4 lưu ý khi tràn dịch khớp gối

Trong khớp gối thường luôn có một lượng nhỏ dịch khớp có tác dụng bôi trơn, giúp khớp vận động linh hoạt và giảm ma sát. Khi khớp bị viêm, thoái hóa hoặc tổn thương do chấn thương, màng hoạt dịch có thể tiết ra nhiều dịch hơn bình thường, khiến dịch tích tụ trong khớp, gây sưng và đau.

Theo ThS.BS Hoàng Đoan Trang, Khoa Cơ Xương khớp, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Cầu Giấy, tràn dịch khớp gối không phải là một bệnh riêng mà là dấu hiệu do nhiều nguyên nhân, ví dụ như thoái hóa khớp, chấn thương dây chằng, sụn chêm, viêm khớp cấp tính, gout cấp, bệnh lý viêm khớp mạn tính, nhiễm khuẩn... Điều trị tràn dịch khớp gối cần tùy thuộc vào nguyên nhân. Người bệnh cần lưu ý một số vấn đề dưới đây trong sinh hoạt.

Hạn chế gây áp lực lên gối

Khi gối đang sưng đau, người bệnh nên tạm thời hạn chế các hoạt động gây nhiều áp lực lên khớp như đi bộ, chạy, nhảy, leo cầu thang, ngồi xổm hoặc quỳ lâu. Nếu cố vận động mạnh khi khớp đang sưng, đau có thể tăng và quá trình hồi phục kéo dài hơn.

Tuy nhiên, ít vận động trong thời gian dài có thể khiến khớp cứng hơn, các cơ quanh gối yếu đi và đi lại khó khăn. Khi sưng đau giảm, người bệnh nên vận động trở lại từng bước, ưu tiên những hoạt động nhẹ nhàng và không khiến đau tăng.

Chườm lạnh khi gối sưng đau

Nếu gối sưng đau sau khi vận động hoặc sau một chấn thương, chườm lạnh có thể giúp giảm đau và sưng. Người bệnh có thể dùng túi chườm lạnh hoặc đá bọc trong khăn ẩm, chườm khoảng 10-15 phút mỗi lần, tránh đặt đá trực tiếp lên da, có thể chườm nhiều lần trong ngày.

Không nên tự ý chườm nóng, bóp dầu nóng, cồn rượu khi khớp đang sưng, nóng hoặc đỏ, đặc biệt khi chưa xác định được nguyên nhân. Nếu khớp sưng nóng rõ, đau nhiều hoặc kèm sốt, người bệnh cần đến bệnh viện khám để được bác sĩ chuyên khoa tìm nguyên nhân và điều trị kịp thời.

Duy trì chế độ ăn và cân nặng phù hợp

Không có loại thực phẩm nào có thể làm dịch trong khớp "tan" nhanh. Người bệnh nên ăn uống đa dạng, đủ chất, tăng rau xanh, trái cây và các nguồn đạm phù hợp; đồng thời hạn chế đồ ăn nhiều năng lượng nếu đang thừa cân. Người bị thoái hóa khớp gối nên duy trì cân nặng hợp lý giúp giảm áp lực lên khớp, giúp cải thiện mức độ đau và khả năng vận động.

Trường hợp tràn dịch liên quan đến gout, chế độ ăn cần được điều chỉnh riêng. Người bệnh nên hạn chế rượu bia và các thực phẩm chứa nhiều purin như nội tạng động vật, một số loại hải sản (tôm, mực...), thịt đỏ (thịt bò, thịt dê, thịt chó...), đồng thời kiểm soát acid uric theo hướng dẫn của bác sĩ. Người bệnh nên uống đủ 1,5-2 lít nước mỗi ngày, không nhịn tiểu.

Người bệnh không nên tự kiêng khem quá mức hoặc loại bỏ nhiều nhóm thực phẩm chỉ vì bị tràn dịch khớp gối khi chưa biết nguyên nhân.

Không tự ý dùng thuốc chống viêm, giảm đau

Khi khớp gối sưng đau, nhiều người có xu hướng tự mua thuốc giảm đau hoặc thuốc chống viêm để nhanh chóng giảm triệu chứng. Tuy nhiên, theo bác sĩ Trang, các thuốc này thường chỉ giúp kiểm soát đau cấp và viêm trong thời gian dùng thuốc, chưa thực sự điều trị nguyên nhân gây tràn dịch khớp gối. Các bệnh lý mạn tính gây tràn dịch khớp gối tái phát thường khá phức tạp, cần phác đồ điều trị theo chuyên khoa. Người bệnh tự dùng thuốc, đặc biệt kéo dài hoặc dùng liều cao, có thể làm tăng nguy cơ gặp tác dụng phụ, bệnh có thể tiến triển và để lại các di chứng.

Một số thuốc chống viêm giảm đau có thể gây kích ứng, loét hoặc xuất huyết đường tiêu hóa, ảnh hưởng chức năng thận, giữ nước và làm tăng huyết áp ở một số người. Nguy cơ có thể cao hơn ở người lớn tuổi, người có bệnh lý phối hợp như dạ dày, tim mạch, thận hoặc đang sử dụng các thuốc khác. Vì vậy, người bệnh không nên tự mua thuốc dùng kéo dài hoặc tự tăng liều khi cơn đau chưa giảm.

Bác sĩ Đoan Trang khuyến cáo người bệnh nên đi khám để bác sĩ đánh giá nguyên nhân gây tràn dịch và lựa chọn loại thuốc, liều dùng, thời gian điều trị phù hợp. Trường hợp đang dùng thuốc điều trị bệnh khác cũng cần thông báo cho bác sĩ để tránh tương tác thuốc hoặc tăng nguy cơ tác dụng phụ.

Nếu gối sưng đau kéo dài hoặc tái phát nhiều lần, người bệnh nên đến khám chuyên khoa Cơ xương khớp để được chẩn đoán và điều trị tích cực, kịp thời, tránh biến chứng về sau.

Hiếu Nguyễn