Cách đây 55 năm, ngày 11/10/1971, Thụy Sĩ là một trong những quốc gia Tây Âu đầu tiên thiết lập quan hệ ngoại giao với Việt Nam.
Trải qua hơn nửa thế kỷ, Thụy Sĩ luôn đồng hành cùng Việt Nam trong công cuộc tái thiết, phát triển và hội nhập. Quan hệ song phương phát triển tích cực, hiệu quả trên nhiều lĩnh vực.
Hiện Thụy Sĩ là đối tác thương mại quan trọng của Việt Nam ở Trung Âu và là nhà đầu tư lớn thứ sáu của châu Âu tại Việt Nam...
Thụy Sĩ không chỉ là đối tác kinh tế, mà còn là người bạn đồng hành lâu dài, góp phần giúp Việt Nam thực hiện hóa mục tiêu phát triển xanh, đổi mới sáng tạo và lấy con người làm trung tâm
Mối quan hệ hữu nghị truyền thống tốt đẹp trải dài hơn 5 thập kỷ
Thụy Sĩ tuy cách xa về địa lý nhưng dường như lại rất gần gũi và quen thuộc với Việt Nam. Ngược dòng lịch sử một thế kỉ trước đây, Việt Nam đã trở thành điểm đến của những thương gia, nhà khoa học và nhà khám phá Thụy Sĩ vốn yêu thích phiêu lưu. Một trong những người Thụy Sĩ được nhiều người Việt Nam biết đến nhất là nhà khoa học Alexandre Yersin, ngay từ thế kỉ XIX, ông đã rời Thụy Sĩ để đến Việt Nam, sinh sống, nghiên cứu khoa học và mất tại Nha Trang năm 1943.
Quan hệ giữa Thụy Sĩ và Việt Nam bắt đầu từ nửa sau của thế kỷ XIX khi các công ty thương mại của Thụy Sĩ như Diethelm và Biedermann đến Việt Nam. Những người Thụy Sĩ đầu tiên đến đây chủ yếu làm việc trong lĩnh vực thương mại, kỹ thuật và nông nghiệp.
Năm 1954, khi Thụy Sĩ với tư cách nước chủ nhà của Hội nghị Geneva về vấn đề Đông Dương, với vị thế trung lập, Thụy Sĩ đã tạo điều kiện cho nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa lần đầu tiên tham gia vào ngoại giao đa phương. Những trao đổi và kết nối ban đầu này cũng đã tạo nền tảng vững chắc cho việc thiết lập quan hệ ngoại giao song phương.
Sau khi thiết lập quan hệ ngoại giao vào ngày 11/10/1971, Thụy Sĩ đã mở Đại sứ quán tại Hà Nội vào tháng 2/1973 và mở Lãnh sự quán tại Thành phố Hồ Chí Minh vào tháng 3/1994.
Việt Nam mở Lãnh sự quán tại Geneva vào ngày 3/7/1984 và nâng cấp lên Tổng lãnh sự quán vào ngày 15/12/1994. Ngày 28/11/2000, Việt Nam chính thức khai trương Đại sứ quán tại Bern.
Trải qua 55 năm kể từ khi thiết lập quan hệ ngoại giao đến nay, Việt Nam và Thụy Sĩ đã trở thành đối tác tin cậy, hiệu quả trong nhiều lĩnh vực. Tin cậy chính trị ngày càng được củng cố thông qua các chuyến thăm lẫn nhau và các cuộc gặp gỡ cấp cao giữa lãnh đạo chính phủ hai nước đã góp phần tạo sự tin cậy và khuôn khổ thuận lợi thúc đẩy hợp tác song phương.
Trong đó, nổi bật về phía Việt Nam có các chuyến thăm Thụy Sĩ của: Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết (tháng 5/2010); Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng (tháng 3/2014); Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân dự Đại hội đồng lần thứ 138 Liên minh Nghị viện thế giới (IPU-138) (tháng 3/2018); Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Thụy Sĩ kiêm Bộ trưởng Quốc phòng, Bảo vệ dân sự và Thể thao Thụy Sĩ Viola Amherd nhân dịp tham dự Hội nghị cấp cao Pháp ngữ lần thứ 19 tại Paris (Pháp) (ngày 5/10/2024); Thủ tướng Phạm Minh Chính dự Hội nghị thường niên Diễn đàn Kinh tế thế giới WEF Davos lần thứ 55 và hội đàm với Tổng thống Thụy Sĩ Karin Keller-Sutter (tháng 1/2025); Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự Hội nghị các Chủ tịch Quốc hội thế giới lần thứ 6 và hoạt động song phương tại Thụy Sĩ (tháng 7/2025); Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm điện đàm trực tuyến với Tổng thống Thụy Sĩ Guy Parmelin (ngày 11/5/2026), gặp song phương với Tổng thống Thụy Sĩ Guy Parmelin nhân dịp dự Phiên thảo luận cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 81 tại thành phố New York (Hoa Kỳ) (ngày 22/9/2026); Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh thăm, làm việc tại Thụy Sĩ (tháng 9/2026)…
Phía Thụy Sĩ có các chuyến thăm Việt Nam của: Tổng thống Arnold Koller dự Hội nghị cấp cao Pháp ngữ lần thứ 7 tại Hà Nội (tháng 11/1997); Tổng thống Thụy Sĩ Pascal Couchepin (tháng 8/2008); Chủ tịch Hội đồng Nhà nước Thụy Sĩ Ivo Bischofberger (tháng 3/2017); Bộ trưởng Kinh tế, Giáo dục và Nghiên cứu Guy Parmelin (tháng 7/2019); Phó Tổng thống, Bộ trưởng Ngoại giao Thụy Sĩ Ignazio Cassis (tháng 8/2021); Bộ trưởng Nông nghiệp Thụy Sĩ Christian Hofer thăm và dự Hội nghị toàn cầu lần thứ 4 hệ thống lương thực thực phẩm bền vững (SFS) (tháng 4/2023); Chủ tịch Hội đồng Quốc gia Thụy Sĩ Martin Candinas thăm chính thức (tháng 6/2023); Quốc Vụ khanh Bộ Kinh tế, Giáo dục và Nghiên cứu Thụy Sĩ Helene Budliger Artieda thăm, làm việc tại Việt Nam (tháng 3/2026)…
Hai nước thiết lập quan hệ Đối tác toàn diện vào tháng 1/2025, mở ra dấu mốc mới trong quan hệ song phương. Từ dấu mốc này, quan hệ hợp tác giữa hai nước ngày càng đi vào chiều sâu, hiệu quả hơn.
Gần đây nhất, trong chuyến công tác tham dự Phiên thảo luận chung cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 81 tại Hoa Kỳ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có các cuộc gặp với Tổng thống Thụy Sĩ Guy Pamerlin ngày 22/9/2026.
Tại cuộc gặp, Tổng thống Thụy Sĩ Guy Pamerlin bày tỏ mong muốn trở thành đối tác kinh tế, thương mại quan trọng của Việt Nam, tương xứng với tiềm năng mỗi nước; đề nghị hai bên sớm có các dự án hợp tác nghiên cứu chung trong các lĩnh vực về nông nghiệp, công nghiệp sinh học, năng lượng xanh và kinh tế số.
Về phần mình, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề xuất Thụy Sĩ khuyến khích và tạo điều kiện thuận lợi để các tập đoàn Thụy Sĩ tăng cường đầu tư vào Việt Nam trong các lĩnh vực thế mạnh của Thụy Sĩ như tài chính-ngân hàng, công nghiệp chế tạo, dược phẩm, đổi mới sáng tạo...; đề nghị Thụy Sĩ chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ Việt Nam trong công nghệ tài chính, xây dựng trung tâm tài chính quốc tế, tài chính số, blockchain và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao về công nghệ.
Hai nhà lãnh đạo nhấn mạnh về việc hai bên cần triển khai hiệu quả nội hàm khuôn khổ Đối tác toàn diện với các dự án hợp tác cụ thể, phát huy dư địa trong hợp tác kinh tế, đẩy mạnh hợp tác thương mại, đầu tư, phấn đấu đưa kim ngạch thương mại hai nước lên hơn 2 tỷ USD năm 2030. Hai nhà lãnh đạo nhất trí tăng cường tham vấn, phối hợp và ủng hộ lẫn nhau tại các diễn đàn đa phương.
Bên cạnh hợp tác song phương, Việt Nam và Thụy Sĩ cũng hợp tác hiệu quả, ủng hộ lẫn nhau trong khuôn khổ các tổ chức quốc tế và diễn đàn đa phương như Liên hợp quốc, ASEAN, Hội nghị thượng đỉnh Á-Âu (ASEM), Đối tác Đối thoại theo lĩnh vực ASEAN-Thụy Sĩ…
Tiềm năng hợp tác kinh tế, thương mại
Thụy Sĩ là đối tác thương mại quan trọng của Việt Nam tại châu Âu, trong khi Việt Nam là đối tác thương mại quan trọng của Thụy Sĩ trong ASEAN. Kim ngạch thương mại song phương tăng đều qua các năm: năm 2024 đạt 811,2 triệu USD; năm 2025 đạt 1,04 tỷ USD; 8 tháng năm 2026 đạt 716 triệu USD.
Thụy Sĩ ngày càng coi trọng vai trò của Việt Nam, đặc biệt là vị thế hội nhập sâu rộng của Việt Nam sau khi ký kết FTA với Liên minh châu Âu (EU).
Thời gian qua, hai bên đã tích cực thúc đẩy đàm phán Hiệp định Thương mại tự do (FTA) giữa Việt Nam và Hiệp hội Mậu dịch tự do châu Âu (EFTA-gồm 4 nước Thụy Sĩ, Na Uy, Iceland và Liechtenstein).
Quá trình đàm phán đã kết thúc vào ngày 2/7/2026,và các nước đang hướng tới ký kết Hiệp định này sau 14 năm đàm phán, nhằm tạo thêm động lực mới cho hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư giữa Việt Nam-EFTA nói chung và Việt Nam-Thụy Sĩ nói riêng.
Hiệp định này được kỳ vọng sẽ mở rộng đáng kể các mối liên kết thương mại và đầu tư, hỗ trợ phát triển bền vững và tạo ra nhiều cơ hội mới cho doanh nghiệp cũng như công dân hai bên.
Hơn 100 công ty Thụy Sĩ đang hoạt động tại Việt Nam, tạo ra hơn 17.000 việc làm có tay nghề cao. Nhiều công ty trong số đó nằm trong số những nhà tuyển dụng hấp dẫn nhất tại Việt Nam và đóng góp đáng kể vào sự phát triển kinh tế và xã hội của đất nước.
Việt Nam ngày càng trở nên quan trọng đối với các công ty Thụy Sĩ - cả với tư cách là một thị trường tiêu thụ năng động và là một địa điểm kinh doanh chiến lược tại châu Á.
Trong nhiều năm, quốc gia này đã ghi nhận tốc độ tăng trưởng cao, trung bình trên 6%, và đang đóng vai trò ngày càng quan trọng trong việc tạo ra giá trị toàn cầu với tư cách là một địa điểm sản xuất.
Diễn đàn Kinh tế Thuỵ Sĩ-Việt Nam (SVEF) là sáng kiến cấp chính phủ tăng cường hợp tác giữa hai nước trong lĩnh vực thương mại, đầu tư, đổi mới sáng tạo và giáo dục. Sau ba kỳ tổ chức thành công tại Zurich, năm 2025 đánh dấu lần đầu tiên SVEF được tổ chức tại Việt Nam, nhằm đưa hợp tác đến gần hơn nơi triển khai.
Thời điểm này phù hợp với ưu tiên của Việt Nam về phát triển trung tâm tài chính quốc tế, chuyển đổi số và tăng trưởng xanh; trong khi Thuỵ Sĩ có thế mạnh về tài chính, tiêu chuẩn, nghiên cứu và đào tạo.
Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Việt Nam Lê Thị Thu Hằng nhấn mạnh, Diễn đàn là sự kiện có ý nghĩa đặc biệt, thể hiện tinh thần hợp tác chặt chẽ giữa hai quốc gia, góp phần củng cố và mở rộng quan hệ song phương Việt Nam-Thụy Sĩ.
Trong tháng 12/2025, Diễn đàn Kinh tế Thụy Sĩ-Việt Nam (SVEF) đã phối hợp với Thương vụ-Đại sứ quán Việt Nam tại Thụy Sĩ tổ chức sự kiện Swiss-Vietnam Business Outlook 2026 Roundtable & Christmas Dinner.
Đây là cơ hội để cộng đồng doanh nghiệp, đối tác và các bên liên quan của hai nước nhìn lại chặng đường hợp tác trong năm 2025, vừa để trao đổi về triển vọng và định hướng hợp tác trong năm 2026.
Về đầu tư, tính đến hết tháng 4/2026, Thụy Sĩ đứng thứ 20 trong số 154 quốc gia và vùng lãnh thổ có đầu tư tại Việt Nam, với hơn 200 dự án, tổng vốn trên 2 tỷ USD. Nhiều tập đoàn hàng đầu như Nestlé, ABB, Roche, Zurich Insurance, Holcim hoạt động hiệu quả tại Việt Nam, tạo việc làm cho hàng chục nghìn lao động.
Đại sứ Việt Nam tại Thụy Sĩ Châu Mai Anh khẳng định, những kết quả này là cơ sở quan trọng để Việt Nam và Thụy Sĩ tiếp tục khai thác thế mạnh bổ trợ của hai nền kinh tế, đặc biệt trong các lĩnh vực đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, phát triển bền vững, tài chính và phát triển nguồn nhân lực… trong thời gian tới.
Mối quan hệ hữu nghị bền chặt giữa Việt Nam và Thụy Sĩ trong 55 năm qua còn được hình thành bởi tình đoàn kết, hữu nghị và sự giao lưu văn hóa thường xuyên giữa nhân dân hai nước.
Hai nước còn nhiều tiềm năng phát triển trong hợp tác các lĩnh vực giáo dục đào tạo, đổi mới sáng tạo, phát triển bền vững và văn hóa, du lịch…
Trong hợp tác giáo dục-đào tạo, Thụy Sĩ tích cực giúp đỡ Việt Nam thông qua các dự án hỗ trợ giáo dục về môi trường, quản lý và các dự án đào tạo thạc sỹ, tiến sỹ các chuyên ngành tài chính, ngân hàng, quản trị kinh doanh.
Cộng đồng người Việt Nam hiện có khoảng 10.000 người, nhìn chung có đời sống ổn định, chấp hành pháp luật sở tại, đoàn kết, có tinh thần hướng về quê hương, đất nước và đóng góp cho sự phát triển của quan hệ hữu nghị giữa Việt Nam và Thụy Sĩ.
Triển vọng hợp tác trong thời kỳ mới
Năm 2026 là năm đánh dấu kỷ niệm 55 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam-Thụy Sĩ (11/10/1971-11/10/2026). Trải qua 55 năm, quan hệ đối tác giữa hai nước ngày càng trở nên năng động. Trong năm kỷ niệm 55 năm quan hệ, hai nước đã phối hợp tổ chức nhiều hoạt động có ý nghĩa.
Nổi bật là sự kiện Lễ kỷ niệm 81 năm Quốc khánh nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1945-2026) và 55 năm quan hệ ngoại giao Việt Nam-Thụy Sĩ (1971-2026) diễn ra trong khuôn khổ chuyến thăm, làm việc tại Liên bang Thụy Sĩ của bà Nguyễn Thị Thanh, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội từ ngày 28 đến 30/9/2026 vừa qua.
Tại buổi lễ, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh khẳng định Việt Nam luôn coi trọng việc củng cố quan hệ hữu nghị truyền thống với Thụy Sĩ - quốc gia có thế mạnh nổi bật về đổi mới sáng tạo, tài chính, công nghệ chính xác, dược phẩm, y sinh và nguồn nhân lực chất lượng cao.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh nhấn mạnh, trong chặng đường tới, Việt Nam mong muốn cùng Thụy Sĩ tiếp tục làm sâu sắc quan hệ song phương, trong đó tình hữu nghị truyền thống và tin cậy chính trị là nền tảng, hợp tác kinh tế là trụ cột, khoa học-công nghệ và đổi mới sáng tạo là động lực.
Về phía Thụy Sĩ, Thượng Nghị sỹ Mauro Poggia đã nhấn mạnh ý nghĩa của dấu mốc 55 năm quan hệ ngoại giao Việt Nam-Thụy Sĩ và quan hệ hợp tác Việt Nam-Thụy Sĩ ngày càng được củng cố, mở rộng và đa dạng hóa.
Trước đó, ngày 9/6/2026, tiếp Đại sứ Việt Nam tại Liên bang Thụy Sĩ Châu Mai Anh trình Quốc thư, Tổng thống Thụy Sĩ Guy Parmelin khẳng định Việt Nam đóng vai trò quan trọng trong chính sách đối ngoại của Thụy Sĩ ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương và bày tỏ hài lòng về những thành tựu mà hai nước đã đạt được kể từ khi thiết lập quan hệ ngoại giao năm 1971.
Việt Nam là đối tác ưu tiên trong Chương trình hợp tác phát triển giai đoạn 2025-2028 của Chính phủ Thụy Sĩ với mục tiêu hỗ trợ Việt Nam trở thành nền kinh tế chuyển đổi xanh, bền vững và thu nhập cao.
Trong cuộc phỏng vấn với phóng viên TTXVN tại Thụy Sĩ, bà Rachel Nguyen Isenschmid - Tổng thư ký Diễn đàn Kinh tế Thụy Sĩ-Việt Nam (SVEF) chia sẻ: “Trong 5 năm qua, việc Việt Nam liên tục nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược toàn diện với nhiều đối tác quan trọng, cũng như thiết lập quan hệ đối tác chiến lược với Thụy Sĩ, phản ánh vị thế và uy tín quốc tế ngày càng cao của Việt Nam.”
Theo bà, đây không chỉ là kết quả của ngoại giao chủ động, linh hoạt và nhất quán, mà còn cho thấy cộng đồng quốc tế ngày càng tin tưởng vào vai trò và đóng góp của Việt Nam
Bên cạnh ý nghĩa về chính trị-ngoại giao, việc Việt Nam và Thụy Sĩ nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược còn tạo ra tác động thực chất và lâu dài đối với cả hai nền kinh tế. Theo đánh giá của SVEF, đây là bước phát triển phù hợp với lợi ích bổ trợ lẫn nhau giữa hai quốc gia.
Tại diễn đàn kinh tế theo hình thức trực tiếp và trực tuyến do Đại sứ quán Việt Nam tại Thụy Sĩ đã phối hợp với Diễn đàn Kinh tế Thụy Sĩ-Việt Nam (SVEF) tổ chức ngày 10/6, Quốc Vụ khanh Bộ Kinh tế Thụy Sĩ Helene Budliger Artieda nhấn mạnh Thụy Sĩ sẵn sàng đồng hành với Việt Nam trên chặng đường phát triển sắp tới.
Bà bày tỏ vui mừng trước sự phát triển tốt đẹp của quan hệ song phương sau 55 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, đặc biệt là trong các lĩnh vực thương mại- đầu tư và hợp tác phát triển.
Khẳng định Việt Nam đang nổi lên là trung tâm sản xuất mới và mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng khu vực, toàn cầu và thị trường rộng lớn với hơn 100 triệu dân, Quốc Vụ khanh Bộ Kinh tế Thụy Sĩ bày tỏ hy vọng Việt Nam và Khối EFTA sẽ sớm thu hẹp khác biệt và hoàn tất đàm phán FTA, tạo động lực mới thúc đẩy hợp tác hiệu quả giữa hai bên.
Trước đó, vào tháng 3/2026, Đại sứ Thụy Sĩ tại Việt Nam Thomas Gass đã trả lời phỏng vấn của phóng viên TTXVN, cho biết quan hệ đối tác giữa hai nước đang ngày càng trở nên năng động, không chỉ ở cấp chính phủ mà còn thông qua sự gắn kết sâu sắc hơn giữa cơ quan lập pháp của hai quốc gia. Ngoại giao nghị viện đã trở thành một kênh quan trọng giúp củng cố niềm tin, sự hiểu biết lẫn nhau và hợp tác dài hạn.
Đại sứ tin tưởng hợp tác nghị viện mạnh mẽ sẽ giúp đảm bảo FTA, khi được ký kết, sẽ mang lại những lợi ích cụ thể cho nền kinh tế và người dân, đồng thời củng cố nền tảng vững chắc của tình hữu nghị đã làm nên nét đặc trưng trong quan hệ hai nước suốt hơn nửa thế kỷ qua./.
(Vietnam+)