Băn khoăn về hoạt động giáo dục tăng cường không thu phí

Tuần qua, Bộ GD-ĐT ban hành Thông tư số 85/2026/TT-BGDĐT quy định về hoạt động giáo dục tăng cường và hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học tại các cơ sở giáo dục phổ thông. Trước quy định này, nhiều phụ huynh tại TP.HCM thắc mắc tiếng Anh toán, khoa học; tiếng Anh qua phần mềm, STEM... mà con của họ đang học thuộc hoạt động giáo dục tăng cường hay theo nhu cầu.

ẢNH: THÚY HẰNG

"Không được thu tiền người học"

Thông tư số 85 có hiệu lực từ ngày 15.11.2026 quy định một điểm quan trọng: "Hoạt động giáo dục tăng cường bảo đảm cho mọi người học được tiếp cận nội dung giáo dục tăng cường trong thời gian dạy học 2 buổi/ngày hoặc thời gian dạy học theo lộ trình dạy học 2 buổi/ngày đối với cơ sở giáo dục chưa đủ điều kiện, không được thu tiền của người học; cơ sở giáo dục phải bảo đảm sự bình đẳng về cơ hội tiếp cận, lựa chọn và tham gia của người học phù hợp với nội dung và điều kiện tổ chức, không dạy trước, dạy lại nội dung chương trình các môn học, không ôn tập, luyện thi hoặc tổ chức như hoạt động dạy thêm, học thêm".

Cũng theo Thông tư số 85, "Hoạt động giáo dục tăng cường là hoạt động giáo dục do cơ sở giáo dục tổ chức ngoài thời lượng hoạt động giáo dục chính khóa, nhằm bổ sung nội dung giáo dục cần thiết, tăng cường thực hành, trải nghiệm, vận dụng kiến thức, phát triển phẩm chất, năng lực người học theo mục tiêu Chương trình giáo dục phổ thông; được tổ chức trong thời gian dạy học 2 buổi/ngày hoặc thời gian dạy học theo lộ trình dạy học 2 buổi/ngày đối với cơ sở giáo dục chưa đủ điều kiện".

Đọc Thông tư 85, anh H.Đ, phụ huynh có con học tại một trường tiểu học ở P.Bình Hưng Hòa (TP.HCM), thắc mắc: "Vậy các môn mà các em HS đang học hiện nay trong thời khóa biểu, xen giữa các hoạt động chính khóa như tiếng Anh bản ngữ, STEM, kỹ năng sống… có phải là hoạt động giáo dục tăng cường theo Thông tư số 85 hay không?". Phụ huynh cho biết giáo viên, nhà trường chưa giải thích gì thêm, có thể là tiếp tục chờ hướng dẫn từ cấp có thẩm quyền.

Nội dung hoạt động giáo dục tăng cường là gì?

Theo Thông tư số 85, nội dung hoạt động giáo dục tăng cường là những nội dung cơ bản, nền tảng, cần thiết mà mọi người học đều được tiếp cận, bao gồm một hoặc một số nội dung sau đây:

* Giáo dục toàn diện: đạo đức, nhân cách, lý tưởng, trách nhiệm xã hội, lịch sử, văn hóa, thể chất, thẩm mỹ; giáo dục pháp luật, an toàn giao thông; phòng, chống đuối nước; phòng, chống tai nạn thương tích, ứng phó với thiên tai; phòng, tránh xâm hại trẻ em;

* Khoa học, công nghệ và năng lực số: khoa học, công nghệ, tin học, năng lực số, trí tuệ nhân tạo;

* Thực hành, trải nghiệm: giáo dục STEM, trải nghiệm, thực hành;

* Ngoại ngữ, hướng nghiệp và kỹ năng: củng cố, bổ trợ năng lực ngoại ngữ theo Chương trình giáo dục phổ thông thông qua hoạt động thực hành, giao tiếp, trải nghiệm; giáo dục hướng nghiệp phổ cập; giáo dục tài chính cơ bản; kỹ năng sống và các kỹ năng mềm khác ở mức độ cơ bản, cần thiết chung cho mọi người học.

Kinh phí cho "hoạt động giáo dục tăng cường" từ đâu?

Thông tư số 85 nêu rõ cơ chế tài chính đối với hoạt động giáo dục tăng cường "không thu tiền của người học". "Kinh phí thực hiện, bao gồm học liệu, phần mềm, thiết bị, vật tư phục vụ hoạt động, được bảo đảm từ dự toán chi thường xuyên hằng năm của cơ sở giáo dục, nguồn học liệu dùng chung do cơ quan quản lý giáo dục cung cấp và các nguồn kinh phí hợp pháp khác theo quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước, cơ chế tự chủ tài chính và pháp luật về tài trợ cho cơ sở giáo dục; không được quy đổi thành khoản thu bình quân theo người học và không được đặt ra điều kiện đóng góp để người học tham gia hoạt động".

Thông tư số 85 cũng nêu đội ngũ nhân sự tổ chức các hoạt động giáo dục tăng cường "là nhà giáo của cơ sở giáo dục; được huy động đội ngũ chuyên gia, huấn luyện viên, vận động viên, nghệ nhân, nghệ sĩ và các cá nhân khác có chuyên môn, nghiệp vụ, phẩm chất đạo đức phù hợp và an toàn đối với người học".

ảnh: Thúy Hằng

Phụ huynh, nhà trường đều mong sớm có hướng dẫn

Năm học mới 2026 - 2027 đã bước vào tháng thứ 2. Câu hỏi đang được nhiều phụ huynh các trường tiểu học tại TP.HCM quan tâm là vừa rồi họp phụ huynh, họ được lấy ý kiến về các khoản thu, trong đó có các dịch vụ giáo dục tổ chức chương trình nhà trường. Nhiều người đã đăng ký cho con tham gia các hoạt động này như học ngoại ngữ với người nước ngoài, học ngoại ngữ qua phần mềm, học ngoại ngữ thông qua môn toán và khoa học, học tin học tự chọn...

Chị P.A (P.An Phú Đông, TP.HCM) nêu băn khoăn: "Vậy các hoạt động trong chương trình nhà trường trên có được tính là "hoạt động giáo dục tăng cường" không? Nếu không thu tiền như quy định mới của Bộ GD-ĐT, sắp tới học sinh có được học miễn phí các hoạt động này không?".

Hiệu trưởng một trường tiểu học tại TP.HCM cho biết đã nhận được nhiều câu hỏi tương tự từ phụ huynh. Theo vị này, đầu năm học, các khoản thu dịch vụ giáo dục tổ chức chương trình nhà trường đã được đưa ra lấy ý kiến của phụ huynh đều có căn cứ pháp lý, theo văn bản hướng dẫn của UBND thành phố, Sở GD-ĐT TP.HCM.

Hiệu trưởng này quan tâm tới điều khoản chuyển tiếp trong Thông tư 85 nêu: "Đối với các hoạt động giáo dục kỹ năng sống và hoạt động giáo dục ngoài giờ chính khóa đã được phê duyệt nội dung hoặc đang triển khai thực hiện theo các văn bản, hợp đồng đã ký kết trước ngày thông tư này có hiệu lực thi hành, cơ sở giáo dục được tiếp tục thực hiện cho đến khi kết thúc năm học 2026 - 2027 với điều kiện nội dung, hình thức tổ chức, mức thu và các điều kiện bảo đảm thực hiện không trái với quy định của thông tư này và pháp luật có liên quan. Trường hợp không phù hợp thì cơ sở GD-ĐT có trách nhiệm điều chỉnh theo quy định của thông tư này kể từ ngày thông tư có hiệu lực thi hành; việc điều chỉnh, chấm dứt hợp đồng (nếu có) thực hiện theo quy định của pháp luật và thỏa thuận giữa các bên, bảo đảm quyền lợi của người học".

Rất nhiều cán bộ quản lý giáo dục hiện nay cũng thắc mắc những hoạt động nào được tiếp tục thực hiện, hoạt động nào cần điều chỉnh ngay trong năm học này.

Do đó, nhiều hiệu trưởng rất mong Sở GD-ĐT TP.HCM, UBND phường, xã, đặc khu sớm ban hành văn bản hướng dẫn các cơ sở giáo dục phổ thông trong thực hiện Thông tư số 85 của Bộ GD-ĐT trong năm học 2026 - 2027 và các năm học sau để các trường có căn cứ thực hiện. Đặc biệt, cần hướng dẫn cụ thể hơn về cơ chế tài chính, nhất là việc chi trả phụ trội (tiền lương dạy thêm giờ) cho giáo viên nếu có. 

Các khoản thu dịch vụ ngoài học phí năm học 2026 - 2027 của TP.HCM

Sở GD-ĐT TP.HCM đã ban hành Công văn số 10004 triển khai, hướng dẫn tổ chức các khoản thu dịch vụ ngoài học phí năm học 2026 - 2027 của các cơ sở giáo dục và đào tạo công lập. Trong đó, có các khoản thu khác bao gồm khoản thu dịch vụ giáo dục tổ chức chương trình nhà trường ngoài giờ chính khóa, gồm:

1. Lớp học năng khiếu, nghệ thuật, thể dục tự chọn, thể thao phối hợp, câu lạc bộ;

2. Dạy các lớp tin học tự chọn;

3. Các lớp học theo Đề án "Nâng cao năng lực, kiến thức, kỹ năng ứng dụng tin học cho học sinh phổ thông TP.HCM theo định hướng chuẩn quốc tế, giai đoạn 2021 - 2030";

4. Dạy tăng cường ngoại ngữ;

5. Học ngoại ngữ với người nước ngoài;

6. Học ngoại ngữ sử dụng phần mềm bổ trợ;

7. Chương trình học ngoại ngữ thông qua môn toán và khoa học;

8. Các lớp học theo Đề án "Dạy và học các môn toán, khoa học và tiếng Anh tích hợp chương trình Anh và VN";

9. Các hoạt động giáo dục ngoại ngữ theo chuẩn đầu ra các chứng chỉ quốc tế;

10. Hoạt động giáo dục công dân số;

11. Hoạt động giáo dục năng lực số, trí tuệ nhân tạo (AI), ứng dụng các giải pháp lớp học số với AI;

12. Giáo dục STEM;

13. Giáo dục STEM song ngữ (Anh - Việt);

14. Nội dung giáo dục chất lượng cao, tiên tiến, hội nhập khu vực và quốc tế.

Theo công văn của Sở GD-ĐT TP.HCM, mức thu dịch vụ tổ chức chương trình nhà trường được xác định theo nguyên tắc tính đúng, tính đủ chi phí, bảo đảm tương xứng với chất lượng dịch vụ cung cấp cho người học.