Bận chăm con, lo cho cha mẹ, nhiều người bỏ quên sức khỏe của chính mình

Chị Chinh, 38 tuổi, ở TPHCM, vừa đi làm vừa lo việc nhà, theo dõi việc học của hai con và hỗ trợ chăm sóc mẹ chồng ngoài 70 tuổi. Thấy cơ thể không có dấu hiệu bất thường, chị chưa chủ động sắp xếp một ngày đi kiểm tra sức khỏe.

Trong đợt khám sức khỏe gần đây do công ty tổ chức, chị được chụp cộng hưởng từ não và mạch não. Kết quả ghi nhận một túi phình động mạch não, kích thước khoảng 6,5 x 4,7mm. Sau khi thăm khám chuyên khoa Ngoại thần kinh, chị được bác sĩ chỉ định can thiệp.

Việc đặt coil diễn ra thuận lợi, chị Chinh xuất viện sau ba ngày với sức khỏe ổn định. Tuy nhiên, chỉ vài ngày nằm viện đột xuất cũng đủ khiến sinh hoạt gia đình đảo lộn: chồng phải nghỉ phép để chăm vợ, đưa đón hai con và lo việc nhà; mẹ chồng phải chuyển đến nhà người thân. Khi ấy, chị không khỏi rùng mình nghĩ: nếu bệnh không được phát hiện sớm và tai biến xảy ra, gia đình sẽ ra sao?

Câu chuyện của chị Chinh phản ánh thực tế của nhiều gia đình: một người gánh quá nhiều trách nhiệm nhưng thiếu người san sẻ. Khi họ đổ bệnh, cả gia đình dễ rơi vào thế bị động.

Đây cũng là áp lực thường gặp ở thế hệ “bánh mì kẹp” - những người vừa tạo thu nhập, nuôi con nhỏ, vừa chăm sóc cha mẹ lớn tuổi. Họ thường ưu tiên gia đình và công việc, còn sức khỏe bản thân lại bị xếp sau.

Theo Tổ chức Lao động Quốc tế, phụ nữ Việt Nam dành trung bình 20,2 giờ mỗi tuần cho việc nhà và chăm sóc gia đình không lương, gần gấp đôi nam giới với 10,7 giờ. Gánh nặng này khiến việc dành một ngày đi khám cũng trở nên khó khăn. Vì vậy, khi chưa có triệu chứng rõ ràng, họ thường trì hoãn từ tuần này sang tháng khác.

Theo BSCKI. Tô Văn Quyền - Giám đốc Chuyên môn Nura TPHCM, những người thuộc thế hệ “bánh mì kẹp”, đặc biệt ở độ tuổi 40-50, việc tầm soát sức khỏe định kỳ đặc biệt quan trọng vì đây vừa là giai đoạn chịu nhiều áp lực công việc, gia đình, vừa là thời điểm hệ miễn dịch bắt đầu suy giảm, cơ thể cũng bắt đầu có sự rối loạn về chuyển hóa tế bào làm tăng nguy cơ đái tháo đường, rối loạn mỡ máu.

Sau rất nhiều năm thay cũ đổi mới, tế bào sao chép vô số lần sẽ bắt đầu có những rối loạn dẫn đến tăng nguy cơ ung thư, hệ miễn dịch giảm dần, đặc biệt ở những người có cường độ làm việc cao, không đủ thời gian nghỉ ngơi. Với phụ nữ, độ tuổI 40-50 là thời điểm cơ thể có những thay đổi của tiền mãn kinh, nguy cơ tim mạch tăng dần và sự mất xương cũng nhanh hơn.

Vì vậy, tầm soát định kỳ nhằm phát hiện “những bệnh âm thầm” có thể tồn tại nhiều năm mà người bệnh vẫn cảm thấy khỏe; đánh giá tình trạng sức khỏe không ổn là do thay đổi sinh lý hay là bệnh lý cần điều trị; đồng thời phát hiện sớm ung thư khi còn khả năng điều trị khỏi cao.

Qua kiểm tra, người ở tuổi 40-50 sẽ thiết lập một “bản đồ sức khỏe” cho nửa sau cuộc đời. Khi phát hiện một chỉ số bắt đầu thay đổi, có thể điều chỉnh lối sống hoặc điều trị sớm thay vì đợi đến khi bệnh gây biến chứng.

Với những người là điểm tựa của cả cha mẹ và con cái, chăm sóc sức khỏe bản thân không phải là ích kỷ. Đó là cách để có thể tiếp tục yêu thương, chăm lo cho gia đình lâu dài.

Theo BS Quyền, gia đình có thể bắt đầu bằng việc liệt kê những việc đang dồn vào một người, rồi phân công người thay thế khi cần. Lịch khám của người chăm sóc cũng nên được ghi cùng lịch học của con và lịch tái khám của cha mẹ, thay vì đợi lo xong mọi việc mới tính đến mình.

Gói tầm soát cần phù hợp với độ tuổi, tiền sử sức khỏe và nguy cơ của mỗi người. Kết quả khám cần được bác sĩ giải thích rõ. Nếu có bất thường, người khám cần được hướng dẫn theo dõi hoặc khám chuyên khoa. Kết quả bình thường chỉ cho biết tình trạng sức khỏe ở thời điểm kiểm tra, vì vậy vẫn cần tái khám theo lịch được khuyến nghị.

Người bận rộn có thể tìm hiểu trước gói khám gồm những gì, mất bao lâu, những bước nào cần nhịn ăn và cách nhận kết quả để sắp xếp thời gian. Khi chọn nơi khám, không nên chỉ nhìn vào số lượng hạng mục mà cần xem những kiểm tra nào phù hợp với mình và cơ sở đó tư vấn sau khám ra sao.

Điều quan trọng là không bỏ qua dấu hiệu bất thường, thực hiện đúng lịch theo dõi bệnh đang có và tham gia các chương trình sàng lọc được khuyến nghị cho từng nhóm tuổi.

Hiện nay, nhiều người bận rộn có xu hướng lựa chọn các cơ sở cung cấp gói tầm soát nhanh, ứng dụng công nghệ tiên tiến. Trong đó, hệ thống Nura ứng dụng công nghệ hình ảnh và trí tuệ nhân tạo (AI) độc quyền từ Tập đoàn Fujifilm để hỗ trợ bác sĩ phát hiện sớm bất thường trong cơ thể.

Quy trình khám được thực hiện trong 120 phút, nhiều khung giờ phù hợp vớI người bận rộn. Hệ thống hoạt động vào tất cả các ngày trong tuần.

Từ ngày 1/7/2024 đến 15/8/2026, hệ thống đã phục vụ hơn 42.000 khách hàng, ghi nhận 71.633 vấn đề sức khỏe cần lưu ý và gần 200 trường hợp ung thư ở giai đoạn sớm. Các trường hợp nghi ngờ sẽ được bác sĩ Nura thăm khám chuyên sâu hoặc chuyển đến chuyên khoa phù hợp.