Ông Trịnh Văn Quyết - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương, Trưởng đoàn giám sát - phát biểu tại hội nghị - Ảnh: NGUYÊN BẢO
Chiều 13-10, tại Bộ Giáo dục và Đào tạo diễn ra hội nghị công bố quyết định và kế hoạch giám sát về triển khai thực hiện Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị.
Giám sát về giáo dục phổ thông, sách giáo khoa, hoàn thành trước 15-12
Ban Bí thư quyết định thành lập đoàn giám sát đối với Ban Thường vụ Đảng ủy Bộ Giáo dục và Đào tạo về triển khai Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị, chuyên đề công tác giáo dục phổ thông.
Ban Bí thư phân công ông Trịnh Văn Quyết - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương - làm Trưởng đoàn giám sát.
Mục đích giám sát là xem xét, đánh giá ưu điểm, hạn chế, khuyết điểm và dấu hiệu vi phạm (nếu có) của các tổ chức đảng, đảng viên trong lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, với chuyên đề về giáo dục phổ thông.
Việc giám sát phải bảo đảm dân chủ, khách quan, công tâm, thận trọng, chặt chẽ, chính xác, nghiêm minh; tuân thủ đúng nguyên tắc, quy trình, thủ tục, thẩm quyền và phương pháp công tác theo quy định của Đảng, đồng thời đề cao tinh thần tự phê bình và phê bình của tổ chức đảng, đảng viên.
Ban Thường vụ Đảng ủy Bộ Giáo dục và Đào tạo chỉ đạo các tổ chức đảng trực thuộc và đảng viên có liên quan phối hợp, tạo điều kiện để đoàn giám sát hoàn thành nhiệm vụ.
Nội dung giám sát gồm: đánh giá toàn diện các vấn đề liên quan đến sách giáo khoa; công tác giáo dục phổ thông; việc quản lý tổ chức bộ máy, cán bộ, giáo viên tại các trường phổ thông; việc đầu tư xây dựng trường phổ thông nói chung và trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học, THCS tại các xã biên giới nói riêng.
Thời gian giám sát từ năm 2023 đến ngày 30-9-2026, hoàn thành trước ngày 15-12-2026.
Toàn cảnh hội nghị - Ảnh: NGUYÊN BẢO
Bốn nhiệm vụ khi giám sát toàn diện
Phát biểu kết luận hội nghị, ông Trịnh Văn Quyết - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương, Trưởng đoàn giám sát - cho biết đây là đợt giám sát nội dung giáo dục phổ thông toàn diện, không phải cuộc kiểm tra những dấu hiệu vi phạm.
Mục tiêu giám sát để đánh giá khách quan kết quả, nội dung, những vấn đề yếu kém còn tồn tại, những vấn đề Nhân dân quan tâm; những việc gì đã làm được, việc gì chưa làm được, việc gì phải sửa nhanh, việc gì cần cơ chế chính sách để vận hành hiệu quả hơn.
Kết quả giám sát phải trở thành cơ sở để Bộ Chính trị, Ban Bí thư xác định các chủ trương, chính sách đúng đối với giáo dục phổ thông trong giai đoạn tới.
Theo ông Quyết, do thời gian thực hiện ngắn, các nội dung phức tạp và nhạy cảm, đòi hỏi đoàn giám sát và Đảng ủy Bộ Giáo dục và Đào tạo phải làm việc rất khẩn trương, khoa học, trách nhiệm cao.
Về nội dung trọng tâm, đây là cuộc giám sát toàn diện, tập trung làm rõ một số vấn đề lớn.
Cử tri băn khoăn việc điều chỉnh phương án tuyển sinh, thiếu sách giáo khoa, các khoản thu đầu năm họcĐỌC NGAY
Thứ nhất, về chương trình giáo dục phổ thông từ tiểu học đến THPT, đánh giá kỹ tính khoa học, tính kế thừa, tính liên thông giữa các cấp học, mức độ phù hợp với tâm sinh lý học sinh, với điều kiện thực tế vùng miền, đất nước. Những bất cập về tải trọng, giảm tải và việc tổ chức dạy tích hợp, lựa chọn; sự phù hợp giữa các môn học, chương trình học của các cấp.
Từ thực tế, cần lấy ý kiến từ các chuyên gia, nhà khoa học có nghiên cứu chuyên sâu để góp ý, lựa chọn chương trình học cho phù hợp.
Thứ hai, về sách giáo khoa, cần thẳng thắn nhìn nhận việc đổi mới sách giáo khoa những năm qua. Bên cạnh những ưu điểm đã đạt được, phải thấy rằng còn nhiều điều băn khoăn, nhiều nội dung chưa ổn, cần nghiên cứu kỹ lưỡng.
Theo ông Quyết, dù chỉ sử dụng một bộ sách giáo khoa, học sinh vẫn phải mua một số sách bài tập có nội dung tích hợp để giải toán trực tiếp trên sách và chỉ dùng được một lần. Đây là vấn đề cần nghiên cứu, xem xét có cần thiết phải duy trì hình thức này hay không.
"Ngày xưa chỉ có một bộ sách giáo khoa, học đến đâu học sinh ghi đến đó. Khi làm bài tập toán, các em ghi trực tiếp vào vở. Cách học này vừa tiết kiệm, vừa giúp ghi nhớ tốt hơn. Không gì bằng tự đọc, tự làm và viết bằng tay thì sẽ nhớ lâu", ông Quyết nói.
Ông Quyết nhấn mạnh cần lấy ý kiến chuyên gia về sách giáo khoa, đánh giá nội dung nào nên tiếp tục giảng dạy, nội dung nào cần loại bỏ hoặc thay thế. Việc biên soạn cần làm rõ nên kế thừa giá trị từ các bộ sách trước đây hay đổi mới theo hướng nào để vừa hiện đại, vừa bảo đảm vững vàng về chính trị, tư tưởng, đạo đức và văn hóa Việt Nam. Bộ Giáo dục và Đào tạo cần chủ động giải trình đầy đủ các vấn đề này trong báo cáo.
"Việc xuất bản sách trước đây là trách nhiệm của ai, chúng ta đã làm như thế nào, có đúng hay không đúng, cần khắc phục những gì", ông Quyết nói đây cũng là những vấn đề cần soi chiếu kỹ.
Thứ ba, về cơ sở vật chất, trường lớp, tình trạng thiếu trường, thiếu lớp, thiếu phòng học và thiết bị dạy học; việc đầu tư xây dựng các trường phổ thông nói chung và các trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và THCS tại các xã biên giới nói riêng.
Theo ông, chủ trương xây dựng trường nội trú biên giới là quyết sách đúng, là quyết tâm rất cao của Đảng. Tuy nhiên hiện các xã biên giới vẫn còn nhiều khó khăn, có xã có mấy nghìn cháu đến tuổi đi học nhưng trường nội trú chỉ đáp ứng được khoảng 1.000 học sinh. Nếu không được xem xét, đánh giá đúng, không đề xuất những chủ trương cụ thể, không phát huy được nguồn lực xã hội thì sẽ dẫn đến mất công bằng trong giáo dục.
Với việc thiếu trường lớp, cần đánh giá hiện số lượng thiếu bao nhiêu. Từ năm 2023 đến nay đầu tư cho cơ sở vật chất, trường lớp, thiết bị học tập như thế nào. Soi chiếu với yêu cầu cụ thể thực tiễn của đất nước, của địa phương để đưa ra những đề xuất kỹ lưỡng.
Thứ tư, về tổ chức bộ máy, đội ngũ và chế độ, chính sách đối với nhà giáo, ông cho rằng cần so sánh tổng thu nhập của giáo viên với các ngành nghề khác để đánh giá mức độ đãi ngộ hiện nay có phù hợp hay chưa.
Sau quá trình tinh gọn bộ máy, trường lớp, cần làm rõ cả nước còn thiếu bao nhiêu giáo viên, nguyên nhân của tình trạng này và đưa ra những đề xuất cụ thể để giải quyết.
Lịch làm việc của đoàn giám sát
Theo quyết định, dự kiến từ ngày 13-10 đến 20-10, Ban Thường vụ Đảng ủy Bộ Giáo dục và Đào tạo gửi báo cáo và kèm theo các hồ sơ tài liệu gửi về đoàn giám sát.
Từ 20-10 đến 30-10, đoàn giám sát nghiên cứu báo cáo hồ sơ tài liệu do Ban Thường vụ Đảng bộ cung cấp.
Từ 1-11 đến 20-11, đoàn giám sát làm việc với một số tổ chức, đơn vị liên quan, sẽ có thông báo sau.
Từ 21-11 đến 30-11, đoàn giám sát hoàn thiện báo cáo.
Ngày 10-12-2026, đoàn giám sát sẽ báo cáo Ban Bí thư về kết quả giám sát.
Ông Trần Cẩm Tú: Có hàng nghìn cơ sở in ấn mà để thiếu sách giáo khoa là có vấn đềỦy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú cho rằng nước ta có hàng nghìn cơ sở xuất bản mà để thiếu sách giáo khoa thì đó là vấn đề. Vấn đề này phải được kiểm tra, điều tra, rà soát lại để xử lý nghiêm.