Ban đại diện cha mẹ học sinh không được thu, giữ tiền hỗ trợ
Nguồn ảnh: Thanh Niên
Theo quy định mới, ban đại diện cha mẹ học sinh sẽ không được đứng ra thu chi bất cứ khoản nào trong nhà trường, ngay cả tiền hỗ trợ hoạt động của chính ban đại diện cha mẹ học sinh mà lâu nay vẫn thường gọi là tiền quỹ lớp, quỹ trường.
Bộ GD-ĐT vừa ban hành Thông tư 81/2026 về Điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh, có hiệu lực từ ngày 15.11, thay thế quy định ban hành từ năm 2011.
Điểm đáng chú ý là quy định 8 nhóm hành vi bị cấm, trong đó siết chặt việc thu, chi và vận động đóng góp của ban đại diện cha mẹ học sinh.
Ban đại diện cha mẹ học sinh sẽ không còn chức năng thu chi các khoản
MINH HỌA: DAD
Theo đó, ban đại diện không được đặt ra khoản đóng góp bắt buộc; ấn định hoặc phân bổ mức hỗ trợ, mức bình quân, mức tối thiểu hay thời hạn đóng góp; không được ép buộc, gây áp lực đối với phụ huynh.
Ban đại diện cũng không được lấy danh nghĩa để vận động tài trợ cho nhà trường; không thu, tiếp nhận, quản lý hoặc sử dụng khoản tài trợ dành cho cơ sở giáo dục. Đáng chú ý, ban đại diện không được thu, tiếp nhận hoặc quản lý tiền hỗ trợ cho chính hoạt động của mình.
Việc hỗ trợ hoạt động của ban đại diện do từng phụ huynh tự nguyện quyết định, thông qua cung cấp trực tiếp hàng hóa, dịch vụ hoặc thanh toán trực tiếp cho đơn vị cung cấp.
Các khoản hỗ trợ cũng không được sử dụng để xây dựng, sửa chữa cơ sở vật chất; mua sắm, lắp đặt, bảo dưỡng trang thiết bị; phục vụ hoạt động quản lý, chuyên môn của nhà trường; trả thù lao, tiền công, tiền thưởng, quà tặng cho cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên; hay chi cho bảo vệ, vệ sinh, trông giữ phương tiện và các dịch vụ thuộc trách nhiệm của cơ sở giáo dục.
Thành viên ban đại diện không được can thiệp vào tổ chức bộ máy, điều hành, chương trình, phương pháp giảng dạy, kiểm tra, đánh giá học sinh hoặc việc đánh giá, xếp loại giáo viên, cán bộ quản lý.
Thông tư đồng thời cấm phân biệt đối xử, gây bất lợi cho học sinh vì gia đình có hoặc không đóng góp; cấm tự ý thu thập, chia sẻ, công khai dữ liệu cá nhân, thông tin đời tư của học sinh và phụ huynh trái quy định.
Theo Bộ GD-ĐT, vai trò chính của ban đại diện là phối hợp giữa phụ huynh và nhà trường; tập hợp, phản ánh ý kiến, kiến nghị của phụ huynh và hỗ trợ kết nối thông tin.
Quy định này không điều chỉnh việc vận động, tiếp nhận và sử dụng tài trợ cho cơ sở giáo dục. Hoạt động tài trợ cho nhà trường tiếp tục thực hiện theo các quy định pháp luật liên quan.
Trước đây, Thông tư 55/2011 cho phép kinh phí hoạt động của ban đại diện được hình thành từ sự ủng hộ tự nguyện và các nguồn tài trợ hợp pháp khác.
Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành Thông tư 81/2026 về Điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh, thay thế quy định đã áp dụng từ năm 2011. Văn bản mới có hiệu lực từ ngày 15.11, với điểm đáng chú ý là quy định tám nhóm hành vi bị cấm. Trong đó, các quy định về thu, chi và vận động đóng góp được siết chặt, nhằm xác định rõ giới hạn hoạt động của ban đại diện phụ huynh.
Theo thông tư, ban đại diện không được tự đặt ra khoản đóng góp bắt buộc, cũng không được ấn định hay phân bổ mức hỗ trợ bình quân, tối thiểu hoặc thời hạn nộp. Những cách làm như gây sức ép, ép buộc phụ huynh đóng tiền cũng nằm trong nhóm hành vi bị cấm. Quy định này nhấn mạnh việc đóng góp phải do mỗi phụ huynh tự quyết định, thay vì trở thành nghĩa vụ chung do ban đại diện áp đặt.
Một thay đổi quan trọng là ban đại diện không được nhân danh mình để vận động tài trợ cho nhà trường, hoặc thu nhận, quản lý và sử dụng khoản tài trợ dành cho cơ sở giáo dục. Ban cũng không được thu, tiếp nhận hay quản lý tiền hỗ trợ cho chính hoạt động của mình. Nói cách khác, ban đại diện không còn thực hiện chức năng đứng ra gom và giữ các khoản tiền hỗ trợ theo quy định mới.
Việc hỗ trợ hoạt động của ban đại diện vẫn có thể diễn ra, nhưng phụ huynh phải tự nguyện quyết định cách thức đóng góp. Thông tư nêu các hình thức như cung cấp trực tiếp hàng hóa, dịch vụ hoặc thanh toán thẳng cho đơn vị cung cấp. Cách làm này tách việc hỗ trợ khỏi khâu thu và giữ tiền của ban đại diện, đồng thời giữ quyền lựa chọn ở từng gia đình.
Các khoản hỗ trợ hoạt động của ban đại diện không được dùng để xây dựng, sửa chữa cơ sở vật chất hoặc mua sắm, lắp đặt, bảo dưỡng trang thiết bị. Quy định cũng loại trừ việc dùng những khoản này cho hoạt động quản lý, chuyên môn của nhà trường. Những nhu cầu thuộc trách nhiệm của cơ sở giáo dục, vì vậy, không thể được chuyển thành khoản chi từ nguồn hỗ trợ cho ban đại diện.
Thông tư còn cấm dùng tiền hỗ trợ để trả thù lao, tiền công, tiền thưởng hoặc quà tặng cho cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên nhà trường. Các dịch vụ như bảo vệ, vệ sinh, trông giữ phương tiện cũng không được thanh toán bằng khoản hỗ trợ nói trên. Bên cạnh chuyện tiền bạc, thành viên ban đại diện không được can thiệp vào tổ chức bộ máy, điều hành hay hoạt động giảng dạy của trường.
Phạm vi không được can thiệp còn bao gồm chương trình, phương pháp giảng dạy, việc kiểm tra và đánh giá học sinh, cũng như đánh giá, xếp loại giáo viên, cán bộ quản lý. Thông tư cấm phân biệt đối xử hoặc gây bất lợi cho học sinh chỉ vì gia đình có đóng góp hay không đóng góp. Ban đại diện cũng không được tự ý thu thập, chia sẻ hoặc công khai dữ liệu cá nhân, thông tin đời tư của học sinh và phụ huynh trái quy định.
Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, vai trò chính của ban đại diện là phối hợp giữa phụ huynh với nhà trường, tập hợp và phản ánh ý kiến, kiến nghị của cha mẹ học sinh. Ban cũng hỗ trợ kết nối thông tin, thay vì đứng ra thu tiền hoặc can thiệp vào công việc chuyên môn của cơ sở giáo dục. Thông tư 81/2026 không điều chỉnh việc vận động, tiếp nhận và sử dụng tài trợ cho nhà trường; hoạt động này tiếp tục theo các quy định pháp luật liên quan.
Trước đây, Thông tư 55/2011 quy định kinh phí hoạt động của ban đại diện có thể hình thành từ sự ủng hộ tự nguyện và các nguồn tài trợ hợp pháp khác. Quy định mới đưa ra giới hạn cụ thể hơn về cách hỗ trợ, đồng thời cấm ban đại diện trực tiếp thu, tiếp nhận và quản lý tiền dành cho hoạt động của mình. Những nội dung này được Thanh Niên nêu trong bài viết về thay đổi đối với hoạt động của ban đại diện cha mẹ học sinh.
