sống người dân tại các khu vực có mỏ.

Năm 2026, các đoàn liên ngành đã kiểm tra 31 điểm mỏ khoáng sản. Qua kiểm tra, cơ quan chức năng phát hiện một số trường hợp khai thác ngoài phạm vi, vượt diện tích được cấp phép, không đúng thiết kế mỏ hoặc sử dụng khoáng sản sai mục đích.

Cơ quan chức năng đã xử phạt các doanh nghiệp, trường hợp vi phạm tổng cộng 705 triệu đồng, đồng thời truy thu gần 500 triệu đồng tiền thu lợi bất hợp pháp.

Thời gian tới, tỉnh tiếp tục rà soát nhu cầu và khả năng cung ứng vật liệu để tổ chức đấu giá quyền khai thác khoáng sản, bổ sung nguồn cung, ổn định giá. Đồng thời, lựa chọn một số mỏ phù hợp làm nguồn dự phòng phục vụ các dự án đầu tư công và tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động khai thác khoáng sản.

Nhu cầu vật liệu xây dựng cho dự án cao tốc Quy Nhơn - Pleiku đang đặt ra bài toán lớn về nguồn cung đối với tỉnh Gia Lai, khi công trình này cần khoảng 21,2 triệu m³ đất đắp, 2,4 triệu m³ cát và 2,8 triệu m³ đá. Nhằm bảo đảm tiến độ, địa phương đã phân bổ chỉ tiêu và cấp phép hàng loạt điểm mỏ phục vụ từng dự án thành phần, tiêu biểu là 4 mỏ đất gần 5 triệu m³ cùng 2 mỏ cát sông Kôn hơn 736.000 m³ cho dự án thành phần 1. Bên cạnh đó, các cơ quan chức năng tiếp tục hoàn thiện hồ sơ khai thác các mỏ đá và đất bổ sung tại Đak Pơ nhằm bù đắp lượng vật tư còn thiếu hụt. Áp lực càng gia tăng khi địa phương phải đồng thời cấp phối tài nguyên cho nhiều công trình trọng điểm khác như đường cất hạ cánh số 2 sân bay Phù Cát hay tuyến cao tốc Bắc - Nam. Đặc thù địa hình với các dòng sông nhỏ, bồi lắng phù sa hạn chế khiến nguồn cát xây dựng rơi vào tình trạng khan hiếm nghiêm trọng. Quá trình vận chuyển khối lượng đất đá khổng lồ trên các trục đường dân sinh cũng tạo sức ép không nhỏ lên hạ tầng giao thông và môi trường sống của người dân quanh khu vực khai trường. Trước nguy cơ phát sinh sai phạm, các đoàn liên ngành đã tăng cường kiểm tra 31 điểm mỏ, xử phạt 705 triệu đồng và truy thu gần 500 triệu đồng tiền thu lợi bất hợp pháp từ các hành vi khai thác vượt ranh giới hay sai thiết kế. Tỉnh Gia Lai đang xúc tiến kế hoạch đấu giá quyền khai thác khoáng sản công khai, quy hoạch các mỏ dự phòng phục vụ đầu tư công nhằm ổn định mặt bằng giá vật liệu xây dựng. Giải pháp điều tiết cung cầu minh bạch gắn liền với siết chặt giám sát thực địa được kỳ vọng sẽ giải tỏa điểm nghẽn nguồn cung cho toàn bộ tuyến cao tốc huyết mạch.