Chiều 9/9, tại Match Day 2026 của Trường Đại học Y Hà Nội, Nguyễn Đức Anh Quân, thủ khoa đầu vào kỳ thi bác sĩ nội trú với 24,9/30 điểm, là người đầu tiên bước lên lựa chọn chuyên ngành.
Quân chọn Sản phụ khoa.
Hai thí sinh xếp ngay sau cũng có quyết định tương tự. Như vậy, cả 3 vị trí dẫn đầu kỳ thi bác sĩ nội trú năm nay đều lựa chọn Sản phụ khoa.
Nguyễn Đức Anh Quân chọn chuyên ngành Sản phụ khoa (Ảnh: Ngọc Lưu).
Sức hút còn thể hiện ở tốc độ lấp đầy chỉ tiêu. Trong chưa đầy một giờ, Sản phụ khoa đã hết suất cùng một số chuyên ngành như Ung thư, Gây mê hồi sức, Phẫu thuật tạo hình.
GS.TS Nguyễn Duy Ánh, Giám đốc Bệnh viện Phụ sản Trung ương, Trưởng Bộ môn Phụ sản, Trường Đại học Y Hà Nội chia sẻ: "Những người thầy như chúng tôi đều rất vui mừng, hạnh phúc vì có nhiều học trò top đầu chọn chuyên ngành sản phụ khoa.
Có rất nhiều nguyên nhân chủ quan và khách quan từ phía các em, các em lựa chọn chuyên ngành này vì thấy sản phụ khoa là một ngành đa khoa, có cả sản, nhi, sơ sinh, nội tiết, ung thư, có cả bệnh lý, rất đặc biệt như lĩnh vực chuyên sâu về y học bào thai. Mảng sản phụ khoa là một mảng rất lớn".
Đằng sau những lựa chọn tại Match Day là một hành trình dài hơn rất nhiều. Với những bác sĩ đã trải qua nhiều năm trong phòng sinh, phòng mổ và những ca trực đêm, Sản phụ khoa có một mặt khác ít được nhìn thấy từ khoảnh khắc chọn ngành.
Đó là chuyên ngành mà niềm vui đôi khi chỉ cách một tình huống nguy cấp vài phút, nơi bác sĩ không chỉ chịu trách nhiệm với một người bệnh và có những diễn biến xảy ra ngay cả khi trước đó mọi chỉ số vẫn bình thường.
Niềm vui nhân đôi, áp lực cũng nhân đôi
BSCKII Ngô Thu Hương, Bệnh viện Phụ sản Hà Nội, cho rằng Sản phụ khoa có một nét đặc biệt so với nhiều chuyên ngành khác.
Phần lớn bệnh nhân đến bệnh viện không phải trong tâm thế của một người mắc bệnh, mà mang theo niềm vui chờ đợi một thành viên mới. Một ca sinh thuận lợi, mẹ khỏe, con khỏe vì thế cũng đem đến niềm vui rất lớn cho cả gia đình và bác sĩ.
BSCKII Ngô Thu Hương, Bệnh viện Phụ sản Hà Nội (Ảnh: Bác sĩ cung cấp).
Đó có thể xem là phần "màu hồng" dễ nhìn thấy của nghề.
"Khoảng 90% bệnh nhân không có vấn đề gì, nhưng 10% còn lại nếu xuất hiện diễn biến bất thường sẽ tạo ra áp lực rất lớn, đặc biệt ở tuyến cuối, nơi tiếp nhận nhiều ca bệnh nặng.
Người ta đến với mình vì niềm vui, vì có em bé. Nhưng đôi lúc mình lại là người phát hiện bệnh của em bé hoặc sản phụ và phải thông báo tin buồn cho gia đình", BS Hương nói.
Điều khiến bác sĩ sản khoa luôn phải thận trọng là những biến cố đôi khi xuất hiện rất bất ngờ.
Theo bác sĩ Hương, một thai kỳ có thể được theo dõi bình thường trong thời gian dài nhưng không có nghĩa bác sĩ có thể chắc chắn mọi chuyện sau đó sẽ thuận lợi.
“Có những thai kỳ đang được theo dõi hoàn toàn bình thường nhưng sau đó thai nhi đột ngột mất tim thai. Gia đình bất ngờ, và chính bác sĩ cũng rất sốc. Em bé trong bụng mẹ còn non yếu, có rất nhiều biến số mà mình không thể kiểm soát tuyệt đối”, bác sĩ Hương nói.
Ngành Sản phụ khoa có nhiều áp lực đặc thù (Ảnh: Mạnh Quân).
Năm 2019, BS Trần Ngọc Hà Giang cũng quyết định chọn Sản phụ khoa làm chuyên ngành theo học nội trú của mình. Theo chị, những áp lực đặc trưng của nghề là một thử thách lớn với thầy thuốc trẻ.
Nữ bác sĩ cũng xem tính khó lường là một trong những thử thách lớn của nghề.
"Sản khoa không thể tiên lượng trước được mọi thứ. Dù tiên lượng tốt cũng không thể kết luận 100%. Có những tình huống chỉ xảy ra trong khoảnh khắc. Ví dụ như tiền sản giật. Sản phụ đang bình thường có thể diễn biến nặng rất nhanh ngay trước mắt mình", BS Giang chia sẻ.
Có những áp lực không kết thúc khi bác sĩ bàn giao ca trực và rời bệnh viện.
“Những ca thành công đôi khi niềm vui qua rất nhanh. Nhưng một ca diễn biến không như ý có thể đè nặng tâm lý của người thầy thuốc rất lâu", BS Giang chia sẻ.
Những năm đầu vào nghề, phía sau những ca diễn biến không thuận lợi, nữ bác sĩ dành nhiều thời gian tự vấn bản thân: Liệu mình đã học đủ chưa, quyết định vừa đưa ra có thực sự là phương án tối ưu nhất cho người bệnh hay không?
Bác sĩ Hương cũng thừa nhận, càng làm nghề lâu, tiếp xúc nhiều ca bệnh khó, chị càng cảm nhận rõ sức ép của chuyên ngành.
Bác sĩ mang trách nhiệm với nhiều sinh mạng trong 1 ca bệnh
Một áp lực khác khiến Sản phụ khoa trở thành chuyên ngành đặc thù nằm ở chính đối tượng mà bác sĩ chăm sóc.
"Thử thách là mình chăm sóc không phải chỉ một người mà là cả mẹ và bé. Với song thai, đa thai, sức nặng trách nhiệm còn lớn hơn. Mỗi quyết định đều phải cân nhắc lợi ích và nguy cơ cho cả hai”, BS Hương nói.
Bác sĩ đồng thời phải chăm sóc sức khỏe của sản phụ và thai nhi (Ảnh: Mạnh Quân).
Bác sĩ Hương cho biết kỳ vọng của gia đình thường rất rõ ràng: mẹ phải khỏe, con phải khỏe. Nhưng trên thực tế, có những thai nhi đã mang bệnh lý từ trong bụng mẹ, có những sản phụ diễn biến nặng.
Không phải mọi nỗ lực đều có thể đi đến kết quả mong muốn.
“Điều trị cho người mẹ và thai nhi thành công thì niềm vui rất lớn. Nhưng nếu kết quả không như mong muốn, áp lực đối với bác sĩ cũng nặng nề hơn nhiều so với việc điều trị cho một người bệnh đơn thuần”, BS Hương chia sẻ.
Đi cùng trách nhiệm ấy là những ca trực đêm.
Bác sĩ Hương cho biết ngoài 8 giờ làm việc ban ngày tại bệnh viện, mỗi tháng chị có khoảng 4-5 buổi trực. Trong những ca trực, bác sĩ luôn phải giữ đầu óc tập trung bởi diễn biến bất thường có thể xuất hiện bất cứ lúc nào.
Bác sĩ Giang cũng cho rằng trực đêm là một trong những thử thách rõ nhất của chuyên ngành bởi nhiều trường hợp chuyển dạ, sinh nở diễn ra vào ban đêm.
Nhìn vào việc những thí sinh đứng đầu Match Day năm nay tiếp tục lựa chọn Sản phụ khoa, bác sĩ Hương cho rằng các bác sĩ trẻ có nền tảng học tập rất tốt. Tuy nhiên, một thứ hạng cao trong kỳ thi mới chỉ là điểm bắt đầu của hành trình chuyên môn.
"Các bạn là tinh hoa của tinh hoa, nhưng đó là bước khởi đầu. Khi bước vào chuyên ngành, để thành công không chỉ cần điểm số cao hay học tốt mà quan trọng còn là sự kiên trì, chăm chỉ và chịu được khổ", bác sĩ Hương nói.
Vì vậy, nếu một bác sĩ trẻ lựa chọn Sản phụ khoa chỉ bởi những gì nhìn thấy ở bề nổi, hoặc kỳ vọng đây là chuyên ngành có cơ hội kinh tế tốt, thực tế công việc có thể khiến họ nhanh chóng hụt hẫng.
"Khi vào rồi mới thấy nghề không chỉ toàn màu hồng, lúc đó sẽ dễ mông lung và rất khó toàn tâm toàn ý theo nghề, chấp nhận những vất vả của nghề", bác sĩ Hương chia sẻ.