Ăn ít muối: Huyết áp giảm, tim và thận được lợi gì?
Nguồn ảnh: Thanh Niên
Muối là gia vị quen thuộc trong bữa ăn, chủ yếu chứa natri clorua và là nguồn cung cấp natri chính cho cơ thể. Tuy nhiên, cơ thể chỉ cần một lượng natri rất nhỏ để hoạt động bình thường.
Natri là một khoáng chất thiết yếu, tham gia duy trì cân bằng dịch, truyền tín hiệu thần kinh và hoạt động bình thường của tế bào. Một người trưởng thành nên nạp dưới 2.000 mg natri/ngày, tương đương 5 gram muối. Thế nhưng, vấn đề là nhiều người lại nạp natri vượt xa nhu cầu, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).
Giảm muối có thể giúp huyết áp được kiểm soát tốt hơn
ẢNH MINH HỌA: N.Quý tạo từ ChatGPT
Khi giảm lượng muối trong khẩu phần, cơ thể sẽ xuất hiện một số thay đổi đáng chú ý sau:
Huyết áp giảm
Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất khi ăn ít muối là huyết áp có thể giảm. Natri có khả năng giữ nước trong cơ thể. Khi lượng natri đưa vào quá nhiều, cơ thể có xu hướng giữ lại nhiều nước hơn, làm tăng lượng dịch lưu thông trong mạch máu. Điều này sẽ làm tăng áp lực lên thành mạch và khiến huyết áp tăng.
Ngược lại, khi giảm lượng natri, cơ thể giảm bớt lượng nước giữ lại, từ đó góp phần giảm huyết áp. Tuy nhiên, mức độ thay đổi không giống nhau ở mọi người. Một số người nhạy cảm với natri sẽ có huyết áp thay đổi rõ hơn khi lượng muối trong chế độ ăn tăng hoặc giảm.
Một nghiên cứu đăng trên chuyên san The BMJ cho thấy giảm natri trong chế độ ăn sẽ giúp giảm cả huyết áp tâm thu và huyết áp tâm trương.
Tim và mạch máu giảm áp lực
Huyết áp cao kéo dài khiến tim phải làm việc nhiều hơn để đưa máu đi khắp cơ thể. Đồng thời, áp lực lớn lên thành mạch trong thời gian dài sẽ làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch. Vì vậy, giảm natri rất có lợi cho tim mạch. Tác động tích cực này chủ yếu thông qua tác động lên huyết áp.
Ăn một món mỗi ngày, cơ thể có thiếu chất?
Thận dễ cân bằng natri và nước
Thận là cơ quan chủ yếu có chức năng duy trì cân bằng natri và nước trong cơ thể. Khi lượng natri đưa vào cơ thể tăng, thận phải hoạt động để đào thải natri dư thừa qua nước tiểu.
Giảm natri giúp giảm gánh nặng cho thận trong việc cân bằng natri và nước. Tuy nhiên, người mắc bệnh thận không nên tự ý ăn quá ít muối hoặc dùng muối thay thế chứa kali, vì nhu cầu natri và kali phụ thuộc vào tình trạng bệnh và thuốc đang dùng. Người mắc bệnh thận, suy tim hoặc rối loạn kali máu nên hỏi bác sĩ trước khi thay đổi chế độ ăn.
Vị giác dần quen với món ăn nhạt
Một trong những lý do khiến nhiều người khó giảm muối là khẩu vị. Khi đã quen với món ăn đậm đà, thức ăn ít muối có thể trở nên nhạt và kém hấp dẫn trong thời gian đầu.
Tuy nhiên, thay đổi khẩu vị không nhất thiết phải diễn ra trong một sớm một chiều. Thay vì cắt giảm đột ngột, có thể giảm dần lượng muối và nước chấm trong quá trình nấu ăn. Khi đó, người ăn có thời gian làm quen với hương vị tự nhiên của thực phẩm, theo Healthline.
Natri là khoáng chất thiết yếu, giúp cơ thể duy trì cân bằng dịch, truyền tín hiệu thần kinh và bảo đảm các tế bào hoạt động bình thường mỗi ngày. Với người trưởng thành, lượng natri nên thấp hơn 2.000 mg mỗi ngày, tương đương khoảng 5 gram muối, nhưng nhiều người vẫn tiêu thụ vượt xa mức khuyến nghị. Theo chuyên trang sức khỏe Healthline của Mỹ, giảm muối hợp lý có thể tạo ra những thay đổi tích cực đối với huyết áp, tim mạch, thận và cả khẩu vị.
Một trong những lợi ích dễ nhận thấy nhất của việc ăn ít muối là huyết áp có thể được kiểm soát tốt hơn theo thời gian. Natri có khả năng giữ nước, nên khi cơ thể tiếp nhận quá nhiều natri, lượng dịch lưu thông trong mạch máu tăng lên, kéo theo áp lực lớn hơn lên thành mạch. Khi giảm natri, cơ thể thường giữ lại ít nước hơn, nhờ đó lượng dịch trong mạch máu giảm và huyết áp có thể hạ xuống đáng kể ở một số người.
Tuy nhiên, mức giảm huyết áp không giống nhau giữa mọi cá nhân, bởi mỗi cơ thể có mức độ nhạy cảm khác nhau với natri trong chế độ ăn. Những người nhạy cảm với natri thường nhận thấy huyết áp thay đổi rõ rệt hơn khi lượng muối sử dụng tăng hoặc giảm. Một nghiên cứu được đăng trên chuyên san The BMJ cho thấy giảm natri trong khẩu phần có thể giúp hạ cả huyết áp tâm thu lẫn huyết áp tâm trương.
Huyết áp cao kéo dài buộc tim phải làm việc vất vả hơn để đưa máu đến các cơ quan, đồng thời tạo áp lực liên tục lên thành mạch. Tình trạng này lâu ngày làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, vì vậy giảm natri có thể giúp trái tim và hệ mạch giảm bớt gánh nặng. Lợi ích đối với tim mạch chủ yếu đến từ việc huyết áp được cải thiện, thay vì một tác động tách biệt hoàn toàn khỏi huyết áp.
Thận cũng hưởng lợi khi lượng natri trong khẩu phần được giảm xuống, bởi đây là cơ quan chủ yếu đảm nhiệm việc duy trì cân bằng natri và nước trong cơ thể. Khi natri đưa vào tăng, thận phải làm việc nhiều hơn để lọc và đào thải phần dư thừa qua nước tiểu. Ăn nhạt hơn giúp giảm áp lực điều hòa natri và nước, từ đó hỗ trợ thận thực hiện nhiệm vụ cân bằng hàng ngày thuận lợi hơn.
Dù vậy, người mắc bệnh thận không nên tự ý cắt muối quá mức hoặc chuyển sang dùng các loại muối thay thế có chứa kali. Nhu cầu natri và kali phụ thuộc vào tình trạng bệnh cụ thể, chức năng thận và những thuốc người bệnh đang sử dụng. Người mắc bệnh thận, suy tim hoặc rối loạn kali máu cần hỏi bác sĩ trước khi thay đổi đáng kể chế độ ăn, nhằm tránh những nguy cơ không mong muốn.
Thay đổi khẩu vị là trở ngại phổ biến khiến nhiều người khó duy trì chế độ ăn giảm muối trong những ngày đầu tiên. Khi đã quen với món ăn đậm đà, thực phẩm ít muối thường tạo cảm giác nhạt nhẽo, kém hấp dẫn, dù bản thân chúng vẫn giữ nguyên hương vị tự nhiên. Khẩu vị không cần thay đổi ngay lập tức, bởi cơ thể có thể dần thích nghi nếu lượng muối và nước chấm được giảm từng bước.
Thay vì cắt giảm đột ngột, người nội trợ có thể giảm từ từ lượng muối trong lúc nấu, đồng thời hạn chế thói quen chấm thêm trong bữa ăn. Cách làm này tạo thời gian để vị giác quen dần với hương vị tự nhiên của rau, thịt, cá và các nguyên liệu khác. Những thay đổi nhỏ nhưng đều đặn, kết hợp theo dõi sức khỏe và tham khảo bác sĩ khi cần, có thể giúp mục tiêu ăn nhạt trở nên thực tế hơn, theo Healthline và thông tin được Thanh Niên dẫn lại.