NVIDIA cho biết đang phối hợp với Viện SETI (Mỹ) để phát triển hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) hỗ trợ tìm kiếm dấu hiệu của trí tuệ ngoài hành tinh, trong đó có khả năng những nền văn minh khác cũng đã phát triển AI tiên tiến.
Dự án triển khai tại cụm kính viễn vọng vô tuyến Allen ở California, Mỹ. Công nghệ AI mới cho phép tự động điều khiển kính viễn vọng, xử lý dữ liệu và nhận diện những tín hiệu đáng chú ý gần như theo thời gian thực.
Các cụm kính viễn vọng vô tuyến Allen ở California, Mỹ. (Ảnh: SETI)
Các kính viễn vọng vô tuyến liên tục thu thập lượng dữ liệu khổng lồ từ vũ trụ. Việc xác định những tín hiệu bất thường giữa vô số tín hiệu thiên văn và nhiễu sóng là thách thức lớn đối với các nhà khoa học.
Để giải quyết vấn đề, NVIDIA phát triển hệ thống AI có khả năng phối hợp thực hiện nhiều nhiệm vụ, từ điều khiển kính viễn vọng đến phân tích dữ liệu.
Thay vì phải thao tác riêng lẻ trên nhiều phần mềm, các nhà khoa học chỉ cần đưa ra yêu cầu bằng ngôn ngữ thông thường. AI sẽ phối hợp thực hiện các bước cần thiết, đồng thời theo dõi hoạt động của kính viễn vọng và phát hiện những tín hiệu đáng chú ý.
Điểm nổi bật của hệ thống là khả năng xử lý dữ liệu gần như ngay lập tức khi kính viễn vọng thu nhận tín hiệu. Thông tin được chuyển trực tiếp đến bộ xử lý đồ họa (GPU), thiết bị có khả năng thực hiện đồng thời nhiều phép tính, giúp tăng tốc độ phân tích lượng dữ liệu khổng lồ.
Theo NVIDIA, hệ thống sử dụng bộ xử lý RTX PRO 6000 Blackwell có thể xử lý tới 2,4 terabit dữ liệu mỗi giây, tương đương khoảng 300 gigabyte. Nhờ đó, các nhà nghiên cứu có thể nhanh chóng kiểm tra những tín hiệu bất thường mà không phải chờ kết thúc phiên quan sát.
Trong thử nghiệm, AI đã nhận diện thành công tín hiệu từ một sao xung trong tinh vân Con Cua. Đây là tàn dư của ngôi sao quay nhanh, phát ra các xung bức xạ theo chu kỳ, tạo nên tín hiệu đặc trưng mà kính viễn vọng có thể ghi nhận.
Kết quả chứng minh khả năng nhận diện tín hiệu thiên văn của hệ thống, nhưng không phải bằng chứng về sự tồn tại của trí tuệ ngoài hành tinh.
Andrew Siemion, nhà nghiên cứu tại Viện SETI, đặt ra giả thuyết rằng những nền văn minh ngoài Trái Đất, nếu tồn tại, có thể đã phát triển AI từ rất lâu trước nhân loại. Ông Siemion cho rằng khả năng AI trên Trái Đất phát hiện một dạng AI ngoài hành tinh không phải điều đáng sợ, mà có thể mở ra bước tiến trong việc tìm cách giao tiếp giữa các nền văn minh.
Tuy nhiên, đây vẫn chỉ là giả thuyết. Chưa có bằng chứng cho thấy nền văn minh ngoài Trái Đất tồn tại hoặc sở hữu AI.