Chiều 17.10, tiếp tục kỳ họp thứ 2 Quốc hội khóa XVI, đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an, thừa ủy quyền của Thủ tướng trình bày Báo cáo tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo bộ luật Hình sự (sửa đổi) và tờ trình về dự án luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự sửa đổi.
Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang
ẢNH: GIA HÂN
Tại dự án luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi), Bộ trưởng Lương Tam Quang cho biết, dự thảo giao Bộ trưởng Bộ Công an, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng quy định tổ chức bộ máy các cơ quan điều tra của Công an nhân dân và trong Quân đội nhân dân.
Đáng chú ý, dự luật quy định khi không tổ chức Cơ quan điều tra của VKSND Tối cao, chuyển thẩm quyền của Cơ quan điều tra VKSND Tối cao sang Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an.
Đồng thời, chuyển thẩm quyền của Cơ quan điều tra Viện Kiểm sát quân sự Trung ương sang Cơ quan An ninh điều tra Bộ Quốc phòng.
Một nội dung quan trọng khác là quy định về cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra và công an cấp xã. Bổ sung nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm của điều tra viên trung cấp, điều tra viên cao cấp là trưởng hoặc phó trưởng công an cấp xã khi được thủ trưởng, phó thủ trưởng cơ quan điều tra phân công giải quyết nguồn tin về tội phạm, khởi tố, điều tra.
Trình bày báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu đề nghị quy định cụ thể về tổ chức bộ máy Cơ quan điều tra của Công an nhân dân và tổ chức bộ máy Cơ quan điều tra của Quân đội nhân dân ngay tại luật này.
Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị quy định giới hạn đối với thẩm quyền điều tra của điều tra viên trung cấp, cao cấp là trưởng công an cấp xã, phó trưởng công an cấp xã theo loại tội và theo lãnh thổ theo đúng quy định của dự thảo bộ luật Tố tụng hình sự.
Đề nghị xem xét kỹ việc bỏ hình phạt tử hình một số tội danh
Về dự án bộ luật Hình sự sửa đổi, Bộ trưởng Bộ Công an cho biết, đến nay, nhiều nội dung quan trọng đã được tiếp thu, sửa đổi, bổ sung vào dự thảo, như: các trường hợp loại trừ trách nhiệm hình sự, tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự, miễn trách nhiệm hình sự; quy định về pháp nhân thương mại phải chịu trách nhiệm hình sự; bổ sung các tội danh mới, hành vi phạm tội mới; lược bỏ một số tội danh…
Bên cạnh những vấn đề được thống nhất cao, theo Bộ trưởng Lương Tam Quang, vẫn còn ý kiến về một số vấn đề khác, ví dụ việc áp dụng hình phạt đối với pháp nhân thương mại và cá nhân thực hiện hành vi phạm tội với danh nghĩa pháp nhân thương mại; thu hẹp hình phạt tử hình; quyết định hình phạt dưới mức thấp nhất của khung hình phạt…
Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu
ẢNH: GIA HÂN
Tiếp thu ý kiến, cơ quan chủ trì soạn thảo đã nghiên cứu, đánh giá để chỉnh lý các nội dung liên quan đến hình phạt của pháp nhân thương mại và hình phạt của cá nhân thực hiện hành vi phạm tội với danh nghĩa pháp nhân thương mại theo hướng bỏ hình phạt đình chỉ hoạt động có thời hạn.
Đồng thời, giảm mức phạt tiền đối với pháp nhân thương mại ở một số tội danh để tránh xử lý quá nặng và làm ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh và người lao động.
Cơ quan chủ trì soạn thảo cũng đã chỉnh lý, bổ sung quy định về nguyên tắc khoan hồng và về quyết định hình phạt dưới mức thấp nhất của khung hình phạt đối với người phạm tội tự nguyện nhận tội, chấp nhận hình phạt để thống nhất với dự thảo của bộ luật Tố tụng hình sự.
Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cơ bản tán thành việc tiếp tục thu hẹp phạm vi áp dụng hình phạt tử hình. Tuy nhiên, việc xem xét bỏ hình phạt tử hình ở tội nào cần được cân nhắc kỹ.
Theo Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu, một số ý kiến đề nghị cân nhắc việc bỏ hình phạt tử hình ở một số tội, gồm tội mua bán trái phép chất ma túy (điều 251); tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi (điều 142) nhằm tránh gây tác động bất lợi tới hiệu quả răn đe, phòng ngừa, xử lý tội phạm.
Việc bỏ hình phạt tử hình ở một số tội trên cũng cần đặt trong mối tương quan về tính chất nguy hiểm của các tội phạm và tính hiệu quả trong tổng thể các biện pháp phòng, chống các tội phạm đặc biệt nguy hiểm, phù hợp với pháp luật quốc tế.