An ninh bắc cầu nối đảo quốc

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Năm xưa, Brexit từng đưa nước Anh ra xa EU về thể chế. Tuy nhiên chiến sự Ukraine và sự lan rộng của "vùng xám" đang tạo ra nghịch lý là an ninh lại kéo đảo quốc về gần lục địa hơn.

Ngày 8.10 vừa qua, Anh và Đức công bố quan hệ đối tác mới nhằm đối phó các cuộc tấn công mạng, phá hoại và những mối đe dọa "vùng xám". Hai bên sẽ chia sẻ thông tin, phối hợp giám sát, ngăn chặn và làm gián đoạn các hoạt động nhằm vào hạ tầng thiết yếu, doanh nghiệp và không gian mạng.

Thỏa thuận được đưa ra vào thời điểm Đức nhìn nhận vấn đề từ Nga không còn giới hạn trên chiến trường Ukraine. Anh và Đức gặp nhau cũng chính ở đó. Anh có thế mạnh về tình báo, năng lực quân sự, hải quân và kinh nghiệm đối phó các hoạt động bí mật. Đức lại có vị trí địa chiến lược trung tâm châu Âu, tiềm lực công nghiệp và vai trò ngày càng lớn trong việc củng cố năng lực phòng thủ của châu Âu. Hai bên vì thế bổ sung cho nhau.

Ý nghĩa của sự hợp tác Anh - Đức trên lĩnh vực này không chỉ nằm ở việc chống phá hoại hay tấn công mạng. Nó phản ánh xu hướng rộng hơn là an ninh của châu Âu đang được xây dựng bằng một mạng lưới các quan hệ song phương và nhóm nhỏ, bên cạnh NATO và EU. Nước Anh không trở lại EU nhưng đang trở lại châu Âu bằng con đường an ninh.

Quan hệ đối tác mới chưa đủ để hình thành "trục Anh - Đức". NATO vẫn là nền tảng phòng thủ tập thể, còn EU giữ vai trò trung tâm trong nhiều lĩnh vực an ninh kinh tế. Tuy nhiên, khi chiến thuật "vùng xám" khiến ngày càng khó phân biệt ranh giới giữa thời bình và thời chiến, những cơ chế hợp tác nhanh, trực tiếp và thực dụng như Anh - Đức sẽ ngày càng quan trọng. Brexit đã đưa Anh rời khỏi EU nhưng không thể tách Anh khỏi an ninh ở châu Âu. Vì thế, nhu cầu an ninh đang bắc lại cây cầu nối đảo quốc với lục địa.

Ngày 8.10 vừa qua tại Berlin, Thủ tướng Anh Andy Burnham và Thủ tướng Đức Friedrich Merz đã công bố quan hệ đối tác mới nhằm đối phó các cuộc tấn công mạng, hành vi phá hoại cùng những mối đe dọa "vùng xám". Thỏa thuận thiết lập cơ chế chia sẻ thông tin, phối hợp giám sát và ngăn chặn các hoạt động nhắm vào không gian mạng, hạ tầng thiết yếu và giới doanh nghiệp. Động thái này xuất hiện trong bối cảnh Berlin nhìn nhận thách thức an ninh từ Nga không còn gói gọn trên chiến trường Ukraine. Cái bắt tay giữa London và Berlin mang tính bổ trợ chiến lược sâu sắc. Phía Anh sở hữu ưu thế tình báo, năng lực hải quân và bề dày kinh nghiệm đối phó các hoạt động bí mật. Trong khi đó, Đức nắm giữ vị thế địa chiến lược trung tâm, tiềm lực công nghiệp hùng mạnh và vai trò then chốt trong nỗ lực củng cố năng lực phòng thủ toàn lục địa. Ý nghĩa hợp tác không dừng lại ở khía cạnh kỹ thuật phòng thủ mà phản ánh xu hướng định hình an ninh châu Âu qua mạng lưới song phương bên cạnh NATO và EU. Dù chưa đủ để hình thành một "trục Anh - Đức", những khuôn khổ thực dụng và trực tiếp này đóng vai trò ngày càng quyết định trước chiến thuật "vùng xám" vốn xóa nhòa ranh giới giữa thời bình và thời chiến. Nước Anh không quay lại EU, song nhu cầu sống còn về an ninh đang tái kết nối đảo quốc với lục địa già.