Mùa hè năm 1982, cảnh sát bang Washington đau đầu khi phải đối mặt với hàng loạt vụ mất tích và án mạng bí ẩn. Nạn nhân đầu tiên được xác định là Wendy Lee Coffield, 16 tuổi, được tìm thấy ngày 15/7/1982. Wendy bị siết cổ bằng chính nội y của mình.
Trong những tuần sau đó, thêm nhiều thi thể phụ nữ được phát hiện tại Sông Xanh hoặc khu vực lân cận.
Những vụ án có nhiều điểm tương đồng. Nạn nhân chủ yếu là phụ nữ trẻ sống bên lề xã hội, nhiều người làm nghề mại dâm hoặc bỏ nhà đi, có hoàn cảnh dễ tổn thương. Thi thể thường được đưa tới những khu vực hẻo lánh để phi tang.
Sông Xanh trở thành một trong những địa điểm thường xuyên xuất hiện trong hồ sơ. Từ đó, hung thủ được báo chí đặt biệt danh "Sát nhân Sông Xanh" (Green River Killer).
Thi thể Wendy Coffield được đưa lên khỏi Sông Xanh vào năm 1982. Ảnh: Historylink
Cảnh sát thành lập đội đặc nhiệm để truy tìm thủ phạm. Cuộc điều tra nhanh chóng trở thành một trong những chiến dịch truy tìm sát nhân lớn nhất tại khu vực Seattle. Nhưng khi số thi thể tăng lên, danh tính hung thủ vẫn chưa được xác định.
Nghi phạm trong tầm ngắm
Năm 1983, Gary Ridgway lọt vào diện nghi vấn sau khi một nạn nhân được nhìn thấy lên xe bán tải màu xanh của ông ta trước khi mất tích.
Gary sinh năm 1949 tại bang Utah, sau đó cùng gia đình chuyển tới Washington. Ông ta từng phục vụ trong quân đội, đã có vợ con và là thợ sơn lành nghề tại nhà máy sản xuất xe tải Kenworth. Với những người xung quanh, Gary không dễ bị liên tưởng tới một kẻ giết người hàng loạt. Ông ta đi nhà thờ, có công việc ổn định và duy trì hình ảnh một người cha quan tâm đến con trai.
Dù không có đủ bằng chứng để buộc tội, Gary tiếp tục bị cảnh sát chú ý trong những năm sau đó. Năm 1984, ông ta bị điều tra liên quan đến một phụ nữ hành nghề mại dâm và sau đó bị cảnh sát chìm bắt quả tang khi tìm cách mua dâm.
Gary phủ nhận liên quan đến các vụ giết người. Ông ta vượt qua các cuộc kiểm tra bằng máy phát hiện nói dối vào năm 1984 và 1986.
Mẫu nước bọt lưu giữ 14 năm
Tháng 4/1987, cảnh sát khám xét nhà và xe của Gary theo lệnh của tòa án nhưng không tìm thấy bằng chứng đủ để bắt giữ.
Trước khi rời đi, điều tra viên lấy mẫu tóc và nước bọt của Gary để phục vụ việc xét nghiệm ADN. Khi ấy, công nghệ pháp y chưa đủ phát triển để biến những mẫu vật này thành bằng chứng có thể kết nối ông ta với các vụ án. Tuy vậy, mẫu nước bọt được lưu giữ.
Gary tiếp tục cuộc sống bình thường, còn cuộc điều tra "Sát nhân Sông Xanh" kéo dài thêm nhiều năm. Nạn nhân cuối cùng bị sát hại vào năm 1998.
Bước ngoặt chỉ xuất hiện khi công nghệ ADN tiến bộ. Năm 2001, điều tra viên kiểm tra lại các mẫu vật thu thập từ những nạn nhân đầu tiên. ADN từ tinh dịch trên một số vật chứng được đối chiếu với mẫu nước bọt của Gary lưu từ năm 1987, cho kết quả trùng khớp.
Mẫu vật đã nằm trong kho suốt 14 năm trở thành mắt xích kết nối Gary với bốn vụ giết người.
Ngày 30/11/2001, cảnh sát bắt Gary ngay khi rời nhà máy Kenworth. Ngày 5/12, Gary bị buộc tội với bốn tội danh giết người cấp độ một nghiêm trọng.
Gary Ridgway sau khi bị bắt năm 2001. Ảnh: Historylink
Kẻ biến thái bị ám ảnh tình dục
Sau khi bị bắt, Gary trải qua hàng trăm giờ thẩm vấn với các điều tra viên. Những cuộc nói chuyện này giúp cảnh sát từng bước xác định cách ông ta lựa chọn, tiếp cận nạn nhân, gây án và phi tang thi thể.
Gary nói rằng thích chọn gái mại dâm vì có thể tiếp cận họ dễ dàng trên đường phố mà ít bị chú ý. Nhiều nạn nhân cũng thuộc nhóm bỏ nhà đi hoặc có cuộc sống không ổn định, ít có khả năng bị báo cáo mất tích.
Gary còn tìm cách tạo cảm giác an toàn trước khi tiếp cận nạn nhân. Ông ta từng cho phụ nữ xem ảnh con trai để tạo hình ảnh một người đàn ông tốt bụng, vô hại. "Tôi trông giống như một người bình thường. Vẻ ngoài của tôi khác với con người thật của tôi", Gary nói với điều tra viên. Ông ta khai rằng bản thân có thể tách biệt hoàn toàn cuộc sống gia đình khỏi hành vi phạm tội.
Sau khi cưỡng hiếp và siết cổ nạn nhân, Gary cố làm nhiễu hiện trường bằng cách để lại đầu lọc thuốc lá hoặc vỏ kẹo cao su tại nơi phi tang dù không hút thuốc hay nhai kẹo cao su. Ông ta cũng cắt móng tay nạn nhân để hạn chế khả năng họ giữ lại tế bào da của mình.
Một trong những vấn đề được các chuyên gia chú ý là hành vi tình dục lệch lạc của Gary. Ông ta thường xuyên tìm đến gái mại dâm, có sở thích trói và siết cổ phụ nữ khi quan hệ, đồng thời có hành vi tình dục với thi thể một số nạn nhân. Nhà phân tích hồ sơ tội phạm FBI Mary Ellen O'Toole nhận định sự kết hợp giữa ám ảnh tình dục lệch lạc, tính hung hãn và bạo lực là những yếu tố thúc đẩy hành vi giết người của Gary.
Gary không đơn thuần tìm kiếm tình dục mà còn bị kích thích bởi chính quá trình săn đuổi, kiểm soát, sát hại nạn nhân. Chính Gary từng nói trước tòa về cảm giác thỏa mãn khi lái xe qua những khu vực đã phi tang thi thể và nghĩ về những phụ nữ bị mình vứt xác ở đó.
49 bản án
Trong hàng trăm giờ làm việc với điều tra viên, Gary lần lượt tiết lộ thời gian, địa điểm gây án và nơi phi tang thi thể. Trong đó, hàng chục phụ nữ đã bị sát hại tại trang trại ở thành phố SeaTac, được Gary mua từ năm 1981.
Tuy nhiên, việc xác định động cơ và nhớ chính xác từng nạn nhân khó khăn hơn. Theo điều tra viên, số nạn nhân quá nhiều khiến Gary không thể phân biệt tất cả.
Ngày 5/11/2003, Gary nhận tội giết 48 phụ nữ - con số nạn nhân nhiều nhất mà một kẻ sát nhân hàng loạt từng thú nhận ở Mỹ tại thời điểm đó. Đổi lại, công tố viên không đề nghị án tử hình.
Gary bị tuyên 48 án tù chung thân liên tiếp vào tháng 12/2003. Ông ta cũng phải trả 480.000 USD tiền phạt, tương đương 10.000 USD cho mỗi vụ giết người.
Tại phiên tòa tuyên án, Gary nói: "Tôi đã giết quá nhiều phụ nữ, đến nỗi tôi khó mà nhớ nổi ai là ai" .
Nhưng hồ sơ chưa dừng lại ở con số 48.
Năm 2011, Gary nhận tội sát hại Rebecca Marrero, nạn nhân mất tích năm 1982. Thi thể Rebecca được tìm thấy năm 2010 và sau đó vụ án được kết nối với Gary. Ông ta nhận thêm một án chung thân, nâng tổng số vụ giết người mà Gary bị kết án lên 49.
Tuy nhiên, trong các cuộc phỏng vấn sau khi bị bắt, Gary tuyên bố có thể đã sát hại 75-80 phụ nữ, không thể nhớ chính xác. Cơ quan chức năng tỏ ra hoài nghi trước một số lời khai của Gary nhưng tin rằng số nạn nhân thực tế có thể cao hơn nhiều. Cuộc điều tra những trường hợp khác vẫn chưa khép lại.
Tuệ Anh (theo Oxygen, AETV)