Anh sẽ thu thuế bất động sản giá cao, phạt nặng nhà bỏ trống

Ngày 28/10, Chính phủ Anh công bố thêm các quy định liên quan đến khoản phụ thu thuế nhà ở giá trị cao (HVCTS), dự kiến áp dụng từ tháng 4/2028 đối với những bất động sản có giá trị từ 2 triệu bảng trở lên.

Theo tài liệu do Bộ Tài chính cùng Cơ quan Thuế và Hải quan Anh (HMRC) công bố, các chủ sở hữu bất động sản thuộc diện áp dụng sẽ phải nộp thêm từ 2.500 đến 7.500 bảng mỗi năm, tùy giá trị tài sản.

Nhà trên 5 triệu bảng phải nộp thêm 7.500 bảng mỗi năm

Theo phương án được công bố, mức phụ thu được chia thành 4 nhóm dựa trên giá trị bất động sản:

Khoản phụ thu này không thay thế thuế hội đồng địa phương (Council Tax) hiện hành mà được thu bổ sung. Nghĩa vụ nộp phụ thu thuộc về chủ sở hữu bất động sản, trong khi người thực tế cư trú tại nhà vẫn phải thực hiện nghĩa vụ Council Tax theo quy định thông thường.

Thuế hội đồng (Council Tax) là loại thuế nhà ở do chính quyền địa phương tại Anh thu hằng năm, căn cứ vào nhóm giá trị bất động sản và mức thu tại từng địa phương.

Ví dụ, một người sở hữu căn nhà được định giá 3 triệu bảng sẽ phải nộp thêm 3.500 bảng mỗi năm, ngoài khoản Council Tax hiện hành. Tương tự, chủ sở hữu căn biệt thự trị giá 10 triệu bảng cũng phải nộp thêm 7.500 bảng mỗi năm, bởi đây là mức cao nhất trong biểu phụ thu.

Chính phủ Anh dự kiến điều chỉnh số tiền phụ thu hằng năm theo chỉ số giá tiêu dùng (CPI) từ năm tài khóa 2029-2030. Việc xem xét lại giá trị bất động sản được thực hiện theo chu kỳ 5 năm.

Cơ quan Định giá Anh (Valuation Office Agency - VOA) sẽ xác định những bất động sản thuộc diện chịu phụ thu, căn cứ vào giá trị tài sản tại thời điểm định giá trong năm 2026.

Quá trình đánh giá sử dụng dữ liệu giao dịch của các bất động sản tương đồng, kết hợp thông tin về vị trí, loại nhà, tuổi công trình, số phòng, diện tích và những đặc điểm liên quan.

Chính quyền địa phương sẽ thực hiện việc thu khoản phụ thu này thay mặt chính phủ trung ương, cùng với hệ thống thu Council Tax hiện có. Dự kiến, các hóa đơn đầu tiên sẽ được gửi tới chủ sở hữu vào tháng 3/2028, trước khi chính sách bắt đầu có hiệu lực trong tháng tiếp theo.

Theo ước tính của Chính phủ Anh, chưa đến 1% số bất động sản nhà ở tại England thuộc diện chịu khoản phụ thu mới. Nguồn thu ngân sách dự kiến đạt khoảng 400 triệu bảng mỗi năm từ năm tài khóa 2028-2029, được sử dụng để hỗ trợ tài chính cho các dịch vụ địa phương.

Nhà bỏ trống từ một năm chịu phụ thu gấp đôi

Một điểm mới trong phương án được công bố ngày 28/10 là việc áp dụng mức phụ thu bổ sung 100% đối với những căn nhà thuộc diện HVCTS bị bỏ trống và không có nội thất đáng kể trong ít nhất 12 tháng.

Điều này đồng nghĩa chủ sở hữu có thể phải chịu mức phụ thu HVCTS gấp đôi so với mức thông thường. Chẳng hạn, với một bất động sản trị giá trên 5 triệu bảng, khoản phụ thu 7.500 bảng mỗi năm có thể tăng lên 15.000 bảng nếu căn nhà đáp ứng điều kiện bị coi là bỏ trống theo quy định.

Biện pháp này nhằm khuyến khích đưa những bất động sản không được sử dụng trở lại thị trường nhà ở, thay vì để tài sản nằm ngoài hoạt động khai thác.

Tuy nhiên, chính phủ cũng xác nhận sẽ có cơ chế miễn giảm và cho phép hoãn nộp đối với những trường hợp đáp ứng điều kiện.

Đây là vấn đề được chú ý trong quá trình tham vấn, bởi một số người có thể đang sở hữu ngôi nhà có giá trị lớn nhưng thu nhập hiện tại không đủ cao để thanh toán khoản phụ thu thường niên.

Chẳng hạn, những người nghỉ hưu đã sở hữu nhà trong nhiều thập niên có thể đang sống tại các khu vực mà giá bất động sản tăng mạnh, dù thu nhập và khả năng chi trả không tăng tương ứng.

Vì sao Anh đánh thêm thuế nhà giá trị cao?

Theo Bộ Tài chính Anh, một trong những mục tiêu chính của HVCTS là khắc phục sự bất bình đẳng trong cơ chế đánh thuế bất động sản hiện hành. Thuế Council Tax được triển khai từ năm 1993, nhưng việc phân loại nhà ở tại England vẫn chủ yếu dựa trên giá trị bất động sản tại thời điểm tháng 4/1991.

Hệ thống này chia bất động sản thành 8 nhóm thuế, từ A đến H. Do giá nhà tăng với tốc độ rất khác nhau giữa các địa phương trong hơn ba thập niên, nghĩa vụ thuế hiện tại không phải lúc nào cũng tương xứng với giá trị thị trường của bất động sản.

Chính phủ Anh đưa ra một so sánh đáng chú ý: căn nhà hiện trị giá khoảng 400.000 bảng tại Darlington hoặc Blackpool có thể phải nộp Council Tax từ 2.400 đến 2.600 bảng mỗi năm. Trong khi đó, một biệt thự trị giá khoảng 10 triệu bảng tại khu Mayfair, trung tâm London, chỉ phải nộp khoảng 2.100 bảng mỗi năm theo hệ thống hiện hành.

Đây là các trường hợp ở những địa phương khác nhau, nhưng cho thấy sự chênh lệch giữa giá trị tài sản và nghĩa vụ thuế có thể lớn đến mức nào. Chính phủ cho rằng việc bổ sung HVCTS sẽ giúp các chủ sở hữu bất động sản có giá trị cao đóng góp nhiều hơn vào nguồn thu ngân sách.

Động thái hoàn thiện chính sách thuế diễn ra cùng thời điểm Anh công bố các chương trình hỗ trợ nhà ở mới trong Ngân sách 2026. Theo đó, chính phủ bổ sung 1,5 tỷ bảng để phát triển khoảng 10.000 căn nhà ở xã hội và nhà ở giá phải chăng tại England. Đồng thời, chương trình Your First Home (Căn nhà đầu tiên) được phân bổ 4,7 tỷ bảng, hướng tới hỗ trợ khoảng 70.000 hộ gia đình mua nhà lần đầu.