Bài toán thu hút tới 20 tỉ USD vào trái phiếu

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Dư địa thu hút vốn ngoại vào thị trường trái phiếu Việt Nam dự báo lớn hơn hàng chục lần so với cổ phiếu, lên tới 10 - 20 tỉ USD, nếu có thể cải thiện xếp hạng tín nhiệm quốc gia.

Đó là nhận định được ông Phạm Phú Khôi, Tổng thư ký Hiệp hội Thị trường trái phiếu Việt Nam (VBMA), chia sẻ tại họp báo về Hội nghị thường niên diễn đàn chứng khoán châu Á lần thứ 31 (ASF AGM 2026) ngày 23.9, tại Hà Nội.

Thị trường vốn gồm cổ phiếu và trái phiếu. Theo các ước tính được ông Khôi dẫn lại, việc nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam từ cận biên lên mới nổi thứ cấp (từ ngày 21.9) có thể giúp Việt Nam thu hút khoảng 1,2 - 1,5 tỉ USD từ các quỹ đầu tư thụ động. Một số phân tích khác đưa ra con số khoảng 2 tỉ USD.

Có thể hút 10 - 20 tỉ USD vốn ngoại vào trái phiếu làm làm điều này - Ảnh 1. — Ông Phạm Phú Khôi, Tổng thư ký VBMA, trao đổi tại họp báo

Để thu hút được dòng vốn quốc tế lớn hơn, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế trong giai đoạn tới, ông Khôi cho rằng Việt Nam cần hướng tới cải thiện xếp hạng tín nhiệm, tăng sức hấp dẫn của thị trường trái phiếu.

Trong đó bao gồm cả xếp hạng tín nhiệm quốc gia cũng như xếp hạng tín nhiệm các doanh nghiệp phát hành trái phiếu.

Hiện nay, xếp hạng tín nhiệm quốc gia của Việt Nam đều ở mức BB+ theo Fitch Ratings và S&P Global Ratings, với triển vọng ổn định; Ba2 theo Moody's, với triển vọng tích cực.

Các nhà đầu tư quốc tế sẽ tham chiếu đánh giá của 3 tổ chức nêu trên. Họ cần ít nhất 2/3 tổ chức đánh giá xếp hạng tín nhiệm quốc gia ở mức tín nhiệm đầu tư trước khi có thể phân bổ vốn. Việt Nam hiện chưa đạt ngưỡng này.

"Nếu nâng hạng tín nhiệm, vốn ngoại đổ vào thị trường trái phiếu Việt Nam có thể cao gấp 10 - 20 lần thị trường cổ phiếu, tức khoảng 10 - 20 tỉ USD.

Trong khi với quy mô thị trường cũng như các quy định hiện hành, sự tham gia của vốn quốc tế vào thị trường trái phiếu Việt Nam khá hạn chế", ông Khôi phân tích.

Về thị trường cổ phiếu, bà Hoàng Hải Anh, Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Kinh doanh chứng khoán Việt Nam (VASB), nhận định, sau nâng hạng, muốn dòng vốn đến và ở lại lâu dài, Việt Nam cần có chiến lược phát triển rõ ràng.

Dẫn ví dụ các thị trường trong khu vực đã xây dựng những lợi thế riêng như Singapore định vị là cửa ngõ dòng vốn quốc tế vào châu Á, Malaysia có thế mạnh về tài chính hồi giáo, Thái Lan chú trọng phát triển thanh khoản thị trường, bà nói "chúng ta cũng cần tìm được định vị của thị trường Việt Nam".

Ngoài ra, bài toán quan trọng khác là nâng cao năng lực, chất lượng của doanh nghiệp niêm yết. Việt Nam cần song song cải thiện vấn đề quản trị, minh bạch và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Từ kinh nghiệm của Nhật Bản, bà Hải Anh còn cho rằng Việt Nam phải phát triển nhà đầu tư tổ chức và huy động tốt hơn nguồn lực trong nước. Thị trường có thể chủ động chuyển một phần nguồn tiền tiết kiệm của người dân sang đầu tư dài hạn thông qua những chương trình được triển khai bền bỉ.

Việc thị trường chứng khoán Việt Nam được nâng hạng từ cận biên lên mới nổi thứ cấp dự báo giúp thu hút khoảng 1,2 đến 2 tỉ USD từ các quỹ đầu tư thụ động quốc tế. Tuy nhiên, dư địa thu hút vốn ngoại trên thị trường trái phiếu còn lớn hơn gấp 10 đến 20 lần, có thể đạt từ 10 đến 20 tỉ USD nếu cải thiện được xếp hạng tín nhiệm quốc gia. Tại họp báo về Hội nghị thường niên Diễn đàn chứng khoán châu Á lần thứ 31 (ASF AGM 2026) ngày 23.9 tại Hà Nội, ông Phạm Phú Khôi, Tổng thư ký Hiệp hội Thị trường trái phiếu Việt Nam (VBMA), nhận định đây là bài toán then chốt để đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế. Hiện nay, xếp hạng tín nhiệm quốc gia của Việt Nam đạt mức BB+ theo Fitch Ratings, S&P Global Ratings với triển vọng ổn định và Ba2 theo Moody's với triển vọng tích cực. Trong khi đó, các nhà đầu tư quốc tế thường yêu cầu ít nhất hai trên ba tổ chức đánh giá ở mức tín nhiệm đầu tư trước khi chính thức phân bổ vốn. Do đó, nâng hạng tín nhiệm quốc gia lẫn doanh nghiệp phát hành là yếu tố quyết định để khơi thông dòng vốn ngoại vào thị trường trái phiếu Việt Nam, vốn còn khá hạn chế. Đối với thị trường cổ phiếu, bà Hoàng Hải Anh, Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Kinh doanh chứng khoán Việt Nam (VASB), nhấn mạnh yêu cầu xây dựng chiến lược phát triển rõ ràng để thu hút và giữ chân dòng vốn lâu dài. Việt Nam cần chủ động tìm kiếm định vị thị trường tương tự các mô hình thành công tại Singapore, Malaysia hay Thái Lan, đồng thời cải thiện năng lực quản trị và tính minh bạch của doanh nghiệp niêm yết. Từ kinh nghiệm của Nhật Bản, việc phát triển nhà đầu tư tổ chức và chuyển dịch tiền tiết kiệm của người dân sang đầu tư dài hạn sẽ là giải pháp quan trọng để huy động hiệu quả nguồn lực nội tại.