Vụ việc xảy ra trên chuyến bay FlyDubai FZ1073 ngày 30/9, khi một phi công bị cáo buộc tấn công một phi công khác trong buồng lái và tìm cách khiến máy bay lao xuống. Sự việc khiến giới hàng không đặc biệt chú ý, không chỉ bởi diễn biến trong buồng lái mà còn bởi cách chiếc Boeing được đưa trở lại trạng thái ổn định.
Theo dữ liệu từ FlightAware, khoảng 8h21 (theo giờ Israel), độ cao của máy bay bắt đầu biến động mạnh. Chỉ trong chưa đầy 30 giây, máy bay lao xuống khoảng 4.267m.
Đại tá Steve Ganyard - cựu sĩ quan quân đội Mỹ và cộng tác viên ABC News - cho biết, ở thời điểm đó, máy bay có thể đã đạt tốc độ hơn 960 km/giờ, vượt quá giới hạn thiết kế. Khi đó, các bộ phận trên máy bay có nguy cơ chịu lực quá lớn và hư hỏng.
Hình ảnh được ghi lại sau sự cố cho thấy một phần bánh lái của máy bay đã bị bật khỏi vị trí.
Trong lúc máy bay lao xuống, cơ trưởng Smit Machchhar - người bị thương trong vụ việc - được cho là đã mở được cửa buồng lái. Một số hành khách lập tức chạy vào khống chế nghi phạm.
Yaniv Hayun - một thợ sửa ống nước người Israel có mặt trên chuyến bay - cho biết ông đã kéo nghi phạm ra khỏi buồng lái bằng thế khóa siết cổ. Sau đó, ông nhìn thấy hai cần điều khiển không có phi công và quyết định can thiệp.
“Tôi kéo cần điều khiển lên, đưa máy bay trở lại trạng thái cân bằng phần nào”, Hayun kể lại trong video sau sự cố và cho biết chưa từng có kinh nghiệm lái máy bay. Kiến thức giúp ông thực hiện thao tác này đến từ việc xem chương trình truyền hình Flight Investigation.
“Tôi từng xem chương trình đó và biết rằng mình phải kéo cần”, ông Hayun nói.
Sau đó, một phi công tiếp quản việc điều khiển máy bay từ Hayun và đưa chiếc FlyDubai tới Saudi Arabia để thực hiện hạ cánh khẩn cấp.
Theo ông Ganyard, đưa một máy bay đang lao xuống với tốc độ gần 965 km/giờ trở lại trạng thái ổn định là thao tác đặc biệt khó khăn, nhất là đối với một người không được đào tạo để điều khiển máy bay.
“Một hành khách chưa từng làm gì ngoài việc xem các chương trình truyền hình, nhưng người này biết cách đưa máy bay thoát khỏi cú bổ nhào và kéo cần vừa đủ để phục hồi máy bay, nhưng không quá mạnh đến mức gây hư hỏng hoặc phá hủy nó”, ông Ganyard nhận xét.
Chuyên gia này cũng lưu ý rằng việc kéo máy bay lên quá mạnh sau một cú bổ nhào ở tốc độ cao có thể tạo ra lực G rất lớn. Nếu lực tác động lên tới khoảng 4G, kết cấu máy bay có thể bị hư hỏng nghiêm trọng, thậm chí có nguy cơ khiến cánh bị gãy.
“Việc anh ấy thực hiện được thao tác đó trong những điều kiện như vậy mà không gây thêm thiệt hại cho máy bay là điều đáng kinh ngạc”, Ganyard nói.
Sự cố trên chuyến bay FZ1073 vì vậy không chỉ đặt ra câu hỏi về an ninh và khả năng tiếp cận buồng lái, mà còn cho thấy vai trò bất ngờ của một hành khách trong việc giúp đưa máy bay thoát khỏi tình trạng nguy hiểm trong thời gian chỉ vài chục giây.