4 chỉ số sức khỏe nên theo dõi định kỳ sau tuổi 50

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Khi đã bước vào tuổi trung niên, một người cảm thấy khỏe mạnh không có nghĩa là sức khỏe hoàn toàn bình thường. Một số chỉ số sức khỏe sẽ giúp cảnh báo những bệnh tiềm ẩn đang âm thầm phát triển mà chưa bộc lộ triệu chứng.

Sau tuổi 50, người trung niên nên định kỳ kiểm tra các chỉ số sức khỏe sau:

Huyết áp

Huyết áp cho biết áp lực của máu tác động lên thành động mạch khi tim co bóp và khi tim giãn ra. Chỉ số này được biểu thị bằng 2 con số, ví dụ như 120/80 mmHg. Số đầu tiên là huyết áp tâm thu, còn số phía sau là huyết áp tâm trương, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).

Huyết áp ở người trưởng thành nếu dưới 120/80 mmHg là bình thường. Nếu từ 140/90 mmHg trở lên sẽ được chẩn đoán là huyết áp cao. Người trên 50 tuổi nên kiểm tra huyết áp định kỳ tại nhà thuốc, phòng khám tư, trạm y tế hay bệnh viện.

Cholesterol máu

Cholesterol là một loại chất béo cần thiết cho hoạt động của cơ thể. Tuy nhiên, nếu nồng độ cholesterol trong máu quá cao sẽ làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch. Điều đáng chú ý là cholesterol cao thường không gây triệu chứng, khiến nhiều người chỉ phát hiện vấn đề khi đi xét nghiệm, bác sĩ tim mạch Steven Nissen tại trung tâm y tế phi lợi nhuận Cleveland Clinic (Mỹ) cho biết.

Ở người trưởng thành, cholesterol toàn phần dưới 200 mg/dL thường được xem là mức khỏe mạnh. Người khỏe mạnh nên xét nghiệm cholesterol 4–6 năm/lần. Tuy nhiên, người mắc tiểu đường, có bệnh tim mạch, tiền sử gia đình cholesterol cao hoặc đang điều trị rối loạn mỡ máu có thể cần kiểm tra thường xuyên hơn.

Đường huyết

Đường huyết là nồng độ đường glucose trong máu. Mức đường huyết sẽ tăng cao bất thường trong thời gian dài khi cơ thể không tạo đủ hoóc môn insulin hoặc bị kháng insulin. Nếu tình trạng này kéo dài, người bệnh sẽ mắc tiểu đường.

Xét nghiệm đường huyết sẽ giúp phát hiện sớm dấu hiệu bất thường. Để giảm nguy cơ tiểu đường, người sau tuổi 50 cần duy trì tập luyện, ăn uống lành mạnh, hạn chế đồ uống có đường và kiểm soát cân nặng.

Chỉ số khối cơ thể

Chỉ số khối cơ thể (BMI) giúp đánh giá cân nặng tương quan với chiều cao, qua đó giúp xác định khả năng thiếu cân hoặc thừa cân. BMI được tính bằng cân nặng chia cho bình phương chiều cao. Ví dụ, một người nặng 70 kg và cao 1,70 m có BMI là 24,2.

Ở người trưởng thành, BMI dưới 18,5 được xếp vào nhóm thiếu cân, từ 18,5 đến dưới 25 là cân nặng bình thường, từ 25 đến dưới 30 là thừa cân và từ 30 trở lên là béo phì.

BMI cao sẽ tăng nguy cơ mắc nhiều bệnh mạn tính, trong đó có tiểu đường loại 2, huyết áp cao và cholesterol cao. Tuy nhiên, hạn chế của chỉ số này là không phân biệt được khối lượng cơ với khối lượng mỡ. Vì vậy, người có nhiều cơ bắp có thể có BMI cao dù không dư thừa mỡ, trong khi người có BMI bình thường vẫn có thể tích tụ nhiều mỡ bụng, theo Healthline.

Bước vào độ tuổi trung niên, trạng thái cơ thể tưởng chừng khỏe mạnh không đồng nghĩa với việc không có nguy cơ bệnh tật tiềm ẩn. Việc chủ động theo dõi các chỉ số sinh hóa và thể chất định kỳ là giải pháp thiết yếu nhằm phát hiện sớm các rối loạn âm thầm trước khi triệu chứng bộc lộ rõ rệt. Huyết áp và nồng độ cholesterol máu là hai yếu tố tim mạch hàng đầu cần được giám sát nghiêm ngặt sau tuổi 50. Huyết áp ở mức từ 140/90 mmHg trở lên được chẩn đoán là cao huyết áp, trong khi mức bình thường của người trưởng thành là dưới 120/80 mmHg. Đồng thời, theo bác sĩ tim mạch Steven Nissen tại Cleveland Clinic, cholesterol cao thường diễn tiến không triệu chứng và chỉ được phát hiện qua xét nghiệm, với ngưỡng toàn phần an toàn là dưới 200 mg/dL. Bên cạnh nguy cơ tim mạch, kiểm soát đường huyết và chỉ số khối cơ thể giúp phòng ngừa hiệu quả bệnh tiểu đường cùng các hội chứng chuyển hóa. Việc duy trì chế độ dinh dưỡng lành mạnh, hạn chế thức uống có đường và tập luyện thường xuyên giúp cải thiện độ nhạy insulin khi nồng độ glucose máu có dấu hiệu bất thường. Ngoài ra, chỉ số BMI từ 25 trở lên cảnh báo tình trạng thừa cân hoặc béo phì, dù người theo dõi vẫn cần lưu ý đến lượng mỡ nội tạng thực tế thay vì chỉ phụ thuộc vào tương quan cân nặng và chiều cao.