Tại các phum, sóc Khmer trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long, không khí lễ hội cổ truyền đã hiện rõ trong từng nếp nhà, từng mái chùa, với nhiều hoạt động vui chơi, giải trí, gắn kết cộng đồng.
Đây cũng là dịp để con cháu bày tỏ tấm lòng thành kính đối với ông bà tổ tiên, cầu mong gia đình bình an, mưa thuận, gió hòa, làm ăn suôn sẻ, thuận lợi.
Theo lễ nghi truyền thống, Lễ hội Sene Dolta của đồng bào Khmer tỉnh Vĩnh Long với các nghi thức chính gồm lễ đặt cơm vắt, cúng ông bà, rước ông bà. Năm nay, lễ hội sẽ diễn ra trong các ngày 10, 11, 12/10, các phần lễ đã có nhiều thay đổi phù hợp cuộc sống hiện đại nhưng vẫn giữ gìn, phát huy giá trị văn hóa dân tộc.
Bà Thạch Thị Hoàng, Khóm 11, phường Trà Vinh cho biết, Lễ Sen Dolta này các con cháu gia đình tôi đều tranh thủ về nhà thắp nén nhang tưởng nhớ công đức ông bà, tổ tiên và đến chùa Khmer Khóm 1, phường Nguyệt Hóa thực hiện nghi lễ cúng Phật. Trong dịp lễ này, gia đình tôi cũng tranh thủ dọn dẹp nhà cửa, bàn thờ sạch sẽ, bày trí hoa quả cho thật đẹp.
Lễ vật dâng cúng ông bà, tổ tiên trong Lễ Sen Dolta không của gia đình tôi thường là những món ăn bình dị, gần gũi hằng ngày như trái cây vườn nhà, sản vật chợ quê. Ngoài ra, các con cháu trong gia đình tôi còn chuẩn bị các thức ăn ngon, lễ vật có ý nghĩa, dâng lên cha mẹ để tỏ lòng hiếu kính.
Sau nghi thức cúng tại nhà, vào các buổi tối, gia đình tôi thường đến chùa nghe chư tăng tụng kinh, cúng dường cầu phước, khấn vái tổ tiên cầu bình an, hạnh phúc; đồng thời, thưởng thức hoạt động nghệ thuật đặc sắc như ca hát, múa, biểu diễn nhạc cụ dân tộc trong bầu không khí vui tươi, rộn ràng.
Theo bà Thạch Thị Thu Hà, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Vĩnh Long, sau hợp nhất, tỉnh có 124 xã, phường, trong đó, 30 xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số và 7 phường, xã có ấp thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Tỉnh hiện có dân số gần 3,4 triệu người, trong đó người dân tộc Khmer chiếm hơn 11%; người dân tộc Hoa 0,45% và một số ít dân tộc thiểu số khác.
Toàn tỉnh hiện có 12 tôn giáo đang hoạt động, với 1.307 cơ sở tôn giáo, 2.797 chức sắc, 6.101 chức việc, khoảng 1.130.980 tín đồ, chiếm 33,4% so dân số của tỉnh.
Từ năm 2021 đến nay, tỉnh triển khai gần 300 công trình, dự án hạ tầng thiết yếu, tổng mức đầu tư gần 500 tỷ đồng, phục vụ đời sống, tạo thuận lợi trong việc lưu thông, giao thương hàng hóa, góp phần phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Từ đó, đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào Khmer trên địa bàn tỉnh khởi sắc; tỷ lệ hộ nghèo, cận nghèo giảm nhanh; số hộ là người dân tộc thiểu số có mức sống trung bình, có thu nhập khá, giàu ngày càng tăng.
Bên cạnh đó, thực hiện phong trào thi đua “Xóa nhà tạm, nhà dột nát” do Thủ tướng Chính phủ phát động, tỉnh hỗ trợ xây mới, sửa chữa 14.738 căn nhà, trong đó chủ yếu là hộ đồng bào dân tộc thiểu số khó khăn về nhà ở, với tổng kinh phí hơn 894 tỷ đồng. Đây là món quà rất ý nghĩa, thể hiện sự quan tâm của Đảng, Nhà nước đối với người dân khó khăn về nhà ở, giúp họ có động lực vượt khó, vững tin xây dựng cuộc sống ấm no, hạnh phúc.
Đối với công tác giáo dục, đào tạo, tỉnh đã sắp xếp mạng lưới giáo dục phù hợp mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Tập trung hoàn thiện mạng lưới trường phổ thông nội trú, đổi mới phương thức giáo dục, đào tạo vùng đồng bào Khmer, đáp ứng nhu cầu học tập của học sinh, sinh viên. Toàn tỉnh hiện có 81.228 học sinh, sinh viên dân tộc thiểu số đang theo học tại cơ sở giáo dục, đáp ứng nhu cầu nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ phát triển kinh tế-xã hội đất nước.
Mạng lưới trường phổ thông dân tộc nội trú tiếp tục củng cố với 9 trường, 87 lớp và 3.045 học sinh. Tỉnh duy trì 1 Trường Trung cấp Pali - Khmer với 215 tăng sinh và học sinh. Việc dạy và học tiếng Khmer tổ chức tại 136 cơ sở giáo dục, với 1.533 lớp và 41.432 học sinh. Địa phương đã đào tạo, bồi dưỡng tiếng Khmer cho 399 cán bộ, công chức, viên chức công tác tại vùng dân tộc thiểu số.
Thầy Kim Chan Ta Na, Hiệu trưởng Trường phổ thông Dân tộc nội trú trung học phổ thông Trà Vinh, phường Long Đức phấn khởi cho biết, trường được Nhà nước đầu tư gần 80 tỷ đồng xây mới khang trang, sạch đẹp. Trường được trang bị đầy đủ thiết bị dạy và học, thư viện đạt chuẩn, phòng y tế học đường, nhà hiệu bộ, ký túc xá, nhà ăn, bảo đảm công tác nuôi, dạy 413 học sinh người dân tộc Khmer.
Trong bầu không khí hân hoan, phấn khởi Lễ hội Sene Dolta năm 2026 của đồng bào Khmer tỉnh, Tỉnh ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh đã tổ chức nhiều đoàn thăm hỏi, tặng quà nhiều chùa Phật giáo Nam tông Khmer và các gia đình chính sách, cán bộ hưu trí là người dân tộc Khmer.
Bí thư Tỉnh ủy Vĩnh Long Trần Văn Lâu, Ủy viên Trung ương Đảng cùng đoàn công tác của Tỉnh ủy đến thăm, tặng quà tại Hội Đoàn kết sư sãi yêu nước tỉnh, chùa Hạnh Phúc Tăng, xã Trung Thành.
Tại các nơi đến, Bí thư Trần Văn Lâu đã gửi đến các vị chư tăng, đồng bào Khmer lời chúc sức khỏe, an lành, hạnh phúc; chúc đồng bào đón Lễ Sene Dolta vui tươi, đầm ấm, đoàn kết, nghĩa tình.
Bí thư Tỉnh ủy Vĩnh Long Trần Văn Lâu mong muốn, Hội Đoàn kết sư sãi yêu nước tỉnh tiếp tục phát huy vai trò, uy tín trong việc vận động các vị chư tăng, đồng bào phật tử và Nhân dân chấp hành tốt chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; đồng thời, tích cực hưởng ứng các phong trào thi đua yêu nước ở cơ sở, sống “tốt đời, đẹp đạo”, củng cố vững chắc khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
MINH KHỞI