50 năm thành lập, Trường ĐH Kiến trúc TP.HCM nêu hướng đào tạo mới trong thời AI

ẢNH: NGỌC LONG

Sáng 27.10, Trường ĐH Kiến trúc TP.HCM (UAH) tổ chức lễ kỷ niệm 50 năm thành lập (1976-2026), trong hành trình một thế kỷ đào tạo kiến trúc sư tại Việt Nam. Sự kiện mang chủ đề "Di sản của tương lai", quy tụ khoảng 1.000 đại biểu gồm lãnh đạo Bộ Xây dựng, Bộ GD-ĐT, chính quyền TP.HCM và các thế hệ lãnh đạo, cán bộ, giảng viên nhà trường...

Đổi mới toàn diện

Phát biểu tại lễ kỷ niệm, PGS-TS-KTS Phạm Trọng Thuật, Hiệu trưởng UAH, nhận định từ thế mạnh truyền thống về kiến trúc, nhà trường từng bước phát triển các lĩnh vực quy hoạch, xây dựng, kỹ thuật, mỹ thuật ứng dụng và thiết kế. Song song đó, trường mở rộng hoạt động tới Cần Thơ, Đà Lạt, gắn bó với quá trình phát triển của TP.HCM và các địa phương phía nam.

"Nhìn lại quá trình phát triển, UAH luôn gắn hoạt động đào tạo với yêu cầu của đất nước qua các giai đoạn tái thiết, đổi mới, đô thị hóa và hội nhập quốc tế", ông Thuật nói.

Theo ông, UAH xác định kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI) và chuyển đổi số là cơ hội để đổi mới toàn diện nội dung, phương pháp đào tạo. Nhà trường đang chủ động tích hợp AI, mô hình thông tin công trình (BIM), GIS, Digital Twin và các công cụ phân tích dữ liệu vào hệ thống giảng đường, xưởng thiết kế số.

“Khi AI ngày càng có thể tạo ra những phương án thiết kế hoàn chỉnh, việc đánh giá cần chú trọng hơn tới quá trình tư duy, khả năng lập luận và trách nhiệm với các quyết định thiết kế. Công nghệ sẽ tiếp tục thay đổi rất nhanh, vì vậy mục tiêu của trường là đào tạo những người học có khả năng thích ứng, làm chủ công nghệ trên nền tảng chuyên môn vững vàng, tư duy độc lập và bản lĩnh nghề nghiệp”, ông Thuật nói.

UAH cũng ưu tiên nâng cao chất lượng bậc ĐH, mở rộng chương trình thạc sĩ thực chiến, xây dựng chính sách đánh giá giảng viên diện dựa trên cả công trình nghiên cứu khoa học lẫn sản phẩm chuyên môn. Trường cũng mời chuyên gia từ doanh nghiệp tham gia trực tiếp vào việc xây dựng chương trình và hướng dẫn đồ án, đồng thời phát triển các mô hình học thuật mở.

• 130 đồ án mở ra thế giới sáng tạo của sinh viên kiến trúc TP.HCM

• Khi Đà Lạt trở thành giảng đường, di sản kiến trúc thành chất liệu sáng tạo

Vị hiệu trưởng chia sẻ, những yêu cầu phát triển của TP.HCM, Đồng bằng sông Cửu Long và việc bảo tồn cảnh quan, di sản, môi trường sinh thái Tây nguyên đang đặt ra nhiều nhiệm vụ. 

Để chung tay giải quyết các vấn đề thực tiễn của khu vực, UAH vừa ưu tiên phát triển và tạo cơ hội cống hiến cho đội ngũ giảng viên, nhà khoa học trình độ cao, vừa hình thành cơ chế quản trị minh bạch, đề cao trách nhiệm, liêm chính học thuật và tôn trọng khác biệt.

"Thành quả có ý nghĩa lâu dài nhất của UAH là các thế hệ người học có tri thức, năng lực nghề nghiệp, bản lĩnh và trách nhiệm đối với sự phát triển của đất nước", PGS Phạm Trọng Thuật nhấn mạnh.

Bộ Xây dựng nêu những vấn đề cần nhà trường hỗ trợ giải quyết

Phát biểu chỉ đạo, ông Phạm Minh Hà, Thứ trưởng Bộ Xây dựng, cho biết đất nước đang vào giai đoạn phát triển mới, trong đó các chủ trương về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và giáo dục, đào tạo đặt ra yêu cầu đổi mới toàn diện với các trường ĐH từ đào tạo, nghiên cứu đến quản trị.

Với ngành xây dựng, yêu cầu này càng rõ nét trong bối cảnh tổ chức chính quyền địa phương hai cấp, TP.HCM có quy mô không gian phát triển lớn hơn và nhiều chương trình đầu tư quan trọng đang được triển khai về quy hoạch, hạ tầng, nhà ở xã hội, đường sắt đô thị, chỉnh trang và tái thiết đô thị.

Khu vực phía nam, đặc biệt là Đồng bằng sông Cửu Long, cũng đặt ra nhiều yêu cầu về phát triển đô thị, hạ tầng và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Thực tiễn đó đòi hỏi nguồn nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực kiến trúc, quy hoạch, xây dựng và quản lý đô thị. Do đó, ông Hà cũng đề nghị UAH chuyển từ phát triển theo quy mô sang phát triển dựa trên chất lượng, năng lực nghiên cứu và tư duy tích hợp, đồng thời chủ động tham gia đào tạo, bồi dưỡng nguồn cán bộ quản lý quy hoạch, xây dựng.

Ông cho biết trong số các cơ sở giáo dục ĐH trực thuộc Bộ Xây dựng, UAH là một trong số những đơn vị có tỷ lệ giảng viên là tiến sĩ vào mức cao, khoảng 30%. Tuy nhiên, nhà trường cần có chiến lược đào tạo và tuyển dụng để nâng tỷ lệ này, đồng thời đầu tư có trọng điểm cho hạ tầng số, phòng thí nghiệm, không gian nghiên cứu và thực hành.

Dịp này, ông Hà cũng biểu dương truyền thống nghiên cứu, đào tạo và các thành tích mà thầy và trò UAH đã đạt được trong 50 năm phát triển, cho rằng công sức của các thế hệ góp phần đưa nhà trường trở thành một trong những cơ sở hàng đầu cả nước về kiến trúc, quy hoạch, xây dựng và thiết kế như hiện nay.

ẢNH: NGỌC LONG

Lịch sử UAH bắt nguồn từ 1926, khi Ban Kiến trúc được thành lập tại Trường CĐ Mỹ thuật Đông Dương. Từ Hà Nội, hoạt động đào tạo kiến trúc chuyển vào Đà Lạt năm 1944, rồi về Sài Gòn năm 1950, phát triển thành Trường ĐH Kiến trúc Sài Gòn trước khi chính thức mang tên Kiến trúc TP.HCM vào 27.10.1976.

Hành trình của UAH, do đó, trải qua nhiều giai đoạn lịch sử, môi trường văn hóa và những ảnh hưởng học thuật khác nhau. Sự đa dạng này nuôi dưỡng tinh thần cởi mở tiếp nhận cái mới, coi trọng thực hành, đề cao cá tính sáng tạo và có khả năng thích ứng với những thay đổi xã hội của nhà trường.

Nhiều thế hệ người học đã trưởng thành, đảm nhiệm những vị trí quan trọng tại cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp, tổ chức nghề nghiệp và cơ sở đào tạo. Nhiều giảng viên, kiến trúc sư của trường cũng để lại dấu ấn tại các công trình tiêu biểu của đất nước.

Trong 50 năm, UAH đào tạo 35.182 người học ĐH (kiến trúc sư, kỹ sư, cử nhân), 1.836 thạc sĩ và 44 tiến sĩ, cung cấp nguồn nhân lực cho các lĩnh vực kiến trúc, quy hoạch, xây dựng, thiết kế... Với hoạt động khoa học và công nghệ, trường thực hiện 55 đề tài nghiên cứu thuộc các cấp, đồng thời biên soạn 11 tiêu chuẩn, tài liệu hướng dẫn kỹ thuật trong các lĩnh vực thiết kế, năng lượng, hạ tầng và phát triển đô thị.

Hợp tác quốc tế được mở rộng với 42 đối tác thuộc 21 quốc gia, vùng lãnh thổ. Số công bố quốc tế từ 36 bài năm 2021, tăng lên 91 bài năm 2024 và chạm mốc 81 bài năm 2025. Đến nay, UAH đã được trao tặng Huân chương Độc lập hạng ba, Huân chương Lao động hạng nhất, nhì, ba và nhiều bằng khen, cờ thi đua khác.

ẢNH: NGỌC LONG

ẢNH: NGỌC LONG