' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Hiện trường một vụ tập kích ở Zaporizhia (Ảnh: Reuters).
Sau gần 4 năm làm tình nguyện viên trong quân đội Ukraine, James Fensom từng nghĩ rằng cuộc chiến không thể trở nên tồi tệ hơn nữa.
Cựu binh thuộc Công binh Hoàng gia Anh này từng phục vụ ở khắp các chiến tuyến, trong đó có trận chiến khốc liệt mà Nga đã giành được thành phố Bakhmut năm 2023. Tuy nhiên, ngay cả cuộc giao tranh dữ dội ấy giờ đây cũng có vẻ dễ chịu hơn so với cuộc sống tại vùng chiến sự hiện nay.
Tại vị trí mới bên ngoài thành phố Zaporizhia ở Đông Nam Ukraine, UAV vũ trang bay rợp trời, theo sát binh sĩ suốt ngày đêm. Trước đây, thỉnh thoảng mới xuất hiện một chiếc UAV đơn độc, lơ lửng như chim ưng trên bầu trời; giờ đây, chúng kéo đến thành từng đàn.
“Điều kiện tác chiến ngày càng khủng khiếp”, Fensom, người gia nhập Quân đoàn Quốc tế của Ukraine vào cuối năm 2022, nói.
Thời kỳ mà những tân binh có thể làm quen với tình hình trước bằng cách phục vụ ở các vị trí phía sau đã qua. Ngày nay, do tầm hoạt động của UAV ngày càng tăng, ngay cả các vị trí hậu phương cũng có nguy cơ bị tấn công, tương tự những tuyến đường dẫn đến và rời khỏi “tuyến số 0”, tức vị trí tiền tuyến xa nhất.
Binh sĩ gần như phải ở trong hầm cá nhân hoặc boong-ke suốt thời gian. Bước ra ngoài hút một điếu thuốc, vốn từng là một trong số ít thú vui hiếm hoi ở tiền tuyến, giờ đây cũng có thể gặp rủi ro liên quan tới tính mạng.
Lực lượng Nga bên ngoài Zaporizhia, ước tính khoảng 100.000 quân nhân, đang tìm cách tiến đủ gần để đưa thành phố vào tầm pháo binh, tức chỉ cần tiến thêm khoảng 8km, qua đó có thể phóng hỏa lực hạng nặng xuống nơi này.
Tuy nhiên, trong lúc đó, mối đe dọa lớn nhất đến từ các UAV góc nhìn thứ nhất (FPV) có vũ trang. Chúng cho phép người điều khiển quan sát mục tiêu từ góc nhìn của UAV khi áp sát với khối thuốc nổ mang theo. Fensom nhớ lại từng ở trong một hầm trú ẩn có mái gia cố, nơi bị 42 chiếc FPV tấn công chỉ trong 24 giờ.
“Nga cứ liên tục đánh vào đó, không ngừng nghỉ, cho đến khi nó gần như sụp đổ. Chỉ có 3 người chúng tôi ở đó, mà thậm chí còn không ở tuyến số 0. Điều đó cho thấy Nga đã dồn bao nhiêu hỏa lực", anh nói.
Cũng giống như những quả mìn giá rẻ được sản xuất hàng loạt đã làm thay đổi chiến trường từ Thế chiến II trở đi, công nghệ UAV đang phát triển nhanh chóng. Tương tự việc các nhà sản xuất mìn cải tiến để tạo ra loại kích nổ bằng âm thanh hoặc bằng dây bẫy, giờ đây đã xuất hiện các “UAV mẹ” có thể phóng ra từng nhóm thiết bị nhỏ hơn, cùng các “UAV rải mìn” thả bom con từ trên cao.
Ngoài ra còn có “UAV phục kích”, hạ cánh xuống vùng đất không người kiểm soát rồi nằm chờ ở chế độ sẵn sàng, trước khi cất cánh trở lại sau vài giờ hoặc vài ngày. “Ngày nào cũng có một phát minh mới kỳ lạ nào đó khiến người ta phải lo lắng”, Fensom cho biết.
Các binh sĩ Nga gần Zaporizhia nhất đang cách thành phố khoảng 32km về phía đông nam. Tuy nhiên, tác chiến UAV diễn ra dữ dội đến mức lực lượng mặt đất của cả hai bên đều không thể đột phá. Kể từ tháng trước, Nga đã gia tăng chiến dịch tấn công đường không, sử dụng tên lửa, UAV Shahed và UAV FPV.
Các tình nguyện viên có những đơn vị UAV riêng, trong đó có Foxhound, đơn vị trinh sát và tấn công bằng UAV do Ben Maddison, 35 tuổi, đến từ Southampton (Anh), điều hành.
Trước khi thành lập Foxhound, anh dự định xây dựng một đơn vị súng cối, nhưng nhận ra rằng trên chiến trường do UAV chi phối, việc vận chuyển vũ khí hạng nặng ra tiền tuyến quá khó khăn.
Các UAV của Foxhound quét vùng đất không người kiểm soát để tìm kiếm những nhóm quân Nga làm nhiệm vụ nghi binh và trinh sát, gọi tắt là DRG.
Các thành viên Foxhound cũng từng bị FPV truy đuổi. Một tình nguyện viên có biệt danh liên lạc là Dingo nhớ lại lần phải ẩn náu trên cây, trong khi có tới 4 chiếc FPV của đối phương bay quanh khu vực, săn tìm mục tiêu.
“Ở một khía cạnh nào đó, nó còn tệ hơn pháo kích hay súng máy, bởi những loại vũ khí đó không tạo cảm giác mang tính cá nhân như vậy. Với FPV, có người đang nhìn bạn qua màn hình và cố tập kích bạn", anh mô tả.