Tàu cá mất kết nối thiết bị giám sát hành trình (VMS) trên 6 giờ đến 10 ngày, sau đó có tín hiệu trở lại, nhưng chủ tàu không được mời làm việc để xác minh có vi phạm hay không. Thanh tra Chính phủ xác định việc này bắt nguồn từ các quy định trong 4 văn bản do UBND tỉnh và các sở chuyên môn của Cà Mau ban hành.
Theo thông báo kết luận thanh tra trách nhiệm của UBND tỉnh Cà Mau trong việc chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) ngày 20.10.2026, các văn bản trên có nội dung chưa chặt chẽ, thiếu cơ sở, trái quy định của Chính phủ.
4 văn bản quy định những gì?
Văn bản đầu tiên là Quyết định 07/2020/QĐ-UBND ngày 7.5.2020, do ông Lê Văn Sử, Phó chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau, ký, ban hành quy định phối hợp khai thác, xử lý dữ liệu hệ thống giám sát tàu cá thuộc phạm vi quản lý của tỉnh.
Thanh tra Chính phủ chỉ ra sai phạm trong 4 văn bản liên quan đến quản lý, xử lý tàu cá mất kết nối
ẢNH: G.B
Quyết định yêu cầu trong 24 giờ kể từ khi phát hiện tàu mất kết nối, phải phát cảnh báo cho chủ tàu, thuyền trưởng; đồng thời thông báo bằng văn bản đến Bộ Chỉ huy Bộ đội biên phòng tỉnh, Sở TT-TT, UBND cấp huyện và tổ chức, cá nhân liên quan.
Đáng chú ý, quyết định quy định trong thời hạn 10 ngày kể từ khi thực hiện các biện pháp trên mà vẫn chưa có tín hiệu kết nối trở lại trên hệ thống giám sát tàu cá, mới mời chủ tàu hoặc người đại diện hợp pháp làm việc.
Ngày 11.1.2023, ông Châu Công Bằng, Phó giám đốc Sở NN-PTNT tỉnh Cà Mau, ký văn bản 129/SNN-TS về hướng dẫn thực hiện quản lý, xử lý tàu cá. Văn bản hướng dẫn tàu cá mất kết nối ngoài khơi từ 10 ngày trở lên thì thực hiện theo quy định tại Nghị định 26/2019 của Chính phủ.
Đến ngày 28.5.2025, trên cương vị Phó giám đốc Sở NN-MT tỉnh Cà Mau, ông Châu Công Bằng ký hướng dẫn 159/HD-SNNMT về công tác quản lý, xử lý và số hóa hồ sơ tàu cá mất kết nối.
Hướng dẫn giao Chi cục Biển, Hải đảo và Kiểm ngư tham mưu thông báo tàu cá mất kết nối trên biển trên 10 ngày, chuyển đến các sở, ngành, UBND huyện có tàu mất kết nối; đồng thời thông báo cho lực lượng thực thi pháp luật trên biển để phối hợp theo dõi, xác minh, xử lý.
Văn bản thứ 4 là hướng dẫn 04/HD-SNNMT ngày 13.8.2025 về công tác quản lý, xử lý, số hóa hồ sơ tàu cá trên địa bàn tỉnh, do ông Lưu Hoàng Ly, Phó giám đốc Sở NN-MT tỉnh Cà Mau, ký.
Văn bản này tiếp tục quy định thông báo tàu cá mất kết nối trên biển trên 10 ngày đến các sở, ngành, địa phương và lực lượng chức năng để phối hợp theo dõi, xác minh, xử lý. Thông tin được chuyển đến UBND xã, phường có tàu mất kết nối, thay cho UBND huyện trong hướng dẫn trước đó.
Trong khi đó, theo các quy định được dẫn trong kết luận thanh tra, thiết bị giám sát hành trình tàu cá (VMS) phải hoạt động liên tục 24/24 giờ từ khi tàu rời cảng đến khi cập cảng. Khi thiết bị hỏng, phải báo cáo vị trí tàu 6 giờ/lần bằng phương tiện liên lạc khác và đưa tàu về cảng sửa chữa trong 10 ngày.
Dữ liệu giám sát hành trình cũng được sử dụng làm căn cứ pháp lý để quản lý tàu cá, xử phạt, xác nhận và chứng nhận thủy sản khai thác.
Thanh tra Chính phủ xác định, do các quy định của địa phương, cơ quan thuộc Sở NN-MT đã không mời chủ tàu hoặc người đại diện hợp pháp làm việc đối với những trường hợp mất kết nối trên 6 giờ đến 10 ngày nhưng sau đó có tín hiệu trở lại, để xác minh, làm căn cứ xem xét xử lý vi phạm.
Chuyển thông tin đến Bộ Công an
Như Thanh Niên đã thông tin, Thanh tra Chính phủ chuyển thông tin đến Bộ Công an để xem xét, điều tra, xử lý việc ban hành 4 văn bản nêu trên và việc để 5.107 vụ mất kết nối VMS, không báo cáo theo quy định dưới 10 ngày hết thời hiệu xử phạt.
Theo Thanh tra Chính phủ, việc không kiểm tra, xác minh, xử lý các vụ việc dẫn đến nguy cơ bỏ lọt hành vi vi phạm, không thu được tiền xử phạt nộp ngân sách nhà nước, ước tính khoảng 127,67 tỉ đồng. Hành vi nêu trên có dấu hiệu vi phạm điều 360 bộ luật Hình sự về tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng.
Trách nhiệm trong việc ban hành các văn bản được xác định thuộc UBND tỉnh Cà Mau, Ban Chỉ đạo IUU tỉnh, Sở NN-MT, Sở Tư pháp và các tổ chức, cá nhân liên quan.
Thanh tra Chính phủ kiến nghị làm rõ trách nhiệm từng tổ chức, cá nhân để xử lý nghiêm; đồng thời rà soát, xem xét xử lý 1.690 vụ 'khép hồ sơ' không đúng hoặc không đủ căn cứ.
Ngày 20.5.2026, UBND tỉnh Cà Mau ban hành quyết định thay thế Quyết định 07/2020/QĐ-UBND. Ngày 3.6.2026, Sở NN-MT bãi bỏ 3 văn bản hướng dẫn nêu trên.