Fowler, người đảm nhận vai trò túc trực tại phòng chờ thi hành án tử hình và xác nhận tử tù đã chết, từng tham gia 7 ca hành quyết với mức thù lao 3.000 USD mỗi ca. Trả lời phỏng vấn New York Magazine hôm 30/10, ông cho biết việc giám sát thực thi các bản án tử hình là một "nghĩa vụ đạo đức".
Theo lời Fowler, hôm 30/9, ông đang trực giám sát ca hành quyết tử tù Pike thì được các quan chức nhà tù khẩn cấp gọi vào phòng thi hành án. Ông nhanh chóng nhận ra Pike vẫn còn thở dù đã bị tiêm tới hai liều thuốc độc pentobarbital.
Tử tù Christa Pike. Ảnh: Sở Cải huấn bang Tennessee
Fowler cho biết bản thân lập tức nhận ra có điều bất thường bởi quá trình thi hành án đã kéo dài tới 45 phút, trong khi một ca thông thường chỉ mất khoảng 10 phút.
"Bà ấy vẫn chưa chết", quản giáo nhà tù nói với ông.
Bác sĩ lúc bấy giờ cho rằng việc tử tù chết vì độc tố chỉ còn là vấn đề thời gian. Vì vậy, ông quyết định chờ thêm nửa tiếng nữa.
Tuy nhiên, sau 30 phút, nữ tử tù 50 tuổi vẫn rơi vào trạng thái hôn mê sâu. Cục phó Cục Cải huấn bang phải ra lệnh hoãn thi hành án, buộc Fowler can thiệp y tế khẩn cấp để cứu Pike.
Các điều tra viên sau đó xác định đường truyền tĩnh mạch của tử tù Pike đã bị đặt sai kỹ thuật, khiến liều thuốc độc rò rỉ vào các mô cơ ở tay thay vì đi trực tiếp vào máu.
Pike đến tòa hình sự hạt Knox ở Knoxville, bang Tennessee, tháng 12/2007. Ảnh: Knoxville News Sentinel
Chưa đầy hai tuần sau, Pike đã có thể đi lại, nói chuyện bình thường và được đưa trở lại trại phục hồi nhân phẩm Debra K. Johnson ở thành phố Nashville, bang Tennessee.
Thống đốc bang Bill Lee đã quyết định đình chỉ toàn bộ các vụ thi hành án tử trong năm nay, còn đội ngũ luật sư của Pike đang nỗ lực ngăn chặn khả năng Pike tiếp tục bị hành quyết.
Bác sĩ Fowler thừa nhận đã có những sai sót xảy ra, đồng thời cho rằng đội ngũ nhân viên thi hành án đáng lẽ phải phản ứng ngay khi Pike than đau ở vùng tay.
"Đáng lẽ họ phải lập tức dừng lại và đánh giá lại tình hình, nhưng họ đã không làm vậy", ông nói.
Dù vậy, Fowler tin rằng Pike xứng đáng phải trả giá bằng mạng sống vì tội ác của mình. Ông cho rằng bản án sẽ giúp mang lại "cảm giác công lý" cho mẹ của nạn nhân, người cũng có mặt trong buổi thi hành án bất thành. Ông cũng khẳng định bản thân "hoàn toàn không nghi ngờ" về việc những tử tù mà ông trực tiếp hỗ trợ hành quyết đều hoàn toàn xứng đáng với bản án.
"Có những thời điểm chúng ta bắt buộc phải vạch ra một ranh giới và tuyên bố: 'Bạn đã vượt quá mọi chuẩn mực đạo đức xã hội và chúng tôi buộc phải áp đặt hình phạt cao nhất đối với bạn'", bác sĩ Fowler nói.
Giờ đây, ông muốn bang Tennessee cân nhắc quay trở lại sử dụng phác đồ tử hình phối hợp ba loại thuốc, trong đó có cả potassium chloride, bất chấp những lo ngại rằng phương pháp này sẽ gây ra đau đớn tột cùng cho người bị thi hành án.
Bên trong phòng hành quyết ở nhà tù Riverbend, bang Tennessee. Ảnh: Tennessean
Sau sự cố, bác sĩ Fowler đã hứng chịu làn sóng chỉ trích nghiêm trọng về năng lực, buộc ông phải khóa tài khoản Facebook cá nhân. Tuy nhiên, ông khẳng định mình "hoàn toàn không phải kẻ kém cỏi".
Hôm 30/10, trong tuyên bố đầu tiên kể từ sau vụ hành quyết bất thành, tử tù Pike cho biết bản thân "không giây phút nào không chịu đau đớn".
"Cơ thể tôi đau nhức. Cánh tay, bàn tay và cổ họng đều đau. Tôi vẫn gặp khó khăn khi nói. Nỗi đau không chỉ nằm ở thể xác mà còn giày vò tâm trí và tâm hồn tôi", Pike nói.
Pike bị kết án vì đâm chết bạn học Colleen Slemmer, 19 tuổi, vào năm 1995. Khi đó, Pike mới 18 tuổi và cùng bạn trai tra tấn, sát hại nạn nhân, khiến cô ta trở thành một trong những phụ nữ trẻ nhất từng bị tuyên án tử hình.
Vũ Hoàng (Theo NY Post, New York Magazine, Reuters, AFP)