6 cựu chiến binh ra tù vẫn kêu oan: Hội Cựu chiến binh Việt Nam lên tiếng - Thanh Niên

Sau 11 năm theo đuổi vụ án hủy hoại rừng, 6 cựu chiến binh vẫn kêu oan. Hội Cựu chiến binh Việt Nam đã chỉ ra những vấn đề về chứng cứ kết tội các bị cáo.

Theo công văn gửi Chánh án TAND tối cao và Viện trưởng Viện KSND tối cao, thượng tướng Bế Xuân Trường, Chủ tịch Hội cựu chiến binh Việt Nam, Phó chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, đề nghị xem xét kháng nghị giám đốc thẩm lần 2 vụ 6 cựu chiến binh kêu oan ở Lâm Đồng.

Thượng tướng Bế Xuân Trường cho rằng việc làm của 6 bị cáo không nhằm tư lợi cá nhân mà xuất phát từ việc phát dọn khu đất tranh chấp để trồng cây keo (năm 2015), gây quỹ hoạt động cho Chi hội Cựu chiến binh thôn 6, xã Trường Xuân, huyện Đắk Song, tỉnh Đắk Nông (nay là Lâm Đồng).

Trung ương Hội Cựu chiến binh Việt Nam đã cử cán bộ nghiên cứu hồ sơ, tham gia bào chữa cho 6 cựu chiến binh tại tòa suốt nhiều năm. Theo thượng tướng Bế Xuân Trường, 6 hội viên bị xử phạt tù là "chưa đủ căn cứ, có dấu hiệu oan sai".

Rừng đã bị người dân xâm canh làm rẫy từ trước

Sáu cựu chiến binh gồm các ông Đỗ Mạnh Hùng, Ngân Xuân Dũng, Hoàng Văn Sằn, Nguyễn Nam Thái, Vũ Tất Đắc và Cao Minh Điến.

Sau khi TAND cấp cao tại TP.HCM giám đốc thẩm, hủy án để điều tra lại, tháng 6 vừa qua, TAND khu vực 6 - Lâm Đồng và TAND tỉnh Lâm Đồng tiếp tục xét xử sơ thẩm, phúc thẩm lần 3, tuyên phạt 6 cựu chiến binh từ 6 - 7 tháng tù về tội "hủy hoại rừng".

Căn cứ mà tòa kết tội là quyết định số 67 năm 2015 của UBND tỉnh Đắk Nông phê duyệt kết quả kiểm kê rừng năm 2014 và kết luận giám định tháng 4.2015 của ông Huỳnh Văn Triệu, xác định diện tích rừng sản xuất bị hủy hoại là 0,98 ha, thiệt hại hơn 53 triệu đồng.

Tuy nhiên, tại các phiên tòa, các bị cáo và luật sư cho rằng trước khi xảy ra vụ án, khu vực này đã không còn rừng mà chỉ là khoảnh đất nằm giữa các rẫy của người dân, không đáp ứng tiêu chí xác định rừng theo quy định pháp luật. Hiện nay khu vực này cũng chỉ là một khoảnh đất.

Trong khi đó, tội "hủy hoại rừng" (điều 189 bộ luật Hình sự 1999) là tội phạm có cấu thành vật chất, bắt buộc đối tượng tác động trực tiếp phải là "rừng", đáp ứng các tiêu chuẩn tại Thông tư số 34 năm 2009 của Bộ NN-PTNT về độ tàn che, diện tích và thành phần hệ sinh thái.

Từ những vấn đề trên, Trung ương Hội Cựu chiến binh Việt Nam cho rằng kết quả kiểm kê rừng được sử dụng làm căn cứ kết tội còn nhiều điểm cần xem xét.

Cụ thể, dẫn chứng trong một vụ án hình sự khác, cũng liên quan đến quyết định số 67 năm 2015 của UBND tỉnh Đắk Nông, đại diện Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Gia Nghĩa, đơn vị chủ trì kiểm kê, từng thừa nhận do áp lực thời gian, kinh phí và nhân sự nên đoàn chỉ kiểm tra thực tế khoảng 20% diện tích lâm phần.

Khoảng 80% diện tích còn lại, trong đó có nơi xảy ra vụ án, không được kiểm tra ngoại nghiệp mà chỉ "ước lượng bằng mắt" và "khoanh vẽ trên giấy" dựa trên ảnh vệ tinh cũ.

Đáng chú ý, bản giải trình của giám đốc Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Gia Nghĩa xác nhận có hơn 4.000 ha đất đã bị người dân xâm canh làm nương rẫy trước năm 2004 nhưng vẫn được đưa vào hồ sơ kiểm kê trình UBND tỉnh phê duyệt là "có rừng".

Từ những vấn đề này, Trung ương Hội Cựu chiến binh Việt Nam cho rằng: "Việc tòa án sử dụng một quyết định hành chính ban hành trên dữ liệu sai sự thật để kết luận hiện trạng rừng là vi phạm nghiêm trọng nguyên tắc đánh giá chứng cứ và nguyên tắc suy đoán vô tội (điều 108 và điều 13 bộ luật Tố tụng hình sự)".

Vụ án không thu giữ vật chứng

Hồ sơ quy kết khối lượng gỗ bị thiệt hại hơn 64 m³. Tuy nhiên, theo Trung ương Hội Cựu chiến binh Việt Nam, hồ sơ chưa thể hiện rõ việc cơ quan điều tra thu giữ, niêm phong và bảo quản trực tiếp số gỗ này để kiểm chứng độc lập về số lượng, chủng loại, kích thước và khối lượng thiệt hại.

Kết luận giám định của Phòng Kỹ thuật hình sự Công an tỉnh Đắk Nông và Phân viện Khoa học hình sự tại TP.HCM xác định một phần nội dung trong một số biên bản kiểm tra hiện trường có dấu hiệu được viết chèn thêm sau khi lập.

Một bản ảnh thể hiện cây rừng còn xanh tươi, trong khi một số biên bản và lời khai khác cho rằng rừng đã bị cháy nham nhở, thiệt hại 100% trước đó. Do đó, Trung ương Hội Cựu chiến binh Việt Nam cho rằng cần đối chiếu, kiểm tra thời điểm, vị trí, nguồn gốc và tình trạng hiện trường.

Tại quyết định giám đốc thẩm năm 2020 của TAND cấp cao tại TP.HCM đã hủy các bản án kết tội và yêu cầu các cơ quan tố tụng ở Đắk Nông làm rõ 4 vấn đề: đo đạc, kiểm đếm thực địa; xác định chính xác mật độ, độ tàn che, chủng loại cây; giám định tập thể bởi cơ quan chuyên môn có thẩm quyền; thu giữ vật chứng và xác định thiệt hại thực tế.

Tuy nhiên, Trung ương Hội Cựu chiến binh Việt Nam cho rằng "kết quả điều tra lại chưa đáp ứng các yêu cầu này mà chỉ lặp lại các tài liệu vi phạm tố tụng cũ".

Vì vậy, thượng tướng Bế Xuân Trường đề nghị Chánh án TAND tối cao và Viện trưởng Viện KSND tối cao chỉ đạo rút hồ sơ để kiểm tra, đánh giá toàn diện, độc lập các chứng cứ của vụ án.