320 thí sinh tranh tài Kỳ thi Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế 2026 tổ chức tại Hà Nội

Ngày 21/9, tại Đại học Phenikaa, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội tổ chức họp báo giới thiệu Kỳ thi Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế lần thứ XIX năm 2026, gọi tắt IOAA 2026. Đây là sự kiện giáo dục, khoa học quốc tế dành cho học sinh trung học phổ thông, do Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội chỉ đạo, phối hợp Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Công an, Bộ Ngoại giao cùng các đơn vị liên quan. Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội giữ vai trò cơ quan chủ trì phối hợp tổ chức, còn Đại học Phenikaa là địa điểm chính diễn ra các hoạt động chuyên môn và điều hành kỳ thi. Được tổ chức lần đầu năm 2007 tại Chiang Mai, Thái Lan, IOAA đã trở thành sân chơi học thuật quen thuộc của học sinh yêu thích thiên văn học và vật lý thiên văn. Qua gần hai thập kỷ, kỳ thi góp phần phát hiện, bồi dưỡng tài năng trẻ, đồng thời mở rộng giao lưu và hợp tác khoa học giữa các quốc gia. IOAA 2026 tại Hà Nội quy tụ 67 đội, gồm 65 đội quốc tế và hai đội Việt Nam, với 320 thí sinh chính thức tham dự. Bên cạnh các thí sinh, kỳ thi còn có 124 lãnh đội, 37 quan sát viên, bốn khách mời và năm thành viên Hội đồng IOAA quốc tế, nâng tổng số đại biểu quốc tế lên 490 người. Các thí sinh sẽ trải qua bốn nội dung gồm thi lý thuyết, phân tích dữ liệu, quan sát bằng kính thiên văn và tại Nhà chiếu hình vũ trụ, cùng phần thi đồng đội. Đề thi được xây dựng bằng tiếng Anh, thực hiện theo quy trình chuyên môn và bảo mật của IOAA, đòi hỏi thí sinh vừa có kiến thức vững vừa linh hoạt trong xử lý vấn đề. Điểm nhấn của kỳ thi năm nay là hệ thống cơ sở vật chất, thiết bị chuyên môn hiện đại được chuẩn bị tại Hà Nội, trong đó có kính thiên văn Sky-Watcher BK P15075 EQ3. Nhà chiếu hình vũ trụ tại Đại học Phenikaa sở hữu mái vòm đường kính 16m, sử dụng hệ thống máy chiếu Sony GTZ380 và phần mềm SkyExplorer phục vụ các nội dung quan sát. Công tác chấm thi cũng ứng dụng phần mềm Olympify, giúp quy trình xử lý kết quả được tổ chức đồng bộ, chính xác theo yêu cầu chuyên môn. Để đón các đoàn quốc tế, Hà Nội triển khai đồng thời phương án về cơ sở vật chất, chuyên môn, lưu trú, giao thông, an ninh, y tế, an toàn thực phẩm và công nghệ thông tin. Trong đợt khảo sát từ ngày 29/6 đến 4/7, Đoàn khảo sát của Ủy ban IOAA quốc tế kiểm tra phòng thi, kính thiên văn, hạ tầng công nghệ, khu lưu trú, ăn uống và các địa điểm dự phòng. Theo thông cáo, lãnh đạo IOAA quốc tế ghi nhận sự chuẩn bị nghiêm túc, đồng thời đánh giá cao điều kiện cơ sở vật chất của Hà Nội, đặc biệt là Nhà chiếu hình vũ trụ tại Đại học Phenikaa. Khâu hậu cần được thiết kế riêng cho từng nhóm đại biểu, nhằm bảo đảm kỳ thi diễn ra thuận lợi trong suốt thời gian tổ chức. 320 thí sinh lưu trú tại khu ký túc xá trong khuôn viên Đại học Phenikaa, trong khi trưởng đoàn, ban giám khảo và chuyên gia quốc tế ở Khách sạn Army. Khu nhà ăn D6, với sức chứa hơn 500 người, phục vụ thực đơn kết hợp ẩm thực quốc tế và đặc sản Hà Nội, đồng thời đáp ứng nhu cầu ăn chay, ăn kiêng, yêu cầu tôn giáo và tiêu chuẩn an toàn thực phẩm. Gần 300 nhân sự được huy động phục vụ sự kiện, gồm 140 sinh viên tình nguyện, 70 giáo viên tiếng Anh, 22 kỹ thuật viên khảo thí cùng lực lượng công nghệ thông tin, lễ tân và phục vụ. Các phương án bảo đảm an ninh, trật tự, phòng cháy chữa cháy, an toàn thông tin, y tế và xử lý tình huống đột xuất cũng được triển khai. Việt Nam dự kiến tham dự IOAA 2026 với 10 học sinh được tuyển chọn theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, tiếp nối hành trình dự thi quốc tế bắt đầu từ năm 2016 tại Ấn Độ. Đội tuyển Việt Nam, với nòng cốt là học sinh Hà Nội, đã tham gia nhiều kỳ IOAA và đạt thành tích cao, tạo nền tảng đáng chú ý trước cuộc tranh tài trên sân nhà. Ngoài các phần thi chuyên môn, những đoàn quốc tế sẽ giao lưu văn hóa, tham quan Hoàng thành Thăng Long, Văn Miếu-Quốc Tử Giám và Làng gốm Bát Tràng. Lễ khai mạc dự kiến diễn ra lúc 15 giờ ngày 26/9 tại Đại học Phenikaa; các phần thi, hoạt động giao lưu kéo dài từ ngày 27/9 đến 3/10, trước lễ bế mạc và trao giải lúc 15 giờ ngày 4/10 tại cùng địa điểm.