Anh chống bạo loạn bằng phần mềm nhận dạng mặt

Cảnh sát Anh dự định triển khai phần mềm nhận dạng khuôn mặt tại Thế vận hội Olympic 2012 ở London, nhằm phát hiện những người có nguy cơ gây rối hoặc đe dọa an ninh. Tuy nhiên, làn sóng bạo loạn xảy ra trong tuần trước đã khiến kế hoạch này được đưa vào sử dụng sớm hơn dự kiến ban đầu. Công nghệ vốn quen thuộc với người dùng Facebook và Picasa nay được lực lượng an ninh kỳ vọng hỗ trợ truy tìm những đối tượng nguy hiểm. Trong những ngày bạo loạn nghiêm trọng tại Anh, cảnh sát chống bạo loạn đã dùng phần mềm để xác định các cá nhân bị cho là tham gia những vụ việc nghiêm trọng nhất trong vài thập kỷ. Ông Andy Trotter, người đứng đầu lực lượng cảnh sát giao thông Anh, xác nhận thông tin này khi trao đổi với hãng tin AP. Tối 8/8, cảnh sát cũng bắt một người bị cáo buộc gây bạo loạn tại quận Camden, thành phố London, giữa lúc tình hình vẫn căng thẳng. Cách hoạt động của phần mềm dựa trên việc chia khuôn mặt con người thành nhiều vùng nhỏ để phân tích đồng thời nhiều đặc điểm. Hệ thống đo khoảng cách tương đối giữa mũi, mắt, môi, tai cùng những dấu hiệu khác, sau đó tạo cơ sở dữ liệu phục vụ việc đối chiếu. Nhờ được nâng cấp, phiên bản cảnh sát Anh sử dụng được đánh giá hoạt động hiệu quả hơn đáng kể so với phiên bản cũ. Một chuyên gia cho biết phần mềm có thể nhận dạng nghi phạm từ những bức ảnh thu bởi camera giám sát hoặc chụp bằng điện thoại di động. Hệ thống cũng có khả năng đối chiếu với ảnh trên hộ chiếu và các hình ảnh xuất hiện trên trang web, mở rộng đáng kể nguồn dữ liệu phục vụ điều tra. Điều đó giúp cảnh sát rà soát nhanh hơn lượng hình ảnh lớn, vốn rất khó xử lý chỉ bằng mắt người trong các vụ việc đông người. Một quan chức thuộc lực lượng cảnh sát đô thành London tiết lộ rằng trước đây công nghệ nhận dạng khuôn mặt chủ yếu được dùng để truy tìm những người phạm tội nghiêm trọng. Việc đưa công cụ này vào điều tra bạo loạn cho thấy phạm vi ứng dụng đang mở rộng, đặc biệt khi cảnh sát phải xử lý nhiều hình ảnh được ghi lại trên đường phố. Dù vậy, phần mềm vẫn đóng vai trò hỗ trợ, bởi kết quả nhận dạng cần được xem xét trong bối cảnh điều tra cụ thể. Trong phần lớn trường hợp, đăng ảnh nghi phạm trên các phương tiện truyền thông đại chúng vẫn là phương án tìm kiếm hiệu quả và ít tốn kém nhất. Cách làm này cho phép công chúng nhận ra người xuất hiện trong ảnh, đồng thời cung cấp thông tin trực tiếp cho cơ quan điều tra. So với việc xây dựng hoặc vận hành hệ thống công nghệ chuyên dụng, việc công bố hình ảnh thường đơn giản hơn và phù hợp với những vụ cần huy động cộng đồng. Một quan chức cảnh sát khác nhấn mạnh rằng phần mềm chỉ phát huy tác dụng khi nhà chức trách có sẵn ảnh nghi phạm đủ rõ để làm hình mẫu so sánh với các hình ảnh mới. Nếu ảnh ban đầu mờ, bị che khuất hoặc chụp từ góc quá khác biệt, khả năng đối chiếu chính xác sẽ bị hạn chế đáng kể. Vì thế, công nghệ không thể tự nhận ra bất kỳ người nào giữa đám đông nếu không có dữ liệu tham chiếu phù hợp. Nói cách khác, người bị nhận dạng thường phải từng vi phạm pháp luật và có thông tin được lưu trong hồ sơ của cơ quan chức năng. Điều kiện này đặt ra giới hạn rõ ràng cho hệ thống, bởi phần mềm không thể cung cấp danh tính đáng tin cậy khi chưa có ảnh hoặc dữ liệu liên quan. Trước thềm Olympic 2012 tại London, cảnh sát Anh vì vậy phải cân bằng giữa nhu cầu bảo đảm an ninh, hiệu quả công nghệ và cách tìm kiếm truyền thống.