Ăng-ten vải không thấm nước

Một thiết bị nhỏ gọn, trông giống tấm nhãn gắn trên quần jeans, đang mở ra hướng hỗ trợ tìm kiếm và cứu hộ hiệu quả hơn cho những người gặp nạn trên biển. Thiết bị này thuộc dự án được Cơ quan vũ trụ châu Âu, viết tắt ESA, giám sát nhằm tăng khả năng phát hiện nhanh vị trí người cần cứu. Công ty Patria phối hợp cùng Đại học Công nghệ Tampere của Phần Lan chế tạo loại ăng-ten vải mềm dẻo, có thể khâu trực tiếp vào áo phao. Điểm đặc biệt nằm ở vật liệu và thiết kế, giúp ăng-ten vừa linh hoạt theo chuyển động cơ thể, vừa chịu được môi trường nước khắc nghiệt ngoài biển. Khi được kích hoạt, thiết bị truyền tọa độ vị trí đến các vệ tinh đang bay quanh Trái đất, sau đó chuyển thông tin nhanh chóng tới nhân viên cứu hộ. Nhờ cơ chế này, người gặp nạn không nhất thiết phải mang theo thiết bị lớn, cồng kềnh, vốn gây khó khăn khi bơi hoặc chờ lực lượng cứu trợ. Loại ăng-ten mới sử dụng công cụ tìm kiếm toàn cầu Cospas-Sarsat cùng hệ thống vệ tinh cứu nạn quốc tế, vốn chuyên tiếp nhận tín hiệu khẩn cấp. Cospas-Sarsat từng được sử dụng trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh, liên tục lắng nghe tín hiệu từ các đài phát thanh khẩn cấp trên nhiều khu vực. Hệ thống cũng tiếp nhận cảnh báo phát ra từ tàu thủy, máy bay hoặc người sử dụng thiết bị, qua đó tạo mạng lưới giám sát rộng khắp trên biển. Khi tín hiệu được phát hiện, hệ thống chuyển dữ liệu đến một trạm trung chuyển trên mặt đất, rồi tiếp tục gửi về trung tâm điều khiển và cứu hộ. Chuỗi xử lý này giúp thông tin từ người gặp nạn đi qua nhiều tầng tiếp nhận, phân tích, điều phối, trước khi đến đội cứu hộ đang triển khai nhiệm vụ. Trong các thử nghiệm ngoài biển, ăng-ten vải không thấm nước đã cho phép xác định vị trí người hoặc thiết bị chỉ trong vòng vài phút. Kết quả ấy đặc biệt đáng chú ý vì công nghệ Cospas-Sarsat trước đây thường cần ăng-ten kích thước lớn mới truyền được tín hiệu ở tần số thấp. So với những thiết bị truyền thống, mẫu ăng-ten mới có kích thước nhỏ gọn, trọng lượng nhẹ, đồng thời chống nước tốt trong điều kiện sử dụng thực tế. Khả năng chống thấm giúp thiết bị tiếp tục hoạt động khi áo phao ngâm nước, điều gần như chắc chắn xảy ra trong nhiều tình huống rơi xuống biển. Thiết kế dạng vải cũng tạo thuận lợi cho việc tích hợp vào trang phục, thay vì bắt người sử dụng mang thêm hộp thiết bị hoặc bộ phận cứng nặng nề. Một chiếc áo phao có thể trở thành phần tử trong mạng lưới cứu nạn, miễn là ăng-ten được gắn đúng cách và kích hoạt khi xảy ra sự cố. ESA không chỉ tập trung vào phiên bản dành cho áo phao, mà còn mở rộng nghiên cứu sang loại ăng-ten có thể gắn trên áo lặn. Hướng phát triển này nằm trong dự án an toàn biển của châu Âu, hướng tới nhóm ngư dân thường xuyên làm việc trong môi trường nhiều rủi ro. Trong kịch bản ngư dân rơi xuống nước, hệ thống liên quan có thể khiến động cơ con tàu dừng lại, hạn chế nguy cơ tàu tiếp tục di chuyển. Thiết bị cũng được thiết kế để bung ra khi tiếp xúc với nước, tạo thêm dấu hiệu cảnh báo và hỗ trợ quá trình phát hiện người bị nạn. Cơ chế dừng động cơ và phát tín hiệu đồng thời có thể giúp giảm khoảng cách giữa thời điểm tai nạn xảy ra với lúc lực lượng cứu hộ nhận thông báo. Dù vẫn thuộc giai đoạn phát triển và thử nghiệm, ăng-ten vải cho thấy công nghệ cứu nạn đang hướng tới những thiết bị nhẹ, mềm, kín nước và dễ tích hợp. Từ một miếng vật liệu nhỏ khâu trên áo phao, hệ thống có thể kết nối người gặp nạn với vệ tinh, trạm mặt đất và trung tâm cứu hộ trong vài phút.