Xây nhà là cột mốc quan trọng và thành quả lớn của mỗi gia đình. Tuy nhiên, tình trạng “đội vốn” - chi phí thực tế vượt xa con số dự trù ban đầu - là nỗi ám ảnh của phần lớn gia chủ. Điều này không chỉ gây áp lực lớn về tài chính mà đôi khi còn khiến tiến độ thi công bị đình trệ. Vậy, đâu là những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này?
Sai sót và thay đổi thiết kế bản vẽ
Một trong những nguyên nhân phổ biến nhất khiến chi phí xây nhà vượt kiểm soát là thay đổi thiết kế khi quá trình thi công đã bắt đầu. Nhiều gia chủ khi chưa hình dung rõ không gian thực tế thường có xu hướng yêu cầu đập đi xây lại, dịch chuyển tường, thay đổi bố trí phòng ốc hoặc nâng cấp vật liệu hoàn thiện.
Mỗi sự thay đổi dù là nhỏ nhất cũng đòi hỏi phải điều chỉnh kết cấu, tốn thêm nhân công đập phá và lãng phí vật liệu đã mua trước đó. Vì vậy, chốt phương án thiết kế kỹ lưỡng ngay từ đầu là chìa khóa tiết kiệm quan trọng nhất.
Thay đổi thiết kế bản vẽ dễ làm phát sinh chi phí xây nhà. (Ảnh: Kientrucvietquang)
Nhiều người thường chỉ tính toán chi phí phần thô và hoàn thiện cơ bản mà quên các khoản phụ phí phát sinh. Việc thiếu một bản dự toán chi tiết từng hạng mục (từ xin giấy phép xây dựng, chi phí khảo sát địa chất, ép cọc, đến lắp đặt điện nước ngầm, hệ thống chiếu sáng hay cảnh quan sân vườn) sẽ làm tăng chi phí khi vào giai đoạn thực thi.
Biến động giá vật liệu xây dựng
Thị trường vật liệu xây dựng có sự biến động tùy theo thời điểm trong năm và tình hình kinh tế chung. Sắt, thép, xi măng, cát, đá hay các vật liệu hoàn thiện như gạch ốp lát, thiết bị vệ sinh đều có thể tăng giá bất ngờ.
Nếu thời gian thi công kéo dài, gia chủ có thể phải chịu giá nguyên vật liệu tăng, vượt ngân sách dự toán ban đầu.
Thời gian thi công kéo dài
Thời gian xây nhà càng kéo dài thì chi phí càng đội lên cao. Thời gian chậm trễ có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân như thời tiết mưa bão, nhà thầu bố trí thiếu nhân công, hoặc thủ tục xin cấp phép, hoàn công gặp vướng mắc.
Khi chậm tiến độ, gia chủ không chỉ tốn thêm tiền lương cho nhân công mà còn phải chịu thêm các chi phí phát sinh như tiền thuê nhà trọ tạm thời, lãi suất vay ngân hàng (nếu có) và chi phí sinh hoạt trong thời gian chờ đợi.
Thi công không đúng kỹ thuật
Một lỗi kỹ thuật dù nhỏ trong quá trình xây dựng cũng có thể gây ra thiệt hại tài chính. Chẳng hạn, đổ bê tông sai tỷ lệ dẫn đến nứt sàn, buộc nhà thầu phải đục bỏ hoàn toàn để làm lại từ đầu. Sự cố này không chỉ tiêu tốn thêm một lượng lớn vật tư mà còn khiến tiến độ công trình bị đình trệ.
Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ tay nghề thợ còn non kém hoặc quản lý lỏng lẻo từ phía đơn vị thi công.
Để tránh phát sinh từ lỗi thi công nên ưu tiên chọn đơn vị có kinh nghiệm thực tế dày dặn, quy trình làm việc minh bạch, đầy đủ pháp lý. Ngoài ra, có thể thuê giám sát độc lập để đảm bảo chất lượng từng hạng mục.