Bỏ qua điều hướng
•

9X cho bưởi da xanh 'sinh đẻ có kế hoạch', thu khoảng 8 tỉ đồng/năm

9X cho bưởi da xanh 'sinh đẻ có kế hoạch', thu khoảng 8 tỉ đồng/năm
Nguồn ảnh: Thanh Niên

Chuyện Hồ Hoàng Kha, Giám đốc Hợp tác xã bưởi da xanh Sông Xoài (P.Tân Thành, TP.HCM), kiếm tiền tỉ từ bưởi thì chẳng lạ nhưng cách anh bắt bưởi da xanh "sinh đẻ có kế hoạch", tránh được bài toán nan giải "được mùa mất giá" là điều khiến nhiều người tò mò.

Tháng 9.2026, anh Kha xuất sắc nhận giải thưởng Lương Định Của và mới đây anh là một trong 70 cá nhân được tuyên dương Giải thưởng Nguyễn Chí Thanh năm 2026.

Mạnh dạn cải tiến, thay đổi

Nhớ lại biến cố gia đình khiến anh dang dở việc học, về quê phụ trách 2 ha bưởi của gia đình năm 2011, Kha tần ngần: "Bỡ ngỡ lắm, mình đang tuổi ăn tuổi học, nên lúc đầu ba mẹ chăm bưởi sao thì mình làm vậy". Anh nhận ra gia đình đơn thuần chỉ bán bưởi, chưa có dấu ấn thương hiệu riêng và giá bưởi không phải lúc nào cũng cao. Điều đó thôi thúc Kha đăng ký khóa học 6 tháng về kỹ thuật trồng và chăm sóc bưởi theo tiêu chuẩn VietGAP tại Trung tâm cây ăn quả miền Đông Nam bộ. Sau đó, anh còn học thêm về kỹ thuật trồng cây ăn trái, chứng chỉ kế toán, thuốc bảo vệ thực vật, phân bón…

9X cho bưởi da xanh 'sinh đẻ có kế hoạch', thu khoảng 8 tỉ đồng/năm - Ảnh 1.

Anh Hồ Hoàng Kha bên bưởi da xanh Sông Xoài

ẢNH: NVCC

Năm 2013, Hợp tác xã (HTX) bưởi da xanh Sông Xoài được thành lập, chàng trai 20 tuổi Hồ Hoàng Kha được tín nhiệm bầu là phó giám đốc. Những khóa học, chuyến đi, trải nghiệm mang lại cho Kha bao bài học quý giá. Chẳng hạn trước đây gia đình anh có thói quen đào hố sâu trồng bưởi. "Sau khi học về, mình nhận ra không thể trồng vậy được. Mình phải trồng trên một cái mô đất để cho rễ phát triển và lên mương cho cây thoát nước", anh kể.

Cuối năm 2013, Kha xin ba mẹ 5.000 m2 đất để áp dụng quy trình trồng bưởi của riêng mình. "Năm 2014, từ 100 cây bưởi da xanh trồng trên 5.000 m2 xin ba mẹ, mình thu gần 2 tỉ đồng, gấp 3 - 4 lần trước đó", anh nhớ lại.

Từ bước đà này, anh lại xin ba mẹ khoảng hơn 80 triệu đồng đầu tư mua ống gắn hệ thống tưới nước, tưới phân tự động… "Trước đó một đêm mình tưới được khoảng 5.000 m2 thì khi có hệ thống tưới tự động, một đêm có thể tưới đến 2, 3 ha. Rồi mình thuyết phục gia đình mua thêm 1 mẫu đất mở rộng quy mô và dành tiền đầu tư", Kha kể.

9X cho bưởi da xanh 'sinh đẻ có kế hoạch', thu khoảng 8 tỉ đồng/năm - Ảnh 2.

Các sản phẩm từ bưởi như tinh dầu bưởi, trà bưởi, bưởi lên men, mứt vỏ bưởi..., góp phần đa dạng hóa sản phẩm, tăng thu nhập cho xã viên

ẢNH: NVCC

Thu nhập hơn 7 tỉ đồng/năm

Cuối năm 2018, bưởi da xanh rớt giá thê thảm. "Ban đầu còn được 20.000 đồng/kg, sau đó giảm dần… có thời điểm bán 4.000 đồng, 3.000 đồng. Mạnh ai nấy bán", Kha nhớ lại. Anh nhận ra nếu chỉ sản xuất theo tập quán, bưởi sẽ tập trung nhiều vào tháng 9, tháng 10, gây áp lực tiêu thụ và giá bán. Từ thực tế đó, ban quản trị HTX xác định phải thay đổi đồng bộ: tìm hiểu điều kiện để tiếp cận thị trường xuất khẩu, nâng cao chất lượng sản phẩm, kiểm soát đầu vào và ứng dụng kỹ thuật vào sản xuất. Trong đó, Kha được giao phụ trách mảng kỹ thuật xử lý bưởi nghịch vụ.

9X cho bưởi da xanh 'sinh đẻ có kế hoạch', thu khoảng 8 tỉ đồng/năm - Ảnh 3.

Mô hình của anh Kha giúp tạo công ăn việc làm cho người dân địa phương

ẢNH: NVCC

Làm sao để bưởi ra hoa kết trái nghịch mùa mà không dùng thuốc kích thích? Sau nhiều đêm trằn trọc suy nghĩ, ý tưởng lóe lên trong một lần Kha được gợi ý lặt lá mai điều chỉnh thời điểm ra hoa. Thế rồi, anh nghiên cứu và thử ứng dụng lặt lá bưởi. "Chúng mình bắt đầu lặt. Lặt chừng 20 ngày thì bưởi ra hoa, thêm 10 ngày nữa thì đậu quả. Lúc đầu chúng mình lặt ít để thử nghiệm sau đó thành công mới nhân rộng", Kha kể và khẳng định nếu khách hàng cần 50 tấn bưởi vào tháng 3 âm lịch, thì đúng thời điểm này bên anh vẫn có đủ bưởi để giao, bất chấp nghịch vụ. "Gia đình mình sau khi trừ hết chi phí đạt lợi nhuận khoảng 7 - 8 tỉ đồng/năm", Kha cho biết.

HTX Sông Xoài hiện có 120 xã viên. Anh Trần Trường Sa (45 tuổi), xã viên HTX bưởi da xanh Sông Xoài, cho biết 1 năm nay, anh thuê hơn 2 mẫu bưởi để quản lý, chăm sóc. "Sau khi trừ các chi phí, mỗi mẫu gia đình tôi thu lợi nhuận 800 triệu đồng đến 1 tỉ đồng, tùy thuộc giá cả mùa vụ. Mừng lắm!", anh chia sẻ.

Chị Dương Thị Hạnh, Phó chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam P.Tân Thành, Bí thư Đoàn phường Tân Thành, cho biết đóng góp của Kha không chỉ nằm ở hiệu quả kinh tế từ cây bưởi da xanh mà còn ở việc hỗ trợ người dân địa phương phát triển sản xuất. "Anh Kha còn tạo công ăn việc làm cho thanh niên và người lao động nhàn rỗi tại địa phương, góp phần nâng cao đời sống bà con. Lao động chủ yếu của anh là người dân địa phương. Một số sinh viên là con em quê hương sau khi tốt nghiệp đã trở về làm việc với anh", chị Hạnh chia sẻ.

9X cho bưởi da xanh 'sinh đẻ có kế hoạch', thu khoảng 8 tỉ đồng/năm - Ảnh 4.

 

Giải quyết nghịch lý "được mùa mất giá" trong nông nghiệp, anh Hồ Hoàng Kha, Giám đốc Hợp tác xã bưởi da xanh Sông Xoài, đã đưa ra giải pháp điều tiết thu hoạch mang tính đột phá. Bằng cách ứng dụng kỹ thuật lặt lá để kích thích bưởi ra hoa nghịch vụ tự nhiên thay vì phụ thuộc thuốc hóa học, hợp tác xã đã chủ động né tránh đỉnh điểm thu hoạch vào tháng 9 và tháng 10. Chiến lược này giúp sản phẩm giữ vững giá trị thương phẩm, mang lại nguồn doanh thu ấn tượng lên tới khoảng 8 tỉ đồng mỗi năm. Hành trình hiện đại hóa quy trình canh tác của nhà nông trẻ bắt đầu từ việc chuẩn hóa kỹ thuật theo tiêu chuẩn VietGAP và cải tạo đất trồng dạng mô cao thoát nước. Việc mạnh dạn đầu tư hệ thống tưới nước cùng bón phân tự động trên diện tích nhiều hecta đã nâng cao năng suất lao động và giảm thiểu đáng kể chi phí vận hành. Điển hình từ năm 2014, mô hình thí điểm trên diện tích 5.000 m2 với 100 gốc bưởi đã đem về gần 2 tỉ đồng, tạo nền tảng vững chắc cho quá trình mở rộng quy mô sản xuất. Không dừng lại ở việc bán quả tươi, ban quản trị hợp tác xã còn chủ động kiểm soát chất lượng đầu vào và tìm kiếm cơ hội tiếp cận thị trường xuất khẩu. Đồng thời, các dòng sản phẩm chế biến sâu như tinh dầu, trà, nước bưởi lên men và mứt vỏ bưởi được phát triển nhằm tối ưu hóa chuỗi giá trị nông sản. Thành công của mô hình không chỉ giúp giải quyết việc làm cho lao động địa phương mà còn khẳng định tư duy sản xuất bền vững của thế hệ trí thức trẻ làm nông nghiệp.
amung