Ngày 7/9, ông Trịnh Ngọc Long, Trưởng phòng Quản lý kiến trúc, Sở Xây dựng Hà Nội, cho biết nguyên tắc xuyên suốt trong nghiên cứu quy hoạch cải tạo, chỉnh trang, tái thiết và tái cấu trúc không gian khu vực Hoàn Kiếm và vùng phụ cận là bám sát định hướng Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm đã được UBND TP Hà Nội phê duyệt ngày 13/5.
Phát triển dựa trên giá trị lịch sử
Ông Long nhấn mạnh việc phát triển khu vực Hoàn Kiếm phải dựa trên nền tảng bảo tồn các giá trị lịch sử, văn hóa và cảnh quan; đổi mới không gian nhưng không làm mất đi bản sắc và ký ức đô thị vốn có của khu vực này.
Một trong những mục tiêu quan trọng là mở rộng không gian kết nối xung quanh hồ Hoàn Kiếm, tái thiết và tái cấu trúc các không gian sinh hoạt cộng đồng, hệ thống quảng trường, công viên, cây xanh đô thị.
Các công trình kiến trúc điểm nhấn mang giá trị lịch sử, văn hóa cũng được nghiên cứu cải tạo, chỉnh trang, tạo sự gắn kết hài hòa giữa kiến trúc cổ, kiến trúc Pháp và kiến trúc hiện đại.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Khu vực trụ sở HĐND, UBND TP Hà Nội (Ảnh: Quốc Trần).
Phương án đồng thời hướng tới hình thành các không gian đa dạng về chức năng, linh hoạt phục vụ sinh hoạt cộng đồng cũng như tổ chức các sự kiện của Thủ đô. Trong tổng thể đó, hồ Hoàn Kiếm tiếp tục được xác định là một không gian lịch sử, văn hóa đặc biệt.
Trưởng phòng Quản lý kiến trúc cho biết, Hà Nội xác định hồ Hoàn Kiếm và vùng phụ cận là khu vực có tính chất đặc biệt.
Do đó, mọi giải pháp về quy hoạch, kiến trúc, hạ tầng và tổ chức không gian đều phải được nghiên cứu thận trọng, trên cơ sở bảo tồn, phát huy các giá trị lịch sử, văn hóa, kiến trúc và cảnh quan đặc trưng.
Mục tiêu là đưa khu vực này trở thành không gian có giá trị đặc biệt về văn hóa, lịch sử và tâm linh của thủ đô.
Ông Trịnh Ngọc Long đánh giá, với vai trò và ý nghĩa đặc biệt của Hồ Gươm và vùng phụ cận, bất kỳ sự thay đổi nào về công trình hay không gian đều có thể tác động nhất định đến cảnh quan chung.
Vì vậy, việc hạ giải một công trình cần được nghiên cứu kỹ lưỡng trong tổng thể cấu trúc không gian, cảnh quan, lịch sử, kiến trúc và chức năng của toàn khu vực. Việc xem xét giữ lại, cải tạo, chuyển đổi công năng, di dời hay hạ giải một công trình sẽ được nghiên cứu dựa trên một hệ thống tiêu chí.
Trong đó, 6 nhóm tiêu chí chính gồm: Giá trị lịch sử, văn hóa; giá trị kiến trúc, nghệ thuật; giá trị cảnh quan và đô thị; giá trị sử dụng và yêu cầu phát triển đô thị; mức độ ảnh hưởng đến không gian công cộng; khả năng bảo tồn và chuyển hóa.
"Với những công trình có giá trị lịch sử, kiến trúc hoặc có ý nghĩa trong ký ức đô thị, việc đánh giá cần được thực hiện bởi các cơ quan chuyên môn, chuyên gia về quy hoạch, kiến trúc, bảo tồn di sản và lịch sử, đồng thời tuân thủ đầy đủ các quy định pháp luật liên quan", ông Long nói và cho biết đây cũng là một trong những nội dung quan trọng trong đợt tổ chức lấy ý kiến đối với phương án quy hoạch lần này.
Mong muốn tiếp nhận ý kiến của nhà khoa học, người dân
Sở Xây dựng Hà Nội mong muốn tiếp nhận các ý kiến đóng góp của chuyên gia, nhà khoa học và người dân để tiếp tục hoàn thiện phương án, qua đó phát huy tốt nhất giá trị đặc biệt của hồ Hoàn Kiếm và vùng phụ cận.
Trong quá trình thẩm định, Sở Xây dựng cũng sẽ tổ chức lấy ý kiến Hội đồng Kiến trúc thành phố, tiếp nhận các ý kiến góp ý, phản biện của chuyên gia đầu ngành để làm cơ sở tham mưu UBND TP Hà Nội xem xét theo quy định.
Trưởng phòng Quản lý kiến trúc cho biết, để giải quyết mối quan hệ giữa phát triển đô thị hiện đại và bảo tồn cảnh quan di sản, phương án quy hoạch kiến trúc cảnh quan khu vực Hồ Hoàn Kiếm đưa ra định hướng phát triển không gian ngầm đồng bộ, gắn với mô hình đô thị TOD.
Phá dỡ các công trình để xây dựng khu công viên phía Đông hồ Hoàn Kiếm (Ảnh: Nguyễn Hải).
Theo phương án nghiên cứu, ga metro C9 sẽ đóng vai trò hạt nhân kết nối của hệ thống không gian ngầm trong khu vực. Xung quanh ga C9, mô hình TOD được định hướng thông qua việc tăng cường kết nối giữa các công trình trên mặt đất với hệ thống giao thông ngầm.
Phương án cũng nghiên cứu khai thác không gian dưới lòng đất tại một số khu hành chính, văn hóa lớn để hình thành các không gian ngầm đa chức năng, qua đó giải quyết nhu cầu giao thông tĩnh, đỗ xe và dịch vụ đô thị.
"Phát triển không gian ngầm không chỉ là giải pháp về kỹ thuật, hạ tầng mà còn là cách để trả lại thêm không gian trên mặt đất cho cộng đồng, đồng thời góp phần bảo vệ cảnh quan di sản Hoàn Kiếm", ông Long nhấn mạnh.
Theo đại diện Sở Xây dựng Hà Nội, việc phát triển không gian ngầm quanh hồ Hoàn Kiếm được nghiên cứu trên cơ sở mô hình TOD hiện đại.
Giải pháp đưa hạ tầng kỹ thuật, bãi đỗ xe và một số không gian dịch vụ xuống dưới lòng đất không chỉ nhằm giải quyết những xung đột của đô thị hiện hữu mà còn hướng tới giảm ô nhiễm tiếng ồn, khói bụi, tạo môi trường sống văn minh và nâng cao chất lượng không gian công cộng quanh hồ Hoàn Kiếm.